نقد و بررسی قرآنپژوهی مستشرقين/11
تشكيل رشتههای مرتبط با «قرآن و مستشرقين»؛ راهكاری برای مقابله با شبهات
گروه انديشه: لازم است رشتههای مرتبط با «قرآن و مستشرقان» راه اندازی شود تا مسائل مربوط به استشراق رصد شود و پاسخ داده شود كه بخشی از اين اقدام در مدرسه عالی قرآن و حديث قم و در جامعه المصطفی(ص) العالميه انجام شده است.
حجتالاسلام و المسلمين محمدعلی رضائی اصفهانی، دانشيار جامعه المصطفی(ص) العالميه، در گفتوگو با خبرگزاری بين المللی قرآن(ايكنا) به راهكارهای مقابله با قولهای ناصواب خاورشناسان پرداخت و دراين باره عنوان كرد: چند راهكار اساسی برای پاسخگويی به مستشرقين وجود دارد؛ يكی اينكه ما آثار مستشرقين را ترجمه و همراه با نقد منتشر كنيم؛ يعنی هر مقاله يا كتابشان را كه در مباحث قرآنی است، شناسايی و ترجمه بكنيم و همراه با نقد در داخل كشور منتشر كنيم؛ همانطوری كه در مجله قرآن و مستشرقين در طول چندين سال گذشته، اين كار را انجام داده شده است.
سردبير مجله قرآن و مستشرقان افزود: دومين راهكار اين است كه با مراكزی نظير لايدن هلند و مراكز ديگری كه در ارتباط با استشراق فعاليت دارند، ارتباط برقرار شود و متفكرين مسلمان به اين مراكز سفر كنند و در آنجا ميزگردهايی برگزار شود و برخی از مباحث قرآنی كه مستشرقان مطرح میكنند و درباره آن اطلاعات ناقصی دارند، به آنها گوشزد شود.
مدير مدرسه عالی قرآن و حديث در ادامه گفت: سومين راهكار، دعوت مستشرقين مهم به داخل كشور و برگزاری جلسات نقد و نشستهای علمی با آنها است كه با حضور صاحبنظران استشراق در داخل كشور صورت بگيرد و بسياری از مشكلاتشان پاسخ داده شود؛ راهكار چهارم، برگزاری همايشهای بينالمللی در حوزه قرآن و مستشرقان است كه اولين آن را سال گذشته جامعه المصطفی(ص) العالميه برگزار كرد و لازم است كه اين همايشها هر ساله ادامه پيدا بكند و مستشرقان مطالبشان را بگويند و محققان داخل كشور نيز دست به نوشتن مقالاتی بزنند و اين حوزهها را نقد كنند.
رضائی اصفهانی گفت: راهكار آخر كه شايد از همه مهمتر باشد، اين است كه در داخل كشور بايد يك بنياد يا دانشكدهای در رابطه با قرآن و مستشرقان تشكيل رشتههای قرآن و مستشرقان راه اندازی بشود تا بتواند مسائل مربوط استشراق را رصد كنند و پاسخ بدهند. يك قسمت اين كار را ما در مدرسه عالی قرآن و حديث قم و در جامعه المصطفی(ص) العالميه انجام دادهايم. در سال گذشته رشتهای را تحت عنوان قرآن و مستشرقان راه اندازی كرديم كه از وزارت علوم مجوز گرفتهايم.
وی افزود: اين رشته با سه گرايش معارف اسلام، علوم قرآن و مبانی اصول شيعه است؛ يعنی مستشرقان با اين سه گرايش سر و كار دارند و اين رشتهها در اين رشته به اين مسائل میپردازند كه جا دارد گزارشی از رشتههای جديد در رابطه قرآن و مستشرقان تهيه و در سطح كشور معرفی شود تا مراكز ديگر هم برای اين رشتهها از وزارت علوم مجوز بگيرند، اما مسئله بنياد يك مسئله اساسی است كه بايد بنيادی يا يك دانشگاهی راجع به قرآن و مستشرقان راه بيفتد و ابعاد مختلف اين مسئله را بررسی كند.
رضائی اصفهانی در پاسخ به اين پرسش كه آيا راهكار عملی نيز در رابطه با قرآن و مستشرقان صورت گرفته يا خير گفت: مركز پژوهش قرآن كريم المهدی(عج) «مجله قرآن و مستشرقان» را چند سال منتشر میكند، هر چندكه در اين مسير با فراز و نشيبها و مشكلاتی روبرو است و حمايتهای ويژهای را میطلبد. الان مجله قرآن مستشرقان به زبان فارسی، اردو و عربی در كشورهای پاكستان عراق منتشر میشود؛ يعنی اين مجله سهزبانه شده و مورد استقبال داخل و خارج كشور واقع شده است.
وی در پايان گفت: رشته مستشرقين در جامعه المصطفی(ص) العالميه راهاندازی شده و در مدرسه عالی قرآن و حديث رشته قرآن و مستشرقان نيز با سه گرايش تشكيل شده است كه دومين اقدام در اين رابطه است؛ همايش هم يك مورد در سال گذشته برگزار شد، ولی نياز است كه همايشهای متعددی در اين زمينه برگزار بشود، اما برای بعضی از موارد مثل بنياد يا دانشگاه يا پژوهشگاه قرآن و مستشرقان هنوز كاری صورت نگرفته است.
سردبير مجله قرآن و مستشرقان افزود: دومين راهكار اين است كه با مراكزی نظير لايدن هلند و مراكز ديگری كه در ارتباط با استشراق فعاليت دارند، ارتباط برقرار شود و متفكرين مسلمان به اين مراكز سفر كنند و در آنجا ميزگردهايی برگزار شود و برخی از مباحث قرآنی كه مستشرقان مطرح میكنند و درباره آن اطلاعات ناقصی دارند، به آنها گوشزد شود.
مدير مدرسه عالی قرآن و حديث در ادامه گفت: سومين راهكار، دعوت مستشرقين مهم به داخل كشور و برگزاری جلسات نقد و نشستهای علمی با آنها است كه با حضور صاحبنظران استشراق در داخل كشور صورت بگيرد و بسياری از مشكلاتشان پاسخ داده شود؛ راهكار چهارم، برگزاری همايشهای بينالمللی در حوزه قرآن و مستشرقان است كه اولين آن را سال گذشته جامعه المصطفی(ص) العالميه برگزار كرد و لازم است كه اين همايشها هر ساله ادامه پيدا بكند و مستشرقان مطالبشان را بگويند و محققان داخل كشور نيز دست به نوشتن مقالاتی بزنند و اين حوزهها را نقد كنند.
رضائی اصفهانی گفت: راهكار آخر كه شايد از همه مهمتر باشد، اين است كه در داخل كشور بايد يك بنياد يا دانشكدهای در رابطه با قرآن و مستشرقان تشكيل رشتههای قرآن و مستشرقان راه اندازی بشود تا بتواند مسائل مربوط استشراق را رصد كنند و پاسخ بدهند. يك قسمت اين كار را ما در مدرسه عالی قرآن و حديث قم و در جامعه المصطفی(ص) العالميه انجام دادهايم. در سال گذشته رشتهای را تحت عنوان قرآن و مستشرقان راه اندازی كرديم كه از وزارت علوم مجوز گرفتهايم.
وی افزود: اين رشته با سه گرايش معارف اسلام، علوم قرآن و مبانی اصول شيعه است؛ يعنی مستشرقان با اين سه گرايش سر و كار دارند و اين رشتهها در اين رشته به اين مسائل میپردازند كه جا دارد گزارشی از رشتههای جديد در رابطه قرآن و مستشرقان تهيه و در سطح كشور معرفی شود تا مراكز ديگر هم برای اين رشتهها از وزارت علوم مجوز بگيرند، اما مسئله بنياد يك مسئله اساسی است كه بايد بنيادی يا يك دانشگاهی راجع به قرآن و مستشرقان راه بيفتد و ابعاد مختلف اين مسئله را بررسی كند.
رضائی اصفهانی در پاسخ به اين پرسش كه آيا راهكار عملی نيز در رابطه با قرآن و مستشرقان صورت گرفته يا خير گفت: مركز پژوهش قرآن كريم المهدی(عج) «مجله قرآن و مستشرقان» را چند سال منتشر میكند، هر چندكه در اين مسير با فراز و نشيبها و مشكلاتی روبرو است و حمايتهای ويژهای را میطلبد. الان مجله قرآن مستشرقان به زبان فارسی، اردو و عربی در كشورهای پاكستان عراق منتشر میشود؛ يعنی اين مجله سهزبانه شده و مورد استقبال داخل و خارج كشور واقع شده است.
وی در پايان گفت: رشته مستشرقين در جامعه المصطفی(ص) العالميه راهاندازی شده و در مدرسه عالی قرآن و حديث رشته قرآن و مستشرقان نيز با سه گرايش تشكيل شده است كه دومين اقدام در اين رابطه است؛ همايش هم يك مورد در سال گذشته برگزار شد، ولی نياز است كه همايشهای متعددی در اين زمينه برگزار بشود، اما برای بعضی از موارد مثل بنياد يا دانشگاه يا پژوهشگاه قرآن و مستشرقان هنوز كاری صورت نگرفته است.
