مهمترين دليل بر اعجاز قرآن بحث تحدی است/ جنينشناسی در قرآن؛ نمونهای دقيق از اعجاز
گروه انديشه: مهمترين دليل بر اعجاز قرآن بحث تحدی است كه قرآن نيز به آن اشاره دارد كه ابتدا از آوردن كتابی مانند قرآن شروع میشود و بعد به چند سوره و يك سوره و در نهايت به يك آيه منتهی میشود اما اكنون بعد از بيش از 1400 سال از آن ماجرا ديده میشود كه چنين امری هرگز اتفاق نيفتاده و اتفاق نيز نخواهد افتاد.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، جمعی از كارشناسان و پژوهشگران پژوشگاه اعجاز در قرآن در نشستی با نام بررسی روشهای اثبات اعجاز قرآن كه عصر امروز، جمعه 28 تيرماه، در سالن شماره يك اجتماعات بيستويكمين نمايشگاه بينالمللی قرآن كريم برگزار شد، مطالبی را در مورد موضوع اعجاز قرآن و راههای بررسی اثبات آن مطرح كردند.
سخنران نخست اين نشست عليرضا طالبپور، رئيس پژوهشكده اعجاز قرآن دانشگاه شهيد بهشتی، بود كه در سخنانی به سابقه بحث و برسی در مورد اين موضوع و شيوههای ارائه شده در مورد آن پرداخت و گفت: در مورد اين موضوع بيشترين چيزی كه حائز اهميت است اينكه ابتدا قرآن را يك معجزه بدانيم و در ادامه به اين موضوع بپردازيم كه آيا میشود اعجاز آن را ثابت كرد يا خير؟
وی ادامه داد: بعد از آنكه ثابت كرديم قرآن يك معجزه است، در ادامه بايد ديد كه آيا اثبات اين موضوع آثاری نيز دارد و از همه مهمتر اينكه چگونه میتوان آثار وضعی حاصل از اثبات معجزه بودن قرآن را اثبات كرد.
طالبپور تصريح كرد: قبل از هر چيز بايد ديد، معنای تحتاللفظی معجزه چيست كه يكی از ريشه عجز بودن آن است به عنوان ضعف و ناتوانی و ديگر به عجز و ناتوانی انداختن گروهی كه قرآن را معجزه نمیدانند و ادعا دارند كه میتوانند با قرآن هماوردی كنند كه اتفاقاً نيت قرآن هم در قاعدهای به نام اصل تحدی، مبارزه و رويارويی با آنهاست كه میگويد اگر میتوانند سوره و يا حتی آيهای همانند آن بياورند.
وی در ادامه گفت: نظر علما نسبت به اعجاز قرآن اين است كه اين معجزه از جانب پيامبر(ص) است و در آن همگی اجماع دارند، اما محل اختلاف بيشتر روی كيفيت و تفاوتی است كه در مورد چگونگی اين اتفاق افتاده است و آيا اين قضيه را میتوان اثبات كرد يا خير كه معمولاً بحثی كه مطرح میشود اينكه بسياری قائل به اين موضوع هستند كه قابل اثبات است و البته عده ديگر میگويند، اعجاز قرآن را تنها میتوان درك كرد اما نمیتوان چرايی آن را برای كسی بيان كرد.
طالبپور تأكيد كرد: به هر حال در معجزه بودن قرآن آثاری را میتوان وارد كرد و نخستين اثر آن اين است كه اهل حق و حقيقت از طريق اين معجزه میتوانند به حق برسند و ديگر اينكه به اين واسطه ايمان مؤمنان زياد میشود.
رئيس پژوهشكده اعجاز قرآن در ادامه اظهار داشت: نخستين ويژگی اعجاز قرآن اعجاز ادبی و لفظی آن است كه بهطور واضح میتوان به استفاده از صناعات ادبی همچون استعاره، موازنه، جناس و ايجاز اشاره كرد و همچنين در مورد اعجاز عددی قرآن بحث كرد كه نمونه بارز آن تناسب ميان استفاده از واژه يوم به تعداد روزهای سال و البته به اين فهرست میتوان سازگاری حروف و معانی، تنوع و وسعت معارف و گستردگی علمی را نيز اضافه كرد.
در ادامه اين نشست حجتالاسلام مقيسه، عضو هيئت علمی الهيات دانشگاه شهيد بهشتی، در سخنانی گفت: نكته مهمی كه در اعجاز قرآن بايد آن را مورد توجه داشت، اينكه بايد ديد مخاطب ما كيست؟ چراكه قرآن برای خيلیها مايه شفا و هدايت است و برای بعضی ديگر موجب زيان و ضرر.
وی ادامه داد: نخستين آيات از سوره بقره قرآن را عامل هدايت متقين میداند، يعنی آدمهايی كه از نظر عقل به يك ثبات شخصيتی رسيدهاند و اهل عناد و دشمنی نيستند؛ اهل لجاجت نبوده و لذا اعجاز قرآن برای اين افراد مفيد است وگرنه كه در صدر اسلام بارها و بارها از زبان مبارك رسول اكرم(ص) در اين مورد با مشركان و كفار صحبت به ميان آمده بود، اما اثری نداشت.
مقيسه تصريح كرد: مهمترين دليل بر اعجاز قرآن بحث تحدی است كه قرآن نيز به آن اشاره دارد كه ابتدا از آوردن كتابی مانند قرآن شروع میشود و بعد به چند سوره و يك سوره و در نهايت به يك آيه منتهی میشود اما اكنون بعد از بيش از 1400 سال از آن ماجرا ديده میشود كه چنين امری هرگز اتفاق نيفتاده و اتفاق نيز نخواهد افتاد.
اين كارشناس و پژوهشگر قرآنی افزود: مگر در اين سالها نمیتوانستند با تجميع گروهی كارشناس مجرب به اين كار، طی نشستهايی به اين امر اقدام كرده و آيهای مانند قرآن بياورند پس چرا اينگونه نشد؟ و جواب اين پرسش تنها يك چيز است و آن اينكه عاجز از اين كار بودند چرا كه قرآن يك معجزه است.
مقيسه تأكيد كرد: گروهی اين عجز و ناتوانی را طی اين سالها به حساب نظريهای به نام صرفه میگذراند يعنی اينكه شايد كسانيكه در روزگاری قصد اين كار را داشتند، خداوند آنها را از ادامه اين كار منصرف كرد كه به نظر میرسد اين نظريه درست نيست؛ بلكه در يك كلام، قرآن كريم دارای وجوه مختلف و متنوعی است كه با استناد به آنها میتوان به آن معجزه اطلاق كرد.
اين مدرس دانشگاه در ادامه گفت: ابعاد گوناگونی همچون ابعاد تشريعی قرآن و قانونگذاری آن به براساس افراط و تفريط، ابعاد عرفانی آن كه مستتر در محتوای توحيدی و معنوی قرآن است و بسياری موارد ديگر كه ذكر آنها در اين مقال نمیگنجد همگی نشانهای از معجزه بودن قرآن است.
حسين شجاعی، استاد فيزيك دانشگاه شهيدبهشتی در ادامه اين نشست گفت: همواره در يك كشف علمی با دو دسته مشاهدات مواجه هستيم كه دسته اول به نام شواهد و قرائنی محسوب میشوند كه به ما كمك میكنند تا در راه درست قدم برداريم و دسته دوم نيز علائم متقنی هستند كه علت آن واقعه را به وجود میآورند.
وی در مورد اعجاز عددی قرآن گفت: در مواجهه با اعداد به كار رفته در قرآن ابتدا بايد ديد كه آيا اين اعداد و ارقام اثبات علمی هستند و يا شواهدی برای اثبات شكل و شاكله اعجاز بودن دارند؟ و نتيجه آنكه مشاهده میشود بسياری از اعداد و مصاديق علمی قرآنی در زمانی عنوان شده است كه هنوز به اثبات نرسيده و هيچ توجيه علمی در آن زمان برای آنها وجود نداشته است.
شجاعی به يك نمونه از اين تقابل اعدادی در قرآن اشاره كرد و گفت: تعداد به كار بردن لفظ خشكی و دريا در قرآن در زمانی ذكر شده است كه هنوز آمار دقيقی در مورد درصد تشكيل دهنده زمين از آب و خشكی وجود نداشته است اما با كمی دقت میتوان به درستی دريافت كه اين نسبت به خوبی رعايت شده است.
وی در ادامه تصريح كرد: روشهايی وجود دارد كه به متون، عددی را میسپردند همچون حروف ابجد كه اكنون هم اين مبحث با موضوع كدگذاری حروف و دكدينگ كردن آنها به شكل ادبيات رمزی مرسوم است اما در زمان نزول قرآن به روشنی میتوان استفاده از اين ادبيات رمزی را دريافت به ويژه در مورد حروف مقطعه كه با شيوهای كاملاً منطقی و براساس كدگذاری رمزی اين موضوع رعايت شده است و اين چيزی را جز اعجاز بودن قرآن در روزگاری كه اثری از ادبيات رمزی نبود اثبات نمیكند.
سخنران آخر اين نشست غلامرضا حسنزاده، مدرس دانشگاه تهران و جنينشناس بود كه در سخنانی با اشاره به سوره مؤمنون و تشريح مراحل جنين انسان در آن گفت: بدون هيچ اشتباهی ديده میشود كه قرآن تمام مراحل را از زمان بسته شدن نطفه تا به دنيا آمدن نوزاد بدون هيچ پس و پيش شدنی ارائه میكند در شرايطی كه هيچ تصويری روشنی در آن روزگار در مورد ساختار جنين و مكانيسم به دنيا آمدن نوازد وجود نداشت.
وی گفت: ربط برخی از اعداد در قرآن تنها با فرض رسيدن به يك هدف متعالی صورت میگيرد و البته ممكن است كه بتوان به كمی بررسی بيشتر به ارتباطات منطقی نيز رسيد اما وقتی در قرآن صحبت از زمان و عدد میشود، حتماً هدفی مختص برای آن منظور شده است و میخواهد به يك قاعده كامل و نهايی برسد.
حسنزاده در پايان گفت: به هر حال مثال جنينشناسی در قرآن نمونه بارز و دقيق از اعجاز اين كتاب الهی است كه اكنون با بررسی گذشتهنگر نسبت به آن و تطبيق آن با علم امروز به روشنی میتوان دريافت كه آنچه قرآن میگويد، درست منطبق با دانش روز است و تا به امروز كسی يافت نشده كه ادعاهای علمی قرآن را مغاير با طبيعت و واقعيت بداند.
سخنران نخست اين نشست عليرضا طالبپور، رئيس پژوهشكده اعجاز قرآن دانشگاه شهيد بهشتی، بود كه در سخنانی به سابقه بحث و برسی در مورد اين موضوع و شيوههای ارائه شده در مورد آن پرداخت و گفت: در مورد اين موضوع بيشترين چيزی كه حائز اهميت است اينكه ابتدا قرآن را يك معجزه بدانيم و در ادامه به اين موضوع بپردازيم كه آيا میشود اعجاز آن را ثابت كرد يا خير؟
وی ادامه داد: بعد از آنكه ثابت كرديم قرآن يك معجزه است، در ادامه بايد ديد كه آيا اثبات اين موضوع آثاری نيز دارد و از همه مهمتر اينكه چگونه میتوان آثار وضعی حاصل از اثبات معجزه بودن قرآن را اثبات كرد.
طالبپور تصريح كرد: قبل از هر چيز بايد ديد، معنای تحتاللفظی معجزه چيست كه يكی از ريشه عجز بودن آن است به عنوان ضعف و ناتوانی و ديگر به عجز و ناتوانی انداختن گروهی كه قرآن را معجزه نمیدانند و ادعا دارند كه میتوانند با قرآن هماوردی كنند كه اتفاقاً نيت قرآن هم در قاعدهای به نام اصل تحدی، مبارزه و رويارويی با آنهاست كه میگويد اگر میتوانند سوره و يا حتی آيهای همانند آن بياورند.
وی در ادامه گفت: نظر علما نسبت به اعجاز قرآن اين است كه اين معجزه از جانب پيامبر(ص) است و در آن همگی اجماع دارند، اما محل اختلاف بيشتر روی كيفيت و تفاوتی است كه در مورد چگونگی اين اتفاق افتاده است و آيا اين قضيه را میتوان اثبات كرد يا خير كه معمولاً بحثی كه مطرح میشود اينكه بسياری قائل به اين موضوع هستند كه قابل اثبات است و البته عده ديگر میگويند، اعجاز قرآن را تنها میتوان درك كرد اما نمیتوان چرايی آن را برای كسی بيان كرد.
طالبپور تأكيد كرد: به هر حال در معجزه بودن قرآن آثاری را میتوان وارد كرد و نخستين اثر آن اين است كه اهل حق و حقيقت از طريق اين معجزه میتوانند به حق برسند و ديگر اينكه به اين واسطه ايمان مؤمنان زياد میشود.
رئيس پژوهشكده اعجاز قرآن در ادامه اظهار داشت: نخستين ويژگی اعجاز قرآن اعجاز ادبی و لفظی آن است كه بهطور واضح میتوان به استفاده از صناعات ادبی همچون استعاره، موازنه، جناس و ايجاز اشاره كرد و همچنين در مورد اعجاز عددی قرآن بحث كرد كه نمونه بارز آن تناسب ميان استفاده از واژه يوم به تعداد روزهای سال و البته به اين فهرست میتوان سازگاری حروف و معانی، تنوع و وسعت معارف و گستردگی علمی را نيز اضافه كرد.
در ادامه اين نشست حجتالاسلام مقيسه، عضو هيئت علمی الهيات دانشگاه شهيد بهشتی، در سخنانی گفت: نكته مهمی كه در اعجاز قرآن بايد آن را مورد توجه داشت، اينكه بايد ديد مخاطب ما كيست؟ چراكه قرآن برای خيلیها مايه شفا و هدايت است و برای بعضی ديگر موجب زيان و ضرر.
وی ادامه داد: نخستين آيات از سوره بقره قرآن را عامل هدايت متقين میداند، يعنی آدمهايی كه از نظر عقل به يك ثبات شخصيتی رسيدهاند و اهل عناد و دشمنی نيستند؛ اهل لجاجت نبوده و لذا اعجاز قرآن برای اين افراد مفيد است وگرنه كه در صدر اسلام بارها و بارها از زبان مبارك رسول اكرم(ص) در اين مورد با مشركان و كفار صحبت به ميان آمده بود، اما اثری نداشت.
مقيسه تصريح كرد: مهمترين دليل بر اعجاز قرآن بحث تحدی است كه قرآن نيز به آن اشاره دارد كه ابتدا از آوردن كتابی مانند قرآن شروع میشود و بعد به چند سوره و يك سوره و در نهايت به يك آيه منتهی میشود اما اكنون بعد از بيش از 1400 سال از آن ماجرا ديده میشود كه چنين امری هرگز اتفاق نيفتاده و اتفاق نيز نخواهد افتاد.
اين كارشناس و پژوهشگر قرآنی افزود: مگر در اين سالها نمیتوانستند با تجميع گروهی كارشناس مجرب به اين كار، طی نشستهايی به اين امر اقدام كرده و آيهای مانند قرآن بياورند پس چرا اينگونه نشد؟ و جواب اين پرسش تنها يك چيز است و آن اينكه عاجز از اين كار بودند چرا كه قرآن يك معجزه است.
مقيسه تأكيد كرد: گروهی اين عجز و ناتوانی را طی اين سالها به حساب نظريهای به نام صرفه میگذراند يعنی اينكه شايد كسانيكه در روزگاری قصد اين كار را داشتند، خداوند آنها را از ادامه اين كار منصرف كرد كه به نظر میرسد اين نظريه درست نيست؛ بلكه در يك كلام، قرآن كريم دارای وجوه مختلف و متنوعی است كه با استناد به آنها میتوان به آن معجزه اطلاق كرد.
اين مدرس دانشگاه در ادامه گفت: ابعاد گوناگونی همچون ابعاد تشريعی قرآن و قانونگذاری آن به براساس افراط و تفريط، ابعاد عرفانی آن كه مستتر در محتوای توحيدی و معنوی قرآن است و بسياری موارد ديگر كه ذكر آنها در اين مقال نمیگنجد همگی نشانهای از معجزه بودن قرآن است.
حسين شجاعی، استاد فيزيك دانشگاه شهيدبهشتی در ادامه اين نشست گفت: همواره در يك كشف علمی با دو دسته مشاهدات مواجه هستيم كه دسته اول به نام شواهد و قرائنی محسوب میشوند كه به ما كمك میكنند تا در راه درست قدم برداريم و دسته دوم نيز علائم متقنی هستند كه علت آن واقعه را به وجود میآورند.
وی در مورد اعجاز عددی قرآن گفت: در مواجهه با اعداد به كار رفته در قرآن ابتدا بايد ديد كه آيا اين اعداد و ارقام اثبات علمی هستند و يا شواهدی برای اثبات شكل و شاكله اعجاز بودن دارند؟ و نتيجه آنكه مشاهده میشود بسياری از اعداد و مصاديق علمی قرآنی در زمانی عنوان شده است كه هنوز به اثبات نرسيده و هيچ توجيه علمی در آن زمان برای آنها وجود نداشته است.
شجاعی به يك نمونه از اين تقابل اعدادی در قرآن اشاره كرد و گفت: تعداد به كار بردن لفظ خشكی و دريا در قرآن در زمانی ذكر شده است كه هنوز آمار دقيقی در مورد درصد تشكيل دهنده زمين از آب و خشكی وجود نداشته است اما با كمی دقت میتوان به درستی دريافت كه اين نسبت به خوبی رعايت شده است.
وی در ادامه تصريح كرد: روشهايی وجود دارد كه به متون، عددی را میسپردند همچون حروف ابجد كه اكنون هم اين مبحث با موضوع كدگذاری حروف و دكدينگ كردن آنها به شكل ادبيات رمزی مرسوم است اما در زمان نزول قرآن به روشنی میتوان استفاده از اين ادبيات رمزی را دريافت به ويژه در مورد حروف مقطعه كه با شيوهای كاملاً منطقی و براساس كدگذاری رمزی اين موضوع رعايت شده است و اين چيزی را جز اعجاز بودن قرآن در روزگاری كه اثری از ادبيات رمزی نبود اثبات نمیكند.
سخنران آخر اين نشست غلامرضا حسنزاده، مدرس دانشگاه تهران و جنينشناس بود كه در سخنانی با اشاره به سوره مؤمنون و تشريح مراحل جنين انسان در آن گفت: بدون هيچ اشتباهی ديده میشود كه قرآن تمام مراحل را از زمان بسته شدن نطفه تا به دنيا آمدن نوزاد بدون هيچ پس و پيش شدنی ارائه میكند در شرايطی كه هيچ تصويری روشنی در آن روزگار در مورد ساختار جنين و مكانيسم به دنيا آمدن نوازد وجود نداشت.
وی گفت: ربط برخی از اعداد در قرآن تنها با فرض رسيدن به يك هدف متعالی صورت میگيرد و البته ممكن است كه بتوان به كمی بررسی بيشتر به ارتباطات منطقی نيز رسيد اما وقتی در قرآن صحبت از زمان و عدد میشود، حتماً هدفی مختص برای آن منظور شده است و میخواهد به يك قاعده كامل و نهايی برسد.
حسنزاده در پايان گفت: به هر حال مثال جنينشناسی در قرآن نمونه بارز و دقيق از اعجاز اين كتاب الهی است كه اكنون با بررسی گذشتهنگر نسبت به آن و تطبيق آن با علم امروز به روشنی میتوان دريافت كه آنچه قرآن میگويد، درست منطبق با دانش روز است و تا به امروز كسی يافت نشده كه ادعاهای علمی قرآن را مغاير با طبيعت و واقعيت بداند.
