سازماندهی علمی با محوريت حوزه برای مقابله با استشراق ضروری است

حجت‎الاسلام والمسلمين حسين علوی مهر، استاد حوزه و مدير گروه كلام مدرسه عالی قرآن كريم در گفت‎وگو با خبرگزاری بين‎المللی قرآن(ايكنا) با اشاره به اهميت بحث پيرامون مسئله استشراق و قرآن‌شناسی، گفت: استشراق به معنای اسلام‎شناسی دانشمندان غربی است كه اعم از مسيحی و يهودی يا دانشمندانی كه از قبل مسلمان بودند می‌شود.
وی يادآور شد: در خصوص مستشرقان بحث‎های زيادی مطرح شده و دانشمندانی كه در اين زمينه به تلاش علمی دست زده‎اند، به ذكر اهداف متعددی برای فعاليت‎های علمی آنان اشاره كرده‎اند كه يكی از از اهدافی كه در تلاش محققان برای مستشرقان ذكر شده است، اهداف تبشيری است.
علوی مهر افزود: در اين زمينه عنوان شده است كه بسياری از مستشرقين و محققان غربی عمدتا به تبليغ دين مسيحيت و يهود و... پرداخته و نقدهايی غير واقعی را برای محكوم كردن دين اسلام مطرح كرده‎اند؛ در حوزه استشراق و قرآن‎پژوهی اين نظر بيشتر به چشم می‎آيد كه آنان سعی كرده‎اند در عمده فعاليت‎های علمی خود اتهاماتی را به قرآن كريم و پيامبر(ص) نسبت دهند؛ آنان در بسياری از پژوهش‎های خود به دنبال ترويج غير الهی بودن و غير وحيانی بودن قرآن بوده‎اند.
مدير گروه كلام مدرسه عالی قرآن كريم، گفت: دومين هدف آنان، ايجاد روزنه‎های تجاری برای دولت‎های غربی است؛ در واقع اين يك حقيقت است كه يكی از اهداف دانشمندان استشراق پيدا كردن يك روزنه تجاری بود كه در مراكز متعددی چه در كشورهای اروپايی و آسيايی مشغول كارهايی هستند كه به نوعی تجارت محسوب می‏شود.
وی اظهار كرد: مسئله بعدی اهداف استعماری است؛ اينها در واقع نوعی افراد جاسوس برای كشورهای استعمارگر هستند؛ عده‎‏ای از مستشرقان از زمان برقراری روابط سياسی با كشورهای شرقی با اين هدف و انگيزه كار خود را آغاز كردند و هدف نهايی آنان سيطره و چپاول كشورهای اسلامی بوده است.
علوی مهر يادآور شد: آنان در اين زمينه با نقاب دينی و مذهبی و يهودی‌گری و مسيحی‌ مسلكی وارد عرصه سيطره بر كشورهای اسلامی شدند؛ انگلستان در اين زمينه نقش فراوانی دارد؛ ادوارد سعيد می‎گويد كه سه امر باعث شده كه ساده‎ترين تصور نسبت به عرب‎ها و اسلام به صورت كاملا سياسی و ناهنجار در بيايد كه يكی، تاريخ تعصب همگانی و مشهور ضد عرب و اسلام نزد غربی‎ها بود؛ دوم نزاع بين اعراب و اسرائيل و تاثير بر يهوديان آمريكا و سوم فقدان هرگونه زمينه و موقعيت فرهنگی كه بتوانند با عرب‎ها و اسلام همكاری كنند.
وی افزود: اين سه دليل باعث شده كه صهيونيست‏ها در اين عرصه حضور جدی داشته باشند كه الان بسياری از مراكز استشراقی توسط صهيونيست‎ها اداره می‎شود.
علوی مهر يادآور شد: عملكرد حوزه در قبال استشراق به يك قرن و نيم پيش و در زمان نهضت سيدجمال الدين اسدآبادی برمی‌گردد كه از همان زمان در مبارزه با استعمار و خطوط فكری استعماری اين بحث را مطرح كرد؛ در اين عرصه می‎توانيم به افرادی چون سيد قطب، شيخ محمد عبده و امام راحل كه جملات زيبايی در نقد مستشرقين دارند و همچنين علامه طباطبايی و شهيد مطهری و آيت‎الله طالقانی اشاره كنيم.
وی با ذكر اين مطلب كه هنوز سازماندهی روشنی برای مقابله با استشراق ايجاد نكرده‎ايم، گفت: البته در مبارزه با استشراق از منظر فردی يا بنگاه‎های خصوصی علمی و يا در واقع مراكز علمی خصوصی، افراد جداگانه به مبارزه با اهداف و انگيزه‎های مستشرقان پرداخته‎اند.
اين استاد حوزه، عنوان كرد: مثلا دايرة‎المعارف قرآن لايدن در هلند توسط يك زن آمريكايی به نام مك اوليف در شش جلد و 750مدخل نوشته شده كه ايران يك سازماندهی دقيقی در مقابله با اين كار انجام نداده با اينكه اين دايرة‎المعارف تهاجمی عليه قرآن داشته ولی كشورهای اسلامی نيامدند يك مركزی برای مقابله با آن ايجاد كنند ولی در همين حال به شكل انفرادی و مراكز علمی و پژوهشی به نقد اين دايرةالمعارف پرداخته شده همچپنين مقالات فراوانی در نقد لايدن قلم‌پردازی شده است.
علوی مهر عنوان كرد: در همين رابطه مجلات بسيار خوبی نوشته و مقالات بسياری نيز منتشر شد كه نشان‌‎دهنده رشد اين نگاه در حوزه فردی در حوزه‎های علميه است؛ همچنين نقد آرای جديد آنها نيز به همين شكل در جريان است كه از آن جمله می‎توان به دايرة‎المعارف اليور ليمن اشاره كرد كه در اين زمينه نيز حوزه بايد نقش فعال خود را به خوبی ايفا كند.