ضرورت نيازسنجی در توليد آثار دينی و قرآنی/
وابستگی فرهنگی؛ نتيجه غفلت از نيازسنجی در توليد محتوای آثار دينی
گروه ادب: يك پژوهشگر تاريخ معاصر ايران با بيان اينكه اگر نيازهای فرهنگی جامعه با توسل به نيازسنجی و انجام پژوهش در داخل كشور مرتفع نشود، در تقابل با ديگر فرهنگها مجبور به عقبنشينی میشويم، تصريح كرد: فرهنگ وارداتی نتيجه جبرانناپذير غفلت از نيازسنجی در توليد محتوای آثار دينی و قرآنی است.
محسن كاظمی، نويسنده و پژوهشگر تاريخ معاصر ايران در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، به بررسی ميزان ارتباط و نيازسنجی از مخاطب در توليد آثار دينی پرداخت و با بيان اينكه اين موضوع اهميت بسيار بالايی دارد، اظهار كرد: بحث نيازسنجی محتوا میتواند قبل، بعد و حين تحقيق برای توليد يك محتوا انجام شود.
وی با اشاره به اينكه اين نيازها میتواند به دستهها و تقسيمبندیهايی تبديل شود، ادامه داد: برای افرادی كه در حوزه تاريخ مشغول به فعاليت هستند، مناسب با كارهايی كه در اين حوزه وجود دارد بايد به سمت اين نيازها حركت كنيم. بايد متوجه باشيم، اطلاعاتی كه با انتشار كتابهای تاريخی در حوزه دين، دفاع مقدس يا ديگر حوزهها منتشر میشود بايد به نحوی باشد كه يا به درد آينده بخورد يا اينكه نقاط كوری از تاريخ را نمايان كند.
كاظمی به لزوم كاربردی بودن آثار در جامعه و رفع نياز مخاطبان در اثر اشاره و عنوان كرد: اين اطلاعات نبايد تنها حديث نفس افراد باشد، بلكه دارا بودن كاركردهای اجتماعی بايد وجه جدايیناپذير آن باشد. اين آثار در شكل كلی خود نيز بايد به انباشت اطلاعات منجر شود تا در آينده همانند تكههای پازل كنار هم قرار بگيرد و امكان تجزيه و تحليل را برای كارشناسان و فعالان آينده اين حوزه نيز میّسر كند.
نويسنده كتاب «سالهای بیقرار» ادامه داد: متاسفانه آثار توليد شده در كشور ما، امروزه فارغ از نيازسنجی است و بدون نظر داشتن به نيازهای جامعه، محتوا توليد میشود. چنين توليد محتوايی بيشتر در سبك و سياق سازمانها و كارهای سفارشی ديده میشود.
نگارنده «شبهای بیمهتاب» در تبيين آسيبهای ناشی از عدم توجه به نيازهای جامعه و مخاطبان اظهار كرد: اين آسيب پايهگذار قهقرای فرهنگی در جامعه است؛ چراكه از سويی بعضی سوژهها و محتواها تكرار مكررات است كه خود سبب نوعی دلزدگی در جامعه مخاطب میشود و از سويی نيز موضوعات حقيقی كه نياز اصلی و واقعی مردم است؛ شايد به دلايل مختلف نظير هزينههای پژوهشی، بیعلاقگی سازمانها، نهادها و ارگانها يا به هر دليل ديگر به آن پرداخته نمیشود.
كاظمی گفت: ادامه اين روند رفته رفته سبب ايجاد يك خلأ در شاكله فرهنگی اجتماع میشود كه به مرور زمان عمق بيشتری میگيرد و به همين دليل هر چه زمان بگذرد مثل آبرفتی كه به مرور زمان عمق درّه را عميقتر میكند، پُر كردن اين خلأ نيز مشكلتر میشود.
اين نويسنده دفاع مقدس ضمن ابراز اميدواری برای تحقق امر مهم نيازسنجی در فضای فرهنگی دولت جديد، اظهار كرد: قطعاً در آينده دچار خلأهای فرهنگی بزرگی میشويم و در مقابل فرهنگهای بزرگ و مهاجم در جهان، مجبور به عقبنشينی خواهيم شد و اگر خودمان به توليد محتوا اقدام نكنيم، مجبور به استفاده از توليدات ديگر فرهنگها میشويم.
وی ادامه داد: نيازها و توقعات جامعه در حوزه آثار مكتوب به ويژه در آثار دينی ـ قرآنی، اگر در داخل برطرف نشود، از طريق واردات آثار فرهنگی رفع میشود كه اين موضوع تبعات جبرانناپذيری برای ما خواهد داشت.
وی با اشاره به اينكه اين نيازها میتواند به دستهها و تقسيمبندیهايی تبديل شود، ادامه داد: برای افرادی كه در حوزه تاريخ مشغول به فعاليت هستند، مناسب با كارهايی كه در اين حوزه وجود دارد بايد به سمت اين نيازها حركت كنيم. بايد متوجه باشيم، اطلاعاتی كه با انتشار كتابهای تاريخی در حوزه دين، دفاع مقدس يا ديگر حوزهها منتشر میشود بايد به نحوی باشد كه يا به درد آينده بخورد يا اينكه نقاط كوری از تاريخ را نمايان كند.
كاظمی به لزوم كاربردی بودن آثار در جامعه و رفع نياز مخاطبان در اثر اشاره و عنوان كرد: اين اطلاعات نبايد تنها حديث نفس افراد باشد، بلكه دارا بودن كاركردهای اجتماعی بايد وجه جدايیناپذير آن باشد. اين آثار در شكل كلی خود نيز بايد به انباشت اطلاعات منجر شود تا در آينده همانند تكههای پازل كنار هم قرار بگيرد و امكان تجزيه و تحليل را برای كارشناسان و فعالان آينده اين حوزه نيز میّسر كند.
نويسنده كتاب «سالهای بیقرار» ادامه داد: متاسفانه آثار توليد شده در كشور ما، امروزه فارغ از نيازسنجی است و بدون نظر داشتن به نيازهای جامعه، محتوا توليد میشود. چنين توليد محتوايی بيشتر در سبك و سياق سازمانها و كارهای سفارشی ديده میشود.
نگارنده «شبهای بیمهتاب» در تبيين آسيبهای ناشی از عدم توجه به نيازهای جامعه و مخاطبان اظهار كرد: اين آسيب پايهگذار قهقرای فرهنگی در جامعه است؛ چراكه از سويی بعضی سوژهها و محتواها تكرار مكررات است كه خود سبب نوعی دلزدگی در جامعه مخاطب میشود و از سويی نيز موضوعات حقيقی كه نياز اصلی و واقعی مردم است؛ شايد به دلايل مختلف نظير هزينههای پژوهشی، بیعلاقگی سازمانها، نهادها و ارگانها يا به هر دليل ديگر به آن پرداخته نمیشود.
كاظمی گفت: ادامه اين روند رفته رفته سبب ايجاد يك خلأ در شاكله فرهنگی اجتماع میشود كه به مرور زمان عمق بيشتری میگيرد و به همين دليل هر چه زمان بگذرد مثل آبرفتی كه به مرور زمان عمق درّه را عميقتر میكند، پُر كردن اين خلأ نيز مشكلتر میشود.
اين نويسنده دفاع مقدس ضمن ابراز اميدواری برای تحقق امر مهم نيازسنجی در فضای فرهنگی دولت جديد، اظهار كرد: قطعاً در آينده دچار خلأهای فرهنگی بزرگی میشويم و در مقابل فرهنگهای بزرگ و مهاجم در جهان، مجبور به عقبنشينی خواهيم شد و اگر خودمان به توليد محتوا اقدام نكنيم، مجبور به استفاده از توليدات ديگر فرهنگها میشويم.
وی ادامه داد: نيازها و توقعات جامعه در حوزه آثار مكتوب به ويژه در آثار دينی ـ قرآنی، اگر در داخل برطرف نشود، از طريق واردات آثار فرهنگی رفع میشود كه اين موضوع تبعات جبرانناپذيری برای ما خواهد داشت.
