جای خالی شاعران بزرگ در «غزل روزگار ما»
گروه ادب: يك شاعر و غزلسرا در جلسه نقد اشعار اجتماعی و آئينی «غزل روزگار ما» گفت: اگر جای خالی شاعران بزرگ در اين مجموعه را شاهد هستيم، به دليل مجوز ندادن به اشعار اين شاعران از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآنی ايران(ايكنا)، كتاب «غزل روزگار ما»، عصر روز گذشته، دوم مهرماه در نود و هشتمين برنامه «دايره ديدار» با حضور عباس كريمیعباسی، منتقد، سيدمهدی موسوی، شاعر و غزلسرا و سيداحمد حسينی، مدير نشر نيماژ، نقد و بررسی شد.
سيدمهدی موسوی، شاعر و غزلسرا با اشاره به كتاب «غزل روزگار ما»، اظهار كرد: چاپ دوم اين كتاب بهتر از چاپ اول بود، اما آينه تمامنمای غزل ما نيست. در اين چاپها، آثار تعدادی از اساتيد منتشر شده و در آن ديگر شاهد آثار اين اساتيد نيستيم. البته اين كتاب در چاپهای دوم و سوم تكميلتر شده است.
وی ادامه داد: يكی از مشكلات چاپ چنين كتابهايی، مجوز است؛ چرا كه برخی از شعرها، مجوز نمیگيرند كه اغلب شعرهای خوب دچار اين مشكل میشوند.
اين شاعر غزلسرا تصريح كرد: از ديگر مشكلات چاپ چنين كتابهايی اين است كه برخی از شاعران حاضر نيستند اشعارشان در كنار ديگر شاعران منتشر شوند. همچنين گاهی اوقات آثار برخی از شاعران به دليل گمنام بودن از قلم میافتند.
وی بيان كرد: اين كتاب برای جوانان میتواند مؤثر باشد؛ چرا كه بهترين غزلها را میتوانند يكجا در يك اثر مطالعه كنند. حسينی، مدير نشر نيماژ، آثار شاعران را بدون سليقه شخصی و خصومت در يك اثر گردآوری كرده است و گاه ديده میشود كه وی نه تنها با اين شاعران سابقه دوستی نداشته، بلكه دشمن هم بوده است.
موسوی افزود: همه اشعار منتشر شده كتاب «غزل روزگار ما» غزل نيست. اگر اين مجموعه به صورت فراقالبی منتشر میشد، بهتر بود، زيرا چه فرقی میكند اشعار از نوع سپيد، غزل يا كلاسيك باشد.
اين شاعر غزلسرا با ارائه پيشنهادی مبنی بر ادامه روند انتشار اين مجموعه «غزل روزگار ما» گفت: اين مجموعه در 400 صفحه از 110 شاعر منتشر شده است كه اگر هر يك به صورت مجزا منتشر میشدند، قطعاً برای مخاطب خريداری آن سخت بود، بنابراين اگر روند چاپ چنين مجموعهای ادامه داشته باشد، قطعاً بهتر بود.
وی در خطاب به مدير نشر نيماژ اظهار كرد: اگر بر چنين مجموعهای میتوانستيد مقدمهای بنويسيد، بهتر بود و حتی نقدهايی بر آثار منتشر شده را مینگاشتيد. بسياری از مجموعه شعرها به مرور از ميان میروند و چه بهتر بود كه اين مجموعههای چاپ شده وارد كتابخانههای عمومی میشدند و در اختيار جوانان به ويژه مخاطبان روستايی قرار میگرفتند.
موسوی اظهار كرد: يكی از دلايلی كه حسينی، مدير نشر نيماژ را برای ادامه اين روند مناسب میدانم اين است كه وی هم در مقام ناشر و هم به عنوان كسی كه كتابفروشی دارند، بهتر اسامی شاعران را میشناسد و هم با نيازهای نسل جوان آشناست.
وی بيان كرد: جای شعرهای شاخص در اين مجموعه خالی است و قطعاً ندادن مجوز به برخی از آثار شعرا، يكی از دلايل اين امر به شمار میرود.
اين شاعر غزلسرا تصريح كرد: كتاب روزگار غزل ما فرصتی برای مطالعه جوانان است. در دهه 70 كه در جستجوی غزل مناسب بوديم نمیتوانستيم مشابه اين مجموعه كاملی را بيابيم. شاعران جوان بايد زحمت بكشند و تلاش كنند. در كنج خانه نشستن و شعر سرودن، راه موفق شدن نيست. در جلسات نقد، شاهد نقد شفاهی هستيم كه بايد گفت حرف زدن راحت است، اما بايد اين ايرادها را به صورت مكتوب و رسانهای منتشر كنيم.
موسوی اظهار كرد: امروزه نقدها سفارشی هستند، يعنی مؤلف با منتقد تماس میگيرد و از او میخواهد كه اثر را نقد كند؛ در حالی كه منتقد بايد نقد را در رسانه منتشر كند تا بازخوردش مشاهده شود. چرا شاعران نبايد كتابهای يكديگر را خريداری كنند و نقدهای خود را مكتوب به نگارش دربياورند. اولين متهم خودم هستم كه چرا از يكديگر حمايت نمیكنيم.
سيداحمد حسينی، دبير شعر نشر نيماژ با اشاره به روند چاپ كتاب «غزل روزگار ما» اظهار كرد: برای چاپ اين مجموعه، آثار چهارصد شاعر را جمعآوری كردهام كه اين پروسه نزديك به هفت ماه طول كشيد. پس از جمعآوری آثار شاعران، روند چاپ مجموعه محقق شد.
وی افزود: خوشحالم كه «غزل روزگار ما» جای خود را در ميان مخاطبان باز كرده است. مشابه اين كتاب در بازار نشر وجود دارد، اما اين مجموعه تكسويه است و تلاش كردم تا آثار را بدون سليقه شخصی منتشر كنم.
دبير شعر نشر نيماژ تصريح كرد: آثار اين شاعران بين دهه 50 ـ 71 است. در چاپ اول بسياری از شاعران جا ماندند كه اين امر به دليل مجوز بود يعنی آثار 753 صفحه شعر را برای مجوز ارائه كرديم كه تنها با 353 صفحه موافقت شد. همچنين در چاپ دوم شاهد حذف آثار گروهی ديگر شاعران بوديم.
وی بيان كرد: در چاپ دوم و سوم هر يك به صورت مستقل صفحهآرايی، طراحی را انجام داديم و به عنوان كتاب جديد منتشر كرديم. تلاشمان اين بود تا در چاپهای بعدی به روزتر باشيم.
حسينی اظهار كرد: آمادگی چاپ غزل روزگار 2 را داشتيم، اما 286 صفحه برای گرفتن مجوز به ارشاد داديم كه تنها با 96 صفحه آن موافقت شد. به همين دليل نتوانستيم بخش دوم اين مجموعه را منتشر كنيم.
اين ناشر افزود: انتخاب اشعار شاعران به اين صورت بود كه تمام هستی و جهان شاعر را به واسطه شعرش به خواننده معرفی كنم. يعنی آن شعر، مشخصه تمام ويژگیهای شاعر باشد.
دبير شعر نشر نيماژ تصريح كرد: حجم چنين مجموعههايی سنگين است و برای ناشر ريسك دارد. اين مجموعه با كمترين قيمت به دست مخاطب میرسد و اگر از حقالتأليفم نمیگذشتم، قطعاً بهای آن بيش از اين بود.
وی بيان كرد: 30 درصد از شعرای اين مجموعه، كتابی را منتشر نكرده بودند. حتی بخشی از اين شاعران معروف و جريانساز بودند. جستجوی چنين شاعرانی برايمان بسيار سخت بود. آنها به دليل نداشتن امكانات همچون استفاده از فضای مجازی و دسترسی نداشتن به چنين فضايی ناشناخته مانده بودند كه به واسطه آشنايان و دوستان معرفی شدند.
حسينی از انتشار و عرضه كتاب «44 راه» در نمايشگاه كتاب سال آينده خبر داد و گفت: اين كتاب درباره 44 شاعر كه شاهراه ادبيات معاصر هستند. همچنين كتاب «چرا اين 30 نفر ماندگار شدند» از ديگر آثاری بوده كه در حال نگارش و انتشار است.
در ادامه عباس كريمیعباسی، با اشاره به چاپ كتاب «غزل روزگار ما» تصريح كرد: چاپ اين كتاب از اول تاكنون افتخار فرخنده و مباركی است؛ چرا كه در دورههای گذشته شاهد چنين كتابهايی نبوديم و بعدها هم شيوه گردآوری آثار گزينشی، رفيقبازی و نگاه ايديولوژيك به اشعار بود.
وی افزود: بيشتر كتابها، كتابسازی بودند تا اينكه گردآوری آثار باشند. «غزل روزگار ما» نتيجه تلاش شاعری بود كه با تجربه و شناخت آثار را گرد هم آورده است.
اين منتقد ادبی تصريح كرد: از ايرادهايی كه میتوان به اين مجموعه وارد كرد اين است كه مجموعه فاقد معرفی ابتدايی و انتهايی است، زيرا بايد در اين معرفی مطرح میشد كه شاعران دهه 50 ـ 71، يعنی متولدين اين سالها بودند يا اشعارشان در اين سالها سروده شده است كه متأسفانه چنين معرفینامهای را در مجموعه شاهد نيستيم.
وی افزود: اشعار شعرا بر اساس حروف الفبايی دستهبندی شده است و ای كاش همين نوع دستهبندی در گزينش اشعار را شاهد بوديم.
دبير دايره ديدار تصريح كرد: تقليد شاعران مبتدی از ديگر شعرا، يكی از ايرادهايی است كه میتوان به آنها وارد كرد. آنها بدون آنكه هدف شاعر را بدانند، از روی آثارشان تقليد میكنند و در نهايت شاهد چاپ آثاری با سطح ضعيف هستيم.
«غزل روزگار ما» اولين كتاب از سری پازل شعر امروز نشر نيماژ و غزلهايی منتخب از غزلسرايانی است كه بين سالهای 1350 و 1371 متولد شدهاند.
سيدمهدی موسوی، شاعر و غزلسرا با اشاره به كتاب «غزل روزگار ما»، اظهار كرد: چاپ دوم اين كتاب بهتر از چاپ اول بود، اما آينه تمامنمای غزل ما نيست. در اين چاپها، آثار تعدادی از اساتيد منتشر شده و در آن ديگر شاهد آثار اين اساتيد نيستيم. البته اين كتاب در چاپهای دوم و سوم تكميلتر شده است.
وی ادامه داد: يكی از مشكلات چاپ چنين كتابهايی، مجوز است؛ چرا كه برخی از شعرها، مجوز نمیگيرند كه اغلب شعرهای خوب دچار اين مشكل میشوند.
اين شاعر غزلسرا تصريح كرد: از ديگر مشكلات چاپ چنين كتابهايی اين است كه برخی از شاعران حاضر نيستند اشعارشان در كنار ديگر شاعران منتشر شوند. همچنين گاهی اوقات آثار برخی از شاعران به دليل گمنام بودن از قلم میافتند.
وی بيان كرد: اين كتاب برای جوانان میتواند مؤثر باشد؛ چرا كه بهترين غزلها را میتوانند يكجا در يك اثر مطالعه كنند. حسينی، مدير نشر نيماژ، آثار شاعران را بدون سليقه شخصی و خصومت در يك اثر گردآوری كرده است و گاه ديده میشود كه وی نه تنها با اين شاعران سابقه دوستی نداشته، بلكه دشمن هم بوده است.
موسوی افزود: همه اشعار منتشر شده كتاب «غزل روزگار ما» غزل نيست. اگر اين مجموعه به صورت فراقالبی منتشر میشد، بهتر بود، زيرا چه فرقی میكند اشعار از نوع سپيد، غزل يا كلاسيك باشد.
اين شاعر غزلسرا با ارائه پيشنهادی مبنی بر ادامه روند انتشار اين مجموعه «غزل روزگار ما» گفت: اين مجموعه در 400 صفحه از 110 شاعر منتشر شده است كه اگر هر يك به صورت مجزا منتشر میشدند، قطعاً برای مخاطب خريداری آن سخت بود، بنابراين اگر روند چاپ چنين مجموعهای ادامه داشته باشد، قطعاً بهتر بود.
وی در خطاب به مدير نشر نيماژ اظهار كرد: اگر بر چنين مجموعهای میتوانستيد مقدمهای بنويسيد، بهتر بود و حتی نقدهايی بر آثار منتشر شده را مینگاشتيد. بسياری از مجموعه شعرها به مرور از ميان میروند و چه بهتر بود كه اين مجموعههای چاپ شده وارد كتابخانههای عمومی میشدند و در اختيار جوانان به ويژه مخاطبان روستايی قرار میگرفتند.
موسوی اظهار كرد: يكی از دلايلی كه حسينی، مدير نشر نيماژ را برای ادامه اين روند مناسب میدانم اين است كه وی هم در مقام ناشر و هم به عنوان كسی كه كتابفروشی دارند، بهتر اسامی شاعران را میشناسد و هم با نيازهای نسل جوان آشناست.
وی بيان كرد: جای شعرهای شاخص در اين مجموعه خالی است و قطعاً ندادن مجوز به برخی از آثار شعرا، يكی از دلايل اين امر به شمار میرود.
اين شاعر غزلسرا تصريح كرد: كتاب روزگار غزل ما فرصتی برای مطالعه جوانان است. در دهه 70 كه در جستجوی غزل مناسب بوديم نمیتوانستيم مشابه اين مجموعه كاملی را بيابيم. شاعران جوان بايد زحمت بكشند و تلاش كنند. در كنج خانه نشستن و شعر سرودن، راه موفق شدن نيست. در جلسات نقد، شاهد نقد شفاهی هستيم كه بايد گفت حرف زدن راحت است، اما بايد اين ايرادها را به صورت مكتوب و رسانهای منتشر كنيم.
موسوی اظهار كرد: امروزه نقدها سفارشی هستند، يعنی مؤلف با منتقد تماس میگيرد و از او میخواهد كه اثر را نقد كند؛ در حالی كه منتقد بايد نقد را در رسانه منتشر كند تا بازخوردش مشاهده شود. چرا شاعران نبايد كتابهای يكديگر را خريداری كنند و نقدهای خود را مكتوب به نگارش دربياورند. اولين متهم خودم هستم كه چرا از يكديگر حمايت نمیكنيم.
سيداحمد حسينی، دبير شعر نشر نيماژ با اشاره به روند چاپ كتاب «غزل روزگار ما» اظهار كرد: برای چاپ اين مجموعه، آثار چهارصد شاعر را جمعآوری كردهام كه اين پروسه نزديك به هفت ماه طول كشيد. پس از جمعآوری آثار شاعران، روند چاپ مجموعه محقق شد.
وی افزود: خوشحالم كه «غزل روزگار ما» جای خود را در ميان مخاطبان باز كرده است. مشابه اين كتاب در بازار نشر وجود دارد، اما اين مجموعه تكسويه است و تلاش كردم تا آثار را بدون سليقه شخصی منتشر كنم.
دبير شعر نشر نيماژ تصريح كرد: آثار اين شاعران بين دهه 50 ـ 71 است. در چاپ اول بسياری از شاعران جا ماندند كه اين امر به دليل مجوز بود يعنی آثار 753 صفحه شعر را برای مجوز ارائه كرديم كه تنها با 353 صفحه موافقت شد. همچنين در چاپ دوم شاهد حذف آثار گروهی ديگر شاعران بوديم.
وی بيان كرد: در چاپ دوم و سوم هر يك به صورت مستقل صفحهآرايی، طراحی را انجام داديم و به عنوان كتاب جديد منتشر كرديم. تلاشمان اين بود تا در چاپهای بعدی به روزتر باشيم.
حسينی اظهار كرد: آمادگی چاپ غزل روزگار 2 را داشتيم، اما 286 صفحه برای گرفتن مجوز به ارشاد داديم كه تنها با 96 صفحه آن موافقت شد. به همين دليل نتوانستيم بخش دوم اين مجموعه را منتشر كنيم.
اين ناشر افزود: انتخاب اشعار شاعران به اين صورت بود كه تمام هستی و جهان شاعر را به واسطه شعرش به خواننده معرفی كنم. يعنی آن شعر، مشخصه تمام ويژگیهای شاعر باشد.
دبير شعر نشر نيماژ تصريح كرد: حجم چنين مجموعههايی سنگين است و برای ناشر ريسك دارد. اين مجموعه با كمترين قيمت به دست مخاطب میرسد و اگر از حقالتأليفم نمیگذشتم، قطعاً بهای آن بيش از اين بود.
وی بيان كرد: 30 درصد از شعرای اين مجموعه، كتابی را منتشر نكرده بودند. حتی بخشی از اين شاعران معروف و جريانساز بودند. جستجوی چنين شاعرانی برايمان بسيار سخت بود. آنها به دليل نداشتن امكانات همچون استفاده از فضای مجازی و دسترسی نداشتن به چنين فضايی ناشناخته مانده بودند كه به واسطه آشنايان و دوستان معرفی شدند.
حسينی از انتشار و عرضه كتاب «44 راه» در نمايشگاه كتاب سال آينده خبر داد و گفت: اين كتاب درباره 44 شاعر كه شاهراه ادبيات معاصر هستند. همچنين كتاب «چرا اين 30 نفر ماندگار شدند» از ديگر آثاری بوده كه در حال نگارش و انتشار است.
در ادامه عباس كريمیعباسی، با اشاره به چاپ كتاب «غزل روزگار ما» تصريح كرد: چاپ اين كتاب از اول تاكنون افتخار فرخنده و مباركی است؛ چرا كه در دورههای گذشته شاهد چنين كتابهايی نبوديم و بعدها هم شيوه گردآوری آثار گزينشی، رفيقبازی و نگاه ايديولوژيك به اشعار بود.
وی افزود: بيشتر كتابها، كتابسازی بودند تا اينكه گردآوری آثار باشند. «غزل روزگار ما» نتيجه تلاش شاعری بود كه با تجربه و شناخت آثار را گرد هم آورده است.
اين منتقد ادبی تصريح كرد: از ايرادهايی كه میتوان به اين مجموعه وارد كرد اين است كه مجموعه فاقد معرفی ابتدايی و انتهايی است، زيرا بايد در اين معرفی مطرح میشد كه شاعران دهه 50 ـ 71، يعنی متولدين اين سالها بودند يا اشعارشان در اين سالها سروده شده است كه متأسفانه چنين معرفینامهای را در مجموعه شاهد نيستيم.
وی افزود: اشعار شعرا بر اساس حروف الفبايی دستهبندی شده است و ای كاش همين نوع دستهبندی در گزينش اشعار را شاهد بوديم.
دبير دايره ديدار تصريح كرد: تقليد شاعران مبتدی از ديگر شعرا، يكی از ايرادهايی است كه میتوان به آنها وارد كرد. آنها بدون آنكه هدف شاعر را بدانند، از روی آثارشان تقليد میكنند و در نهايت شاهد چاپ آثاری با سطح ضعيف هستيم.
«غزل روزگار ما» اولين كتاب از سری پازل شعر امروز نشر نيماژ و غزلهايی منتخب از غزلسرايانی است كه بين سالهای 1350 و 1371 متولد شدهاند.
