نشست «تهذيب و خودسازی در نهجالبلاغه»/
تشكيل جامعه ايدهآل انسانی منوط به خودسازی و تهذيب است
گروه انديشه: در انسانها بايد تحول رخ دهد تا در اثر اين تحول، تفكر تهذيب و اخلاق نيز بروز و ظهور پيدا كند، چون اين مسئله دارای آثار بيرونی است و اگر ملكه عالی انسانی در انسان وجود داشته باشد، علاوه بر خود انسان، جامعه را نيز به تعالی میرساند.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، نشست «تهذيب و خودسازی در نهجالبلاغه» از مجموعه نشستهای مهرماه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، عصر ديروز دوشنبه 15 مهرماه به همت مركز تحقيقات امام علی(ع) با سخنرانی آيتالله سيدجمالالدين دينپرور و حضور تنی چند از اساتيد و مديران اين پژوهشگاه در تالار غدير اين نهاد برگزار شد.
براساس اين گزارش، حجتالاسلام و المسلمين سيدجمالالدين دينپرور، تنها سخنران اين مراسم بود و درباره موضوع «تهذيب و خودسازی در نهجالبلاغه» گفت: مسئله تهذيب و اخلاق و سيروسلوك دارای دو جنبه مهم است. نخست، ضرورت تهذيب و اخلاق و دوم همگانی بودن اين مسئله است. موضوع تهذيب برای همه افراد جامعه ضروری است، چون زندگی در جامعه نيازمند برخی اصول است و برای اينكه جامعه مهد آسايش باشد، بايد اين اصول رعايت شوند.
وی افزود: موضوع تهذيب و اخلاق، يك امر معنوی و باطنی را میطلبد كه متعلق به خود انسانها باشد و علم و تكنولوژی نمیتواند در اين زمينه پاسخگو باشد. بنابراين بايد در انسانها تحول رخ دهد تا در اثر اين تحول، تفكر تهذيب و اخلاق نيز بروز و ظهور پيدا كند، چون اين مسئله دارای آثار بيرونی است. بنابراين اگر ملكه عالی انسانی در انسان وجود داشته باشد، علاوه بر خود انسان، جامعه را نيز به تعالی میرساند.
رئيس بنياد نهجالبلاغه ادامه داد: از سوی ديگر، اداره جامعه با پليس و مقررات اداری و رسمی به نتيجه نمیرسد و فضای عالی انسانی، امنيت و آرامش، اينگونه در جامعه محقق نمیشود و بايد حقيقتی در وجود انسانها به وجود بيايد تا بدون ترس از پليس و قانون به وظايف انسانی خود توجه كنند. انسان بر اساس طبع خود مايل است بسياری از كارها را به سود خود به پايان برساند و اگر اين طبع انسان، تنظيم و مهار نشود، باعث ناامنی و درگيری میشود. پس بايد حالت تهذيب و اخلاق در همه افراد جامعه وجود داشته باشد.
آيتالله دينپرور افزود: ضرورت زندگی ايجاب میكند كه ما دارای حالتی باشيم كه قطعنظر از قيامت و روز آخرت، ما را هم ترغيب و هم تنظيم كند. خود اين دنيا و تشكيل جامعه ايدهآل انسانی منوط به خودسازی و تهذيب است. مفهوم تهذيب و خودسازی به معنی رها كردن جامعه و ترك زندگی و فعاليت اجتماعی نيست و اين با تعاليم اسلامی هم ناسازگار است. سيروسلوك و تهذيب در متن جامعه و در اوج فعاليتهای خودسازی است، در غير اينصورت تهذيب و خودسازی محقق نمیشود.
رئيس بنياد نهجالبلاغه در ادامه اظهار كرد: سير و سلوك و تهذيب در جايی معنی دارد كه دو جاذبه متضاد و در حال درگيری و چالش وجود داشته باشند و اينجاست كه آن مقامات عالی انسانی به وجود میآيد، بدين معنی كه از يك طرف انسان و جاذبههايی كه انسان را به سوی خود میكشانند، وجود دارند و از سوی ديگر خط قرمزهايی هستند كه در صورتیكه رعايت نشوند، امنيت و آرامش جامعه به خطر میافتد. پس در كشاكش اين دو جاذبه است كه حالت سير و سلوك محقق میشود.
وی ادامه داد: در مسائل روحی و اخلاقی و سيرعالی انسانی هم بايد اين جاذبه و مقاومت وجود داشته باشد تا آن تهذيب شكل بگيرد و اين در جايی معنیدار است كه جاذبهها وجود داشته باشند و در اينصورت، انسان يا سقوط يا صعود خواهد كرد. پس برای اينكه جامعه ايدهآل انسانی به وجود بيايد، سيروسلوك يك ضرورت است و اگر اين امر وجود نداشته باشد كه انسان را از درون هدايت كند، آن جامعه ايدهآل انسانی به وجود نخواهد آمد.
آيتالله دينپرور خاطرنشان كرد: نظمی كه مبتنی بر جريمههای پليسی باشد، انسان را به كمال نمیرساند و امكان ندارد كه در جامعهای، سيروسلوك وجود نداشته باشد و ما شاهد سلامت آن جامعه باشيم. هر اندازه كه همگانی بودن سيروسلوك پررنگتر و فراگيرتر باشد، به همان اندازه ما شاهد سلامت جامعه خواهيم بود. بنابراين، عالمان، معلمان و اساتيد بايد اين نكته را مورد توجه خود قرار بدهند.
رئيس بنياد نهجالبلاغه در پايان اين نشست عنوان كرد: اگر بخواهيم زندگی كنيم، بايد اخلاق و تهذيب داشته باشيم و اين اخلاق و تهذيب، يعنی توجه انسان به ماورای همه ماديات، انسان در هرجا كه باشد بايد انسان باشد و انسان بودن زمانی محقق میشود كه كرامت انسانی در پرتو رابطه با خدا باشد و ما در نهجالبلاغه نشانههايی داريم مبنی بر اينكه تهذيب و اخلاق بايد هم وظيفه باشد و هم اينكه همگانی شود.
براساس اين گزارش، حجتالاسلام و المسلمين سيدجمالالدين دينپرور، تنها سخنران اين مراسم بود و درباره موضوع «تهذيب و خودسازی در نهجالبلاغه» گفت: مسئله تهذيب و اخلاق و سيروسلوك دارای دو جنبه مهم است. نخست، ضرورت تهذيب و اخلاق و دوم همگانی بودن اين مسئله است. موضوع تهذيب برای همه افراد جامعه ضروری است، چون زندگی در جامعه نيازمند برخی اصول است و برای اينكه جامعه مهد آسايش باشد، بايد اين اصول رعايت شوند.
وی افزود: موضوع تهذيب و اخلاق، يك امر معنوی و باطنی را میطلبد كه متعلق به خود انسانها باشد و علم و تكنولوژی نمیتواند در اين زمينه پاسخگو باشد. بنابراين بايد در انسانها تحول رخ دهد تا در اثر اين تحول، تفكر تهذيب و اخلاق نيز بروز و ظهور پيدا كند، چون اين مسئله دارای آثار بيرونی است. بنابراين اگر ملكه عالی انسانی در انسان وجود داشته باشد، علاوه بر خود انسان، جامعه را نيز به تعالی میرساند.
رئيس بنياد نهجالبلاغه ادامه داد: از سوی ديگر، اداره جامعه با پليس و مقررات اداری و رسمی به نتيجه نمیرسد و فضای عالی انسانی، امنيت و آرامش، اينگونه در جامعه محقق نمیشود و بايد حقيقتی در وجود انسانها به وجود بيايد تا بدون ترس از پليس و قانون به وظايف انسانی خود توجه كنند. انسان بر اساس طبع خود مايل است بسياری از كارها را به سود خود به پايان برساند و اگر اين طبع انسان، تنظيم و مهار نشود، باعث ناامنی و درگيری میشود. پس بايد حالت تهذيب و اخلاق در همه افراد جامعه وجود داشته باشد.
آيتالله دينپرور افزود: ضرورت زندگی ايجاب میكند كه ما دارای حالتی باشيم كه قطعنظر از قيامت و روز آخرت، ما را هم ترغيب و هم تنظيم كند. خود اين دنيا و تشكيل جامعه ايدهآل انسانی منوط به خودسازی و تهذيب است. مفهوم تهذيب و خودسازی به معنی رها كردن جامعه و ترك زندگی و فعاليت اجتماعی نيست و اين با تعاليم اسلامی هم ناسازگار است. سيروسلوك و تهذيب در متن جامعه و در اوج فعاليتهای خودسازی است، در غير اينصورت تهذيب و خودسازی محقق نمیشود.
رئيس بنياد نهجالبلاغه در ادامه اظهار كرد: سير و سلوك و تهذيب در جايی معنی دارد كه دو جاذبه متضاد و در حال درگيری و چالش وجود داشته باشند و اينجاست كه آن مقامات عالی انسانی به وجود میآيد، بدين معنی كه از يك طرف انسان و جاذبههايی كه انسان را به سوی خود میكشانند، وجود دارند و از سوی ديگر خط قرمزهايی هستند كه در صورتیكه رعايت نشوند، امنيت و آرامش جامعه به خطر میافتد. پس در كشاكش اين دو جاذبه است كه حالت سير و سلوك محقق میشود.
وی ادامه داد: در مسائل روحی و اخلاقی و سيرعالی انسانی هم بايد اين جاذبه و مقاومت وجود داشته باشد تا آن تهذيب شكل بگيرد و اين در جايی معنیدار است كه جاذبهها وجود داشته باشند و در اينصورت، انسان يا سقوط يا صعود خواهد كرد. پس برای اينكه جامعه ايدهآل انسانی به وجود بيايد، سيروسلوك يك ضرورت است و اگر اين امر وجود نداشته باشد كه انسان را از درون هدايت كند، آن جامعه ايدهآل انسانی به وجود نخواهد آمد.
آيتالله دينپرور خاطرنشان كرد: نظمی كه مبتنی بر جريمههای پليسی باشد، انسان را به كمال نمیرساند و امكان ندارد كه در جامعهای، سيروسلوك وجود نداشته باشد و ما شاهد سلامت آن جامعه باشيم. هر اندازه كه همگانی بودن سيروسلوك پررنگتر و فراگيرتر باشد، به همان اندازه ما شاهد سلامت جامعه خواهيم بود. بنابراين، عالمان، معلمان و اساتيد بايد اين نكته را مورد توجه خود قرار بدهند.
رئيس بنياد نهجالبلاغه در پايان اين نشست عنوان كرد: اگر بخواهيم زندگی كنيم، بايد اخلاق و تهذيب داشته باشيم و اين اخلاق و تهذيب، يعنی توجه انسان به ماورای همه ماديات، انسان در هرجا كه باشد بايد انسان باشد و انسان بودن زمانی محقق میشود كه كرامت انسانی در پرتو رابطه با خدا باشد و ما در نهجالبلاغه نشانههايی داريم مبنی بر اينكه تهذيب و اخلاق بايد هم وظيفه باشد و هم اينكه همگانی شود.
