ضرورت ترجمههای متعدد از قرآن كريم/12
خطاها و لغزشها در ترجمههای قرآن پايه علمی دارند
گروه ادب: يك نسخهشناس و مصحح در رابطه با ضرورت تعدد ترجمههای قرآن گفت: اغلب خطاها و لغزشها در ترجمههای قرآن پايه و اساس علمی دارند؛ چرا كه در ترجمه فقط زباندانی مهم نيست.
حجتالاسلام والمسلمين سيدصادق حسينیاشكوری، نسخهشناس و مصحح در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به تعدد ترجمههای قرآن گفت: در ترجمه قرآن، اينكه چه كسی آن را ترجمه كرده اهميتی ندارد، بلكه كيفيت ترجمه از اهميت بالايی برخوردار است و هر ترجمه هر اندازه قویتر باشد، باز هم نيازمند ترجمه قرآن هستيم.
وی افزود: اگر مترجم بخواهد قرآن را با تمام فوت و فنهايش ترجمه كند، به دليل عظمت و اوج قرآن و معجزه بودن كلام وحی كه فصاحت و بلاغت از جمله اين معجزات است، نمیتواند ترجمه كاملی از آن ارائه دهد؛ از اين رو ترجمههای متعدد اگر نگاهشان به يك زاويه شد، مطلوب هستند.
حجتالاسلام حسينیاشكوری با بيان اينكه در ترجمه بيش از تعدد و تنوع، كيفيت برتری دارد، بيان كرد: زمانی كه دهها ترجمه چاپ میشود، اين كار هم خيلی راحت و هم خيلی سخت است؛ راحت است به اين دليل كه اگر بخواهد الگوبرداری و تقليد از ترجمههای گذشته باشد؛ خيلی سخت است به جهت بار معنايی قرآن كه ترجمه آن حتی برای اهل زبان هم سخت است و هم اينكه بايد نواقص ترجمههای قبلی توسط مترجم پوشانده شود و طوری ترجمه كند كه آن نواقص را نداشته باشد.
اين مترجم و فهرستنگار در ارزيابی روند ترجمههای اخير از قرآن توضيح داد: ترجمههای اخير دو حال و هوا دارند، يكسری به عنوان يك كار ترجمهای جديد و دغدغهای ايجاد شدهاند و يكسری هم ترجمههای بازاری هستند؛ آنهايی كه با دغدغه انجام شده يك ترجمه كماشكالتر، بهروزتر و قابل فهمتر بوده و مطابق ادبيات معاصر است كه اين گونه ترجمهها ترجمههای خوبی هستند، اما آنهايی كه با دغدغه انجام نشدهاند ترجمههای خوبی نيستند و خطاهايی میتوان در آنها ديد.
حجتالاسلام حسينیاشكوری با اشاره به علت اين خطاها و لغزشها در ترجمههای قرآن بيان كرد: اغلب خطاها و لغزشها در ترجمههای قرآن پايه و اساس علمی دارند؛ چرا كه در ترجمه فقط زباندانی مهم نيست.
وی در توضيحات بيشتر اظهار كرد: وقتی میخواهيد شعر يا متن ساده را ترجمه كنيد، بايد كاملاً بر آن زبان، اشراف داشته باشيد و اشراف داشتن در قرآن بايد چندين برابر باشد و تنها دانستن صرف و نحو عربی و آشنايی با زبان كفايت نمیكند.
اين پژوهشگر تصريح كرد: مترجم همچنين بايد با محيط جاهليت 1400 سال پيش و لغاتی كه در آن زمان استفاده میشد آشنايی داشته باشد و حتی آشنايی مترجم با وضعيت اجتماعی در ترجمه قرآن دخيل است.
اين كارشناس قرآنی ادامه داد: بسياری از واژهها با گذشت زمان تغيير مفهوم دادهاند. مترجمی كه با ادبيات 14 قرن پيش آشنا نيست، نمیتواند موفق بوده و ترجمه مناسبی ارائه دهد؛ از اين رو تنها صرف دغدغهمند بودن مهم نيست.
وی با بيان اينكه ترجمه بازاری به مفهوم كار سريع و اغلب گرتهبرداری از آثار ديگران است، گفت: مترجم قرآن بايد زبان عربی را خوب بداند، بلاغت عربی و زبان فارسی را خوب بشناسد و بتواند به خوبی آن را بنويسد و با حال و هوای فرهنگ، تاريخ و جغرافيای جامعه جاهلی عرب آشنا باشد.
وی افزود: اگر مترجم بخواهد قرآن را با تمام فوت و فنهايش ترجمه كند، به دليل عظمت و اوج قرآن و معجزه بودن كلام وحی كه فصاحت و بلاغت از جمله اين معجزات است، نمیتواند ترجمه كاملی از آن ارائه دهد؛ از اين رو ترجمههای متعدد اگر نگاهشان به يك زاويه شد، مطلوب هستند.
حجتالاسلام حسينیاشكوری با بيان اينكه در ترجمه بيش از تعدد و تنوع، كيفيت برتری دارد، بيان كرد: زمانی كه دهها ترجمه چاپ میشود، اين كار هم خيلی راحت و هم خيلی سخت است؛ راحت است به اين دليل كه اگر بخواهد الگوبرداری و تقليد از ترجمههای گذشته باشد؛ خيلی سخت است به جهت بار معنايی قرآن كه ترجمه آن حتی برای اهل زبان هم سخت است و هم اينكه بايد نواقص ترجمههای قبلی توسط مترجم پوشانده شود و طوری ترجمه كند كه آن نواقص را نداشته باشد.
اين مترجم و فهرستنگار در ارزيابی روند ترجمههای اخير از قرآن توضيح داد: ترجمههای اخير دو حال و هوا دارند، يكسری به عنوان يك كار ترجمهای جديد و دغدغهای ايجاد شدهاند و يكسری هم ترجمههای بازاری هستند؛ آنهايی كه با دغدغه انجام شده يك ترجمه كماشكالتر، بهروزتر و قابل فهمتر بوده و مطابق ادبيات معاصر است كه اين گونه ترجمهها ترجمههای خوبی هستند، اما آنهايی كه با دغدغه انجام نشدهاند ترجمههای خوبی نيستند و خطاهايی میتوان در آنها ديد.
حجتالاسلام حسينیاشكوری با اشاره به علت اين خطاها و لغزشها در ترجمههای قرآن بيان كرد: اغلب خطاها و لغزشها در ترجمههای قرآن پايه و اساس علمی دارند؛ چرا كه در ترجمه فقط زباندانی مهم نيست.
وی در توضيحات بيشتر اظهار كرد: وقتی میخواهيد شعر يا متن ساده را ترجمه كنيد، بايد كاملاً بر آن زبان، اشراف داشته باشيد و اشراف داشتن در قرآن بايد چندين برابر باشد و تنها دانستن صرف و نحو عربی و آشنايی با زبان كفايت نمیكند.
اين پژوهشگر تصريح كرد: مترجم همچنين بايد با محيط جاهليت 1400 سال پيش و لغاتی كه در آن زمان استفاده میشد آشنايی داشته باشد و حتی آشنايی مترجم با وضعيت اجتماعی در ترجمه قرآن دخيل است.
اين كارشناس قرآنی ادامه داد: بسياری از واژهها با گذشت زمان تغيير مفهوم دادهاند. مترجمی كه با ادبيات 14 قرن پيش آشنا نيست، نمیتواند موفق بوده و ترجمه مناسبی ارائه دهد؛ از اين رو تنها صرف دغدغهمند بودن مهم نيست.
وی با بيان اينكه ترجمه بازاری به مفهوم كار سريع و اغلب گرتهبرداری از آثار ديگران است، گفت: مترجم قرآن بايد زبان عربی را خوب بداند، بلاغت عربی و زبان فارسی را خوب بشناسد و بتواند به خوبی آن را بنويسد و با حال و هوای فرهنگ، تاريخ و جغرافيای جامعه جاهلی عرب آشنا باشد.
