حجتالاسلام والمسلمين مجتبی ذوالنور، مشاور نماينده ولیفقيه در سپاه در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) در خصوص مفهوم اعتدال در قرآن، گفت: تا آنجا كه مطالعات قرآنی بنده اجازه میدهد، در قرآن لفظ و تعبير اعتدال به كار نرفته است ولی مفاهيمی كه اعتدال را میتوان از آن برداشت كرد به كرات استفاده شده است.
وی تصريح كرد: تعادل در امور شخصی به معنای حركت كردن در خط وسط است؛ مثلا عدهای بودند كه گوشت نمیخوردند و برخی از خوراكیها را بر خود حرام كرده بودند كه قرآن فرمودند كه گوشت هم بخوريد در كنارش رواياتی هستد كه شكمتان را قبرستان حيوانات قرار ندهيد و به همين دليل است كه عنوان میشود برای رسيدن به اصل مطلب بايد روايات و آيات را به صورت مجموعهای بررسی كرد نه يك آيه يا چند روايت را بررسی و نتيجه نهايی را صادر كرد.
ذوالنور گفت: اعتدال در مسايل سياسی و اجتماعی همچون رانندگی در جاده مهآلوده يا شب است كه بايد به نوعی حركت كرد كه از برخورد با عقب يا جلو خودداری كرد و در خط وسط حركت كرد كه ديگران هم ما را ببينند و به ما برخورد نكنند.
رئيس كنگره شهدای روحانی كشور يادآورشد: در واقع تعادل و اعتدال دارای يك سری شاخصهها است كه اگر رعايت نشود اين تعادل معنی ندارد و نتيجه آن انحراف و كج روی است.
وی يادآور شد: اگر كسی در دامنه نظام اسلامی حركت میكند هم بايد به علائم راهنما و علائم خطر و حتی سقوط نيز توجه كند، كه چه عواملی باعث سقوط انسان میشود؛ كسانی كه در دايره نظام جمهوری اسلامی هستند بايد به شرايط و لوام حركت در اين نظام واقف باشند؛ برای حيات اجتماعی و سياسی در اين نظام اسلامی، اصل اصيل، مسئله عدالت است.
ذوالنور اظهار كرد: در جمهوری اسلامی، با توجه به مهمترين اصل آن، مبانی عملكرد اجتماعی و فرهنگی و سياسی كل جامعه بايد با محوريت دين و اسلام همراه باشد و تعادل نيز در چارچوب موازين اسلامی معنی میشود؛ مثلا مبانی دينی است كه به ما میگويد با اوباما صحبت كرده و نسبت به نتانياهو چگونه برخورد كنيم.
وی ادامه داد: اسلام به ما حوزه تعادل نظام رفتاری سياسی را ارايه میكند؛ سازش يا برخورد يا مسامحه در نظام بينالملل و... در دايره همين نظام اعتقادی معنی پيدا میكند؛ اسلام در هر شرايطی مسير حركت را برای ما روشن میكند، اسلام مشخص میكند كه در ايام حج شعار دوستی با همه عالم بدهيم يا برائت از مشركان و ظالمان؛ در سوره توبه برائت از دشمنان خدا مطرح شده است كه در اين باره نيز هر رئيس جمهوری كه در ايران به سركار میآيد بايد با همين رويكرد در نظام بينالملل ظاهر شود و اين برخوردها ذائقهای نيست.
ذوالنور يادآور شد: مهمترين شاخص تعادل برای حكام دينی تطبيق موارد با اصول دينی است؛ قرآن و پيامبر(ص) و ائمه(ع) شاخص هستند؛ خداوند میفرمايد كه « أَفَاء اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِی الْقُرْبَى وَالْیَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَیْ لَا یَكُونَ دُولَةً بَیْنَ الْأَغْنِیَاء مِنكُمْ وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ»؛ يعنی انسان بايد همه كارهايش را با خداوند تطبيق دهد و در سيره و رفتار به جای خود محوری خدا را محور قرار دهند تا هيچ گاه از دايره اعتدال خارج نشود.
رئيس كنگره شهدای روحانی كشور اظهار كرد: تعادل به معنای دوستی با مومنان و دشمنی با كفار است، خداوند ما را به «أَشِدَّاء عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاء بَیْنَهُمْ» سفارش كرده است و اگر چنين نباشيم دقيقا بر خلاف سيره اهل بيت(ع) و پيامبر (ص)عمل كردهايم.
ذوالنور يادآور شد: در همه چيز به خصوص در حوزه سياسی بايد منطبق با سيره پيامبر و اهل بيت(ع) حركت كنيم و ذرهای از آن فاصله نگيريم؛ «یَا أَیُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا یُحْیِيكُمْ وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ یَحُولُ بَیْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَیْهِ تُحْشَرُونَ»؛ رفتار و مشی رسول الله برای ما به منزله احكام سياسی و حكومتی است.
مشاور جانشين نماينده ولی فقيه در سپاه پاسداران اظهار كرد: سيره ائمه اطهار(ع) و پيامبر(ص) پس از كلام خدا مهمترين شاخص اعتدال است؛ محور بعدی عنصر مهم ولايت فقيه در عصر غيبت است كه بدون هيچ مشكلی از نظر عقلی بايد پذيرفت كه با استناد به كلام امام زمان(ع) و مسئله عقلی آن بايد در زمان غيبت به فقيه جامعالشرايط رجوع كرد و از او تبعيت كرد.
ذوالنور يادآور شد: در دوران غيبت كه زمان حاكميت ولی فقيه است، امام فرمودند كه حكومت فلسفه عملی تمام فقه است و در نظامی كه يك فقيه وجود دارد و ستون خيمه نظام ولی فقيه است شاخص اصلی در اين حوزه ولی فقيه و تبعيت از ايشان است؛ در عصر غيبت حجت در دست عامه نيست شايد هر كسی برای ارتباط با امام زمان(عج) ادعايی مطرح كند ولی هيچ كسی چون نايب ايشان نمیتواند در جمع روات حديثی كه به اطاعت از آنها امر شدهايم، برای ما شاخص و ملاك باشد.
وی ادامه داد: قطعا اگر بخواهيم بر اساس روش دينی صحيح صحبت كنيم بايد عنوان كرد كه اگر كسی از قرآن و پيامبر(ص) دم بزند و حركتش مهر ولی فقيه نداشته باشد طبيعتا بیراهه رفته است؛ امروز دوران حاكميت ولی فقيه است؛ اگر فرمودند در يك بعد دولت نظر حمايتی داريم و يك مباحثی را نيز رد يا به آن انتقاد میكنند بايد همين فرمايش را ملاك عمل قرار داد كه اگر غير از اين باشد قطعا از دايره تعادل خارج خواهيم شد.
رئيس كنگره شهدای روحانی كشور محور بعدی در شاخصههای اعتدال گرايی سياسی را در كشور، مسئله قانون اساسی خواند و تصريح كرد: شاخص مهم در اين رابطه، قوانين عادی و جاری كشور است كه اين قوانينی كه مصوب میشود وقتی از سوی شورای نگهبان تاييد میشود و مخالف با شرع و قانون اساسی نيست بايد محور عمل ما باشد و اگر مسئولی از اين دايره خارج شود قطعا خط اعتدال را قطع خواهد كرد.
ذوالنور تصريح كرد: گاهی افراد در جامعه اسلامی ممكن است بين خوب و بد قرار بگيرند و گزينه خوب را انتخاب كنند، گاهی بين بد و بدتر قرار میگيرند كه اينجا انتخاب بد ب تعادل و مديريت محسوب میشود كه در فقه ما هم بر روی آن تاكيد شده است؛ مسئله دفع افسد به فاسد برای اجتناب از يك ضرر بزرگتر در دين ما مطرح شده است كه بايد در نگاه به تصميمگيریهای حكومتی به آن توجه داشت.
وی اظهار كرد: يك زمانی ممكن است صلح حديبيه اتفاق بيافتد يا قطعنامه 598 امضا شود ولی قطعا چنين مسئلهای بايد با محوريت رهبری انجام شود و از اختيارات رييس يك قوه خارج است؛ نرمش قهرمانانهای كه رهبری بيان كردند به اين معنا است كه بايد از منظر اقتدار و با حفظ حكمت و عزت اين شرايط سخت را پشت سر بگذاريم.