بهرهگيری از رسانه برای ابلاغ پيام دين ضروری است
گروه حوزههای علميه: استاد حوزه با بيان اين كه قشر طلبه در واقع متوليان رسمی در ابلاغ دين هستند عنوان كرد: توجه به رسانهها از سوی طلاب و فعالان عرصه فرهنگ دينی و ورود قدرتمند آنها به اين عرصه ضروری است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، نشست مخاطبشناسی دينی با تاكيد بر ابزارهای نوين با همكاری انجمن علمی - پژوهشی كلام اسلامی دوشنبه، 6 آبانماه، باحضور حجتالاسلام والمسلمين مصطفی اسكندری، محقق و مدرس حوزه و دانشگاه در مدرسه خواهران مجتمع آموزش عالی مشهد برگزار شد.
در ابتدای اين نشست حجتالاسلام اسكندری گفت: عنوان ديگر مخاطب شناسی، شناخت ارتباط درست در انتقال پيام است و اين امر سه صورت يك طرفه مانند وعظ و ارشاد، دو طرفه مثل مناظره، مشاوره و... و سه طرفه مانند قضاوت و داوری را شامل میشود.
وی افزود: در هر سه صورت ارتباط بر قرار كردن، ارتباط به شيوه درست رمز موفقيت است و قشر طلبه كه در واقع متوليان رسمی در ابلاغ دين هستند، متاسفانه در نحوه ارتباط برقرار كردن ضعيف عمل میكنند.
اين استاد حوزه ضمن تاكيد بر اهميت توجه پيام رسان به شرايط پيام گير و ابزار انتقال پيام عنوان كرد: در راستای ارتباط برای انتقال پيام چهار ركن مهم پيام گير، پيام، ابزار و كيفيت پيام بايد مد نظر قرار گيرد.
حجتالاسلام اسكندری بحث اصلی كارگاه را با تعريف ابزار آغاز كرد و اظهار كرد: ابزارهای انتقال پيام به سه دسته كلی ابزارهای ساده چون گفتوگوی چهره به چهره، نامهنگاری و ... و ابزارهای پيچيده چون رسانههای ديداری و شنيداری و ابزارهای تركيبی تقسيم میشود.
اين پژوهشگر حوزه در ادامه به تعريف مصاديق و كاركردهای رسانه پرداخت و در اين باره يادآور شد: در گذشته رسانه را به ابزار انتقال دهنده مدرن پيام كه شنونده خود انتخاب میكرد تعريف میكردند ولی امروزه اين تعريف برای رسانهها جامع نيست.
وی با اشاره به ديدگاه ژان كازنو در رابطه با رسانه در جهان امروز گفت: تلويزيون امروزه فقط اطلاعات جامعه را نمیدهد بلكه تعيينكننده مهم و بیاهميت، مطلوب و نامطلوب مطالب است و حتی پاسخ به اين پرسش كه صدا و سيمای مطلوب كدام است بر عهده خود تلويزيون است. اين مدرس حوزه با تاكيد بر اين مطلب كه رسانه در زمان فعلی، خود پيام است با اشاره به ويژگیهای رسانه گفت: از ويژگیهای ذاتی رسانه،غربی بودن آن است بنابر اين وقتی وارد فرهنگ شرق میشود به دليل عدم انطباق با فرهنگ شرق باعث بر هم زدن فرهنگ شرق میشود.
وی الگو سازی را از ديگر ويژگیهای ذاتی رسانه خواند و عنوان كرد: حضور قالبها و كليشهها با استفاده از رسانهها باعث شكسته شدن محدودههای جغرافيايی و يكسانسازی الگوها میشود و از سوی ديگر در فرهنگ شرقی رسانه محدوديتهايی دارد و بايد مد نظرقرار گيرد.
حجتالاسلام اسكندری در ادامه به فاكتورهای شناخت مخاطب در يك ارتباط يك طرفه برای انتقال پيام اشاره كرد و در اين زمينه ده فاكتور شناخت نياز مخاطب، زبان، توان، زمان، مكان، باورها، گرايشات، انگيزهها، موانع و بازیها را از مهمترين فاكتورها در انتقال پيام بر شمرد و يادآور شد:اگر در زمينه شناخت مخاطب با هدف انتقال پيام يكی از اين ده فاكتورها مورد غفلت قرار گيرد پيام عقيم خواهد شد.
وی در توضيح و تبيين فاكتورهای ذكر شده اضافه كرد: شناخت نياز مخاطب مهمترين فاكتور مخاطبشناسی است و ارتباط بر قرار كننده بايد نقطه درد مخاطب را كه علت توجه مخاطب به پيام است را بشناسد.
اين استاد حوزه افزود: نياز مخاطب در يك ارتباط دينی در سه محور اساسی آموزشی، ارشادی و دفاعی مطرح میشود و هر كدام روش خاص خود را دارد و ارتباط برقرار كننده درمحور آموزشی بايد به روش القائی، در ارشادی به روش ترغيبی و در محور دفاعی به روش اقناعی توجه كند.
وی القاء را تكرار تدريجی و تزريقی يك هدف توسط الگوهای طراحی شده با هدف جا انداختن يك اعتقاد تازه و يا تقويت يك اعتقاد كهن تعريف كرد و آن را دارای سه ركن مهم محور، محمل و سوژه دانست.
حجتالاسلام اسكندری ضمن اشاره به مثالهايی در تبيين بحث محور القا را همان هدف، محمل را عامل توجيه و سوژه القا را وقايع خواند و عنوان كرد: القا از روشهای پر كارد برد در قرآن است وبحث القا در زمينههای اجتماعی، فرهنگی، سياسی و... كاربرد و تاثير گذاری چشمگيری دارد و هرچه محمل القا بيشتر باشد محور القا گستردهتر خواهد شد.
وی همچنين به روشهای القا اشاره كرد و استدلال كامل و قوی را از جمله روشهای مهم القا برای ذهنهای انديشه محور دانست و افزود: روش شبه استدلال از ديگر روشهای القا خصوصا برای مخاطب كودك و نوجوان است وامروزه كاربرد آن در فيلمهای تلويزيونی به وفور مشاهده میشود.
اين مدرس حوزه دقت نمايی و نام گذاری معكوس را از ديگر شيوههای القا برشمرد و تاكيد كرد: توجه به رسانهها از سوی طلاب و فعالان عرصه فرهنگ دينی و ورود قدرتمند آنها به اين عرصه ضروری است.
در ابتدای اين نشست حجتالاسلام اسكندری گفت: عنوان ديگر مخاطب شناسی، شناخت ارتباط درست در انتقال پيام است و اين امر سه صورت يك طرفه مانند وعظ و ارشاد، دو طرفه مثل مناظره، مشاوره و... و سه طرفه مانند قضاوت و داوری را شامل میشود.
وی افزود: در هر سه صورت ارتباط بر قرار كردن، ارتباط به شيوه درست رمز موفقيت است و قشر طلبه كه در واقع متوليان رسمی در ابلاغ دين هستند، متاسفانه در نحوه ارتباط برقرار كردن ضعيف عمل میكنند.
اين استاد حوزه ضمن تاكيد بر اهميت توجه پيام رسان به شرايط پيام گير و ابزار انتقال پيام عنوان كرد: در راستای ارتباط برای انتقال پيام چهار ركن مهم پيام گير، پيام، ابزار و كيفيت پيام بايد مد نظر قرار گيرد.
حجتالاسلام اسكندری بحث اصلی كارگاه را با تعريف ابزار آغاز كرد و اظهار كرد: ابزارهای انتقال پيام به سه دسته كلی ابزارهای ساده چون گفتوگوی چهره به چهره، نامهنگاری و ... و ابزارهای پيچيده چون رسانههای ديداری و شنيداری و ابزارهای تركيبی تقسيم میشود.
اين پژوهشگر حوزه در ادامه به تعريف مصاديق و كاركردهای رسانه پرداخت و در اين باره يادآور شد: در گذشته رسانه را به ابزار انتقال دهنده مدرن پيام كه شنونده خود انتخاب میكرد تعريف میكردند ولی امروزه اين تعريف برای رسانهها جامع نيست.
وی با اشاره به ديدگاه ژان كازنو در رابطه با رسانه در جهان امروز گفت: تلويزيون امروزه فقط اطلاعات جامعه را نمیدهد بلكه تعيينكننده مهم و بیاهميت، مطلوب و نامطلوب مطالب است و حتی پاسخ به اين پرسش كه صدا و سيمای مطلوب كدام است بر عهده خود تلويزيون است. اين مدرس حوزه با تاكيد بر اين مطلب كه رسانه در زمان فعلی، خود پيام است با اشاره به ويژگیهای رسانه گفت: از ويژگیهای ذاتی رسانه،غربی بودن آن است بنابر اين وقتی وارد فرهنگ شرق میشود به دليل عدم انطباق با فرهنگ شرق باعث بر هم زدن فرهنگ شرق میشود.
وی الگو سازی را از ديگر ويژگیهای ذاتی رسانه خواند و عنوان كرد: حضور قالبها و كليشهها با استفاده از رسانهها باعث شكسته شدن محدودههای جغرافيايی و يكسانسازی الگوها میشود و از سوی ديگر در فرهنگ شرقی رسانه محدوديتهايی دارد و بايد مد نظرقرار گيرد.
حجتالاسلام اسكندری در ادامه به فاكتورهای شناخت مخاطب در يك ارتباط يك طرفه برای انتقال پيام اشاره كرد و در اين زمينه ده فاكتور شناخت نياز مخاطب، زبان، توان، زمان، مكان، باورها، گرايشات، انگيزهها، موانع و بازیها را از مهمترين فاكتورها در انتقال پيام بر شمرد و يادآور شد:اگر در زمينه شناخت مخاطب با هدف انتقال پيام يكی از اين ده فاكتورها مورد غفلت قرار گيرد پيام عقيم خواهد شد.
وی در توضيح و تبيين فاكتورهای ذكر شده اضافه كرد: شناخت نياز مخاطب مهمترين فاكتور مخاطبشناسی است و ارتباط بر قرار كننده بايد نقطه درد مخاطب را كه علت توجه مخاطب به پيام است را بشناسد.
اين استاد حوزه افزود: نياز مخاطب در يك ارتباط دينی در سه محور اساسی آموزشی، ارشادی و دفاعی مطرح میشود و هر كدام روش خاص خود را دارد و ارتباط برقرار كننده درمحور آموزشی بايد به روش القائی، در ارشادی به روش ترغيبی و در محور دفاعی به روش اقناعی توجه كند.
وی القاء را تكرار تدريجی و تزريقی يك هدف توسط الگوهای طراحی شده با هدف جا انداختن يك اعتقاد تازه و يا تقويت يك اعتقاد كهن تعريف كرد و آن را دارای سه ركن مهم محور، محمل و سوژه دانست.
حجتالاسلام اسكندری ضمن اشاره به مثالهايی در تبيين بحث محور القا را همان هدف، محمل را عامل توجيه و سوژه القا را وقايع خواند و عنوان كرد: القا از روشهای پر كارد برد در قرآن است وبحث القا در زمينههای اجتماعی، فرهنگی، سياسی و... كاربرد و تاثير گذاری چشمگيری دارد و هرچه محمل القا بيشتر باشد محور القا گستردهتر خواهد شد.
وی همچنين به روشهای القا اشاره كرد و استدلال كامل و قوی را از جمله روشهای مهم القا برای ذهنهای انديشه محور دانست و افزود: روش شبه استدلال از ديگر روشهای القا خصوصا برای مخاطب كودك و نوجوان است وامروزه كاربرد آن در فيلمهای تلويزيونی به وفور مشاهده میشود.
اين مدرس حوزه دقت نمايی و نام گذاری معكوس را از ديگر شيوههای القا برشمرد و تاكيد كرد: توجه به رسانهها از سوی طلاب و فعالان عرصه فرهنگ دينی و ورود قدرتمند آنها به اين عرصه ضروری است.
