پيام ايمانی و اخلاقی جريان مباهله/ سابقه استفاده از مباهله برای اثبات حق پيش از اسلام
گروه انديشه: پيام جريان مباهله را میتوان در اثبات حقانيت پيامبر اكرم(ص) و ائمهاطهار(ع) و همچنين بيان اينكه انسان میتواند در عالم هستی به جايی برسد كه در عالم تكوين اراده او اراده خدايی و مؤثر شود، خلاصه كرد.
حجتالاسلام رضا اكبری، مدير كل دفتر تربيت اخلاقی معاونت تهذيب حوزههای علميه، در گفتوگو با خيرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) در ارتباط با روز مباهله گفت: قرآن كريم نور است و هر چيزی كه در آن آمده برای هدايت بشر است. قرآن كتاب تاريخ و قصص گذشته نيست، بلكه كتاب روز انسانهای آزاده است و لهذا هرچيزی كه در آن بيان شدهاست، بار هدايتگری و روشنگری دارد.
وی گفت: مباهله يكی از مسائلی است كه برای هدايت بشر در قرآن كريم آمدهاست. وقتی مسيحيان نجران به محضر پيامبر عظيمالشأن اسلام(ص) رسيدند، با فرمايشات حضرت پيغمبر(ص) قانع نشدند و گفتند كه اگر شما ادعا میكنيد بر حق هستيد، دست به مباهله بزنيم. در واقع مباهله هنگامی رخ میدادهاست كه دو نفر يا دو گروه كه ادعای برحق بودن داشتهاند، در قضيهای كه هيچكدام از طرفين نمیتوانسته طرف ديگر را قانع كند يا يكی از طرفها با بيان و مجادله احسن قانع نمیشدهاست و به همين جهت آن دو نفر يا دو گروه مذكور قراری را باهم تعيين میكردند تا همديگر را نفرين كنند. هر كدام از آنها كه حق باشد، نفرين او كارگر واقع خواهدشد و خداوند متعال طرف مقابل را مورد عذاب قرار خواهد داد.
اين نويسنده و محقق افزود: كسانی كه اين ادعا را مطرح كردند، فردای روز مناظره را برای مباهله قرار دادند. بزرگ مسيحيان نجران گفته بود كه اگر پيامبر بزرگان و اشراف قوم خود را بياورد، او پيغمبر نيست، اما وقتی او ديد پيامبر اكرم(ص)، اميرالمؤمنين(ع)، حضرت زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسين(ع) را با خود آوردهاست، گفت من چهرههای نورانیای را میبينم كه اگر به درگاه خدای متعال دعا كنند، قطعا دعای آنها مستجاب خواهد شد. به همين سبب با پيامبر اكرم(ص) صلح كردند و از انجام مباهله انصراف دادند.
مدير كل دفتر تربيت اخلاقی معاونت تهذيب حوزه های علميه درباره پيام روز مباهله گفت: حقانيت پيامبر عظيمالشأن اسلام(ص) در رويارويی و تعامل با ديگران از اين قول تاريخی ثابت میشود. ديگر اينكه در آيه مباهله آمدهاست « فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبِينَ؛ و لعنت خدا را بر دروغگويان قرار دهيم»(آلعمران/61) و اين نشان میدهد كه ولی خدا میتواند در سايه عبوديت به جايی برسد كه در پديدههای عالم نقش تكوينی داشته باشد، مانند حضرت عيسی(ع) كه مرده را زنده میكرد.
حجتالاسلام اكبری با اشاره به اينكه انسان میتواند در سايه عبوديت به جايی برسد كه اراده، دعا و درخواست او در عالم هستی مؤثر واقع شود، گفت: در روايت آمدهاست، كسانی كه نوافل را انجام میدهند، محبوب خداوند میشوند و به قرب نوافل میرسند. در قرب نوافل خداوند گوش، چشم، زبان، دست و پای مؤمن میشود. كسانی هم كه فرائض را انجام میدهند، به قرب فرائض میرسند كه در اين حالت عبد گوش، چشم، زبان، دست و پای خداوند میشود.
اكبری در پايان اين گفتوگو درباره سابقه مباهله در اديان گذشته گفت: از آيه شريفه «فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبِينَ؛ پس هركس در اينباره پس از دانشى كه تو را حاصل آمده، با تو محاجه كند، بگو: بياييد پسرانمان و پسرانتان و زنانمان و زنانتان و ما خويشان نزديك و شما خويشان نزديك خود را فرا خوانيم؛ سپس مباهله كنيم و لعنت خدا را بر دروغگويان قرار دهيم«(آلعمران/61) میتوان اثبات كرد كه در گذشته مباهله يكی از راههای اثبات حقانيت بودهاست و مسيحيان نجران با اين مسئله آشنايی تاريخی داشتهاند.
وی گفت: مباهله يكی از مسائلی است كه برای هدايت بشر در قرآن كريم آمدهاست. وقتی مسيحيان نجران به محضر پيامبر عظيمالشأن اسلام(ص) رسيدند، با فرمايشات حضرت پيغمبر(ص) قانع نشدند و گفتند كه اگر شما ادعا میكنيد بر حق هستيد، دست به مباهله بزنيم. در واقع مباهله هنگامی رخ میدادهاست كه دو نفر يا دو گروه كه ادعای برحق بودن داشتهاند، در قضيهای كه هيچكدام از طرفين نمیتوانسته طرف ديگر را قانع كند يا يكی از طرفها با بيان و مجادله احسن قانع نمیشدهاست و به همين جهت آن دو نفر يا دو گروه مذكور قراری را باهم تعيين میكردند تا همديگر را نفرين كنند. هر كدام از آنها كه حق باشد، نفرين او كارگر واقع خواهدشد و خداوند متعال طرف مقابل را مورد عذاب قرار خواهد داد.
اين نويسنده و محقق افزود: كسانی كه اين ادعا را مطرح كردند، فردای روز مناظره را برای مباهله قرار دادند. بزرگ مسيحيان نجران گفته بود كه اگر پيامبر بزرگان و اشراف قوم خود را بياورد، او پيغمبر نيست، اما وقتی او ديد پيامبر اكرم(ص)، اميرالمؤمنين(ع)، حضرت زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسين(ع) را با خود آوردهاست، گفت من چهرههای نورانیای را میبينم كه اگر به درگاه خدای متعال دعا كنند، قطعا دعای آنها مستجاب خواهد شد. به همين سبب با پيامبر اكرم(ص) صلح كردند و از انجام مباهله انصراف دادند.
مدير كل دفتر تربيت اخلاقی معاونت تهذيب حوزه های علميه درباره پيام روز مباهله گفت: حقانيت پيامبر عظيمالشأن اسلام(ص) در رويارويی و تعامل با ديگران از اين قول تاريخی ثابت میشود. ديگر اينكه در آيه مباهله آمدهاست « فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبِينَ؛ و لعنت خدا را بر دروغگويان قرار دهيم»(آلعمران/61) و اين نشان میدهد كه ولی خدا میتواند در سايه عبوديت به جايی برسد كه در پديدههای عالم نقش تكوينی داشته باشد، مانند حضرت عيسی(ع) كه مرده را زنده میكرد.
حجتالاسلام اكبری با اشاره به اينكه انسان میتواند در سايه عبوديت به جايی برسد كه اراده، دعا و درخواست او در عالم هستی مؤثر واقع شود، گفت: در روايت آمدهاست، كسانی كه نوافل را انجام میدهند، محبوب خداوند میشوند و به قرب نوافل میرسند. در قرب نوافل خداوند گوش، چشم، زبان، دست و پای مؤمن میشود. كسانی هم كه فرائض را انجام میدهند، به قرب فرائض میرسند كه در اين حالت عبد گوش، چشم، زبان، دست و پای خداوند میشود.
اكبری در پايان اين گفتوگو درباره سابقه مباهله در اديان گذشته گفت: از آيه شريفه «فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكاذِبِينَ؛ پس هركس در اينباره پس از دانشى كه تو را حاصل آمده، با تو محاجه كند، بگو: بياييد پسرانمان و پسرانتان و زنانمان و زنانتان و ما خويشان نزديك و شما خويشان نزديك خود را فرا خوانيم؛ سپس مباهله كنيم و لعنت خدا را بر دروغگويان قرار دهيم«(آلعمران/61) میتوان اثبات كرد كه در گذشته مباهله يكی از راههای اثبات حقانيت بودهاست و مسيحيان نجران با اين مسئله آشنايی تاريخی داشتهاند.
