به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، آيتالله محمدتقی مصباح يزدی امروز، 9 آبانماه، در همايش «تغييرات جمعيتی و نقش آن در تحولات جامعه» گفت: فقه شيعه مبتنی بر مبانی كلی از قرآن و روايات پيامبر(ص) و سيره اهل بيت(ع) است كه در حوزههای مختلف كاركرد خود را ارائه كرده است.
وی افزود: كم كم يك سلسله مباحث به صورت قاعده فقهی به دست آمد كه اوايل با نصوص تركيب بيشتری داشت و بعد از آن شكلهای جديدی پيدا كرد.
مصباح يزدی اظهار كرد: پس ازاين مرحله به اين امر احتياج شد كه برای استنباط احكام جزايی يك سری قواعد كلی را دستهبندی كنيم و در بستههای مختلف قرار دهيم و به همين سبب علم اصول ايجاد شد؛ در واقع علم اصول متدولوژی و روششناسی استنباط احكام فقهی است.
وی گفت: در اين ميان نزاع بين اصوليون و اخباريون در گرفت و اين نزاعها در دورهای بالا گرفت كه يكی از آنها البته با رعايت احترام و شئون بين صاحب حدايق و آيتالله باقر بهبهانی بود؛ در دوره شيخ انصاری و گسترش اصول اخباريون كم كم رو به افول رفتند.
رئيس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی(ره) تصريح كرد: گرايش اصولی باعث شد كه عقل در فقه ما جايگاه بسيار بالايی داشته باشد كه توان تنظيم قواعد عقلی را در تنظيم فقه به ما داد.
وی ادامه داد: علمی كه محوايش در حسن و قبح است، در كلام است و از مسايل علم كلام مسئلهای به نام برائت عقلی گرفتيم و از آن كبرايی درست كرديم كه بسياری از احكام فقهی را بر مبنای آن ايجاد كرديم؛ بسياری از علوم برای اثبات قضايايشان بايد از قواعد موضوعه استفاده كنند.
عضو مجلس خبرگان رهبری يادآور شد: برخی از مباحث فقهی مبتنی بر مسايلی است كه در علم اصول ساخته میشود؛ شهيد بهشتی بيش از سی و پنج سال پيش به بنده گفت كه بايد در علم اصول تحول ايجاد شود كه اين سخن امروزه به خوبی درك میشود؛ اگر اصول را همچون شيخ انصاری گسترش دهيم يعنی مبانی اين قواعد را درست كنيم میتوانيم از آنها در تطبيق قواعد فقهی استفاده كنيم.
مصباح يزدی اظهار كرد: اصل تكثير نسل در اسلام مطلوب است ولی سوال اينجاست كه چرا مطلوب است؛ برخی از روايات ما به اين مسئله صحه گذاشتهاند؛ هدف الهی از آفرينش انسان اين بود كه از خاك و اسپرم نامقدار موجودی بسازد كه صاحب حكمت شده و دنيا را متحول كند.
وی گفت: در حقيقت نيت ما از تكثير نسل بايد اين باشد؛ بايد در تربيت فرزندان و تعالی آنها نقش بيشتری ايفا كنيم؛ هيچ چيزی بالاتر اين نيست كه انسانی خداپرست تربيت كنيم كه فرق او با انسان كافر بینهايت است؛ وقتی اين موجود كم ارزش به هادی الیالله تبديل میشود، قيمتش بینهايت میشود.
مصباح يزدی اظهار كرد: اين مباحث از قواعد كلامی ناشی میشود كه اين قواعد كلامی نيز ريشه در فلسفه دارند كه به صورت روشن به اين مباحث میپردازد.