تأثیرات ناگوار سوگند دروغ در جامعه/ سنت پیامبر(ص) سفارش به دوری از سوگند است

حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالامیر سلطانی، مدیر مدارس علمیه بانوان استان خوزستان در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، با بیان اینکه پرهیز از قسم خوردن، سیره و سنت پیامبران و اولیا‌ الهی در زندگی است، گفت: مبنای روابط در جامعه اسلامی باید بر اساس گفتار و عملکرد افراد انسانی باشد و‌ قسم خوردن و مایه گذاشتن از خدا و سوگند دروغ یاد کردن اصل جامعه اسلامی تعریف نشود.

کسب منفعت؛ عامل سوگند دروغ
وی فلسفه سوگند دروغ را کسب منفعت انسانی عنوان کرد و گفت: قرآن کریم در آیه 77 سوره آل‌عمران «إِنَّ الَّذِینَ یَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللّهِ وَأَیْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِیلًا أُوْلَئِکَ لاَ خَلاَقَ لَهُمْ فِی الآخِرَةِ وَلاَ یُکَلِّمُهُمُ اللّهُ وَلاَ یَنظُرُ إِلَیْهِمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَلاَ یُزَکِّیهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ؛‌ افرادى که پیمان خدا و سوگندهاى خود را به بهاى ناچیزى مى‏‌فروشند آنان را در آخرت بهره‌‏اى نیست و خدا روز قیامت با آنان سخن نمى‌‏گوید و به ایشان نمى‌‏نگرد و پاکشان نمى‌‏گرداند و عذابى دردناک خواهند داشت» عنوان می‌کند افرادی که به واسطه پیمان‌های الهی زندگی دنیا را خریداری می‌کنند همه آنچه به ‌آنها داده می‌شود، در برابر آخرت ناچیز است. پس نباید انسان برای کسب منافع دنیایی سوگند دروغ یاد کند.

پیامدهای سوگند دروغ؛‌ از غضب تا نابودی جامعه
سلطانی با اشاره به آثار سوگند دروغ، اظهار کرد: غضب از جمله آثار سوگند دروغ است و به گواه قرآن اینان مورد غضب الهی قرار می‌گیرند. در روایات، سوگند دروغ یاد کردن مبارزه و جنگ با خداوند عنوان شده است و اثر سوم سوگند دروغ، دوری از رحمت الهی است. امام صادق(ع) در این باره می‌فرمایند آنهایی که سوگند یاد می‌کنند رحمت خدا شامل حال آنها نمی‌شود.

مدیر مدارس علمیه بانوان استان خوزستان با بیان اینکه سوگند دروغ تأثیرات ناگواری برای جامعه در پی دارد و آبادی جامعه را از بین خواهد برد،‌ افزود:‌ دوری از سوگند دروغ یک اصل اساسی در سخنان اهل‌ بیت(ع‌) است. در سخن پیامبر(ص‌)‌ آمده که «وَلَا یَمِین فِی قطیعة رحم» یعنی سوگندی که موجب حلال کردن حرام و یا موجب حرام کردن حلال باشد یا اینکه کسی قسم یاد کند که صله رحم را قطع کند، هیچ یک از این قسم‌ها مجوز شرعی ندارد و مجاز نخواهند بود.

سفارش سنت معصومین(‌ع)‌، دوری از سوگند راستین است
سلطانی اظهار کرد:‌ همچنین در روایت دیگری از امام باقر(ع‌) است که فرمود پدرم همسری از خوارج داشت و گزارشی به امام‌(ع‌) می‌رسد که این زن علیه رسول خدا (ص‌) اعلام بیزاری می‌کند، امام(ع‌) او را طلاق می‌دهد،‌ اما آن زن ادعا می‌کند که امام‌(ع‌) مهریه‌اش را نپرداخته است، در حالی که مهریه‌اش به طور کامل پرداخته شده بود. امام باقر(ع‌) ادامه می‌دهند که پدرم مهریه را دوباره به آن زن پرداخت، من به او گفتم که شما مهریه آن زن را پرداخته‌اید،‌ ایشان در پاسخم فرمود:‌ بله ولی من خداوند را بسیار باارزش‌تراز آن می‌بینم که به خاطر مقدار ناچیز مهریه سوگند خداوند را یاد کنم.

وی ادامه داد:‌ در نقل دیگر است که حواریون نزد حضرت عیسی(ع‌)‌ می‌آیند و از ایشان می‌خواهند آنها را سفارش کند، حضرت می‌‌فرمایند: نه سوگند دروغ و نه سوگند راستین به خداوند، یاد نکنید. پیامبر(ص)‌ نیز به حضرت علی(ع‌) سفارش می‌کند که سوگند دروغ و سوگند راستین، هیچ یک‌ زیبنده انسان مؤمن نیست.

سلطانی در ادامه دوری از قسم را از شرایط شایسته ورود به بازار برشمرد و گفت:‌ در روایت آمده است که هر کس به بازار وارد شود باید دارای پنج خصلت باشد؛‌ ربا نخورد، سوگند یاد نکند، عیب کالا را مخفی نکند، تعریف کردن از کالای فروشی، مذمت نکردن کالایی که می‌خرد.

توجه به آثار زیانبار سوگند دورغ،‌ گامی موثر در ترک آن
وی در پاسخ به این سؤال که راهکار دوری از سوگند دروغ چیست؟ گفت:‌ بهترین راهکار دوری از سوگند دروغ، تبعیت و توشه‌گیری از سنت و روش ائمه معصوم(ع‌) شیعه است، ‌زیرا تشیع در صورتی محقق می‌شود که پیروی گام به گام از آن بزرگوران متعهدانه صورت پذیرد.

مدیر مدارس علمیه بانوان استان خوزستان در پایان به راهکارهای دیگر در این باره اشاره کرد و گفت:‌ برای دوری از سوگند دورغ باید توجه به آثار زیانبار دنیوی و اخروی قسم دروغ محل تأمل قرار گیرد. اگر به‌عنوان یک مسلمان و شیعه واقعی به آثار سوگند دروغ توجه شود،‌ از قسم دوری کرده و به اخلاق پسندیده متخلق می‌شویم.