برخورداری از روحیه نقدپذیری؛ سپری برابر سلاح ضعیف غیبت
گروه اجتماعی: پرورش روحیه نقدپذیری در افراد موجب میشود که دیگران به جای غیبت کردن آنها، با اطمینان و احترام، با آنان سخن بگویند و گناه غبیت را بیفروغ کنند.
حجتالاسلام والمسلمین عبدالباری جوانمردزاده، مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی منطقه 6 در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، با بیان اینکه بسیاری از استعدادهای انسان در جامعه پرورش مییابد، گفت: زمینه مناسب جامعه در رشد و شکوفایی استعدادهای افراد نقش مؤثر و بیبدیلی دارد.
وی ادامه داد: در سوره حجرات توصیههای اجتماعی متعددی در زمینه فراهم کردن زمینه مناسب در جامعه جهت رشد و پرورش استعدادهای افراد ذکر شده است که بیشتر مصادیق آسیبهای اجتماعی در این سوره عنوان شده است. موضوع غیبت و ترک آن، از مصادیق آسیبهای اجتماعی مورد تصریح قرآن در سوره حجرات است.
این مدرس دانشگاه گفت: غیبت در آیه 12 سوره حجرات بهعنوان یکی از بزرگترین گناهان معرفی شده است و با ارائه مثالی دقیق و سنجیده، قبح آن را بیش از پیش به تصویر میکشد؛ «وَ لا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضاً أَیُحِبُّ أَحَدُکُمْ أَنْ یَأْکُلَ لَحْمَ أَخیهِ مَیْتاً فَکَرِهْتُمُوهُ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحیمٌ؛ و هیچ یک از شما دیگری را غیبت نکند، آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده خود را بخورد؟( به یقین ) همه شما از این امر کراهت دارید تقوای الهی پیشه کنید که خداوند توبهپذیر و مهربان است»
جوانمردزاده ادامه داد: خداوند سبحان در این آیه فرد غیبتکننده را به مردهخواری تشبیه میکند که هنگام غیبت مشغول مردهخواری است، نکته تشبیه دقیق قرآن دراین است که غیبتشونده از آن جهت تشبیه به مرده شده است که وقتی از او غیبت میکنند، قدرت و توانایی بر دفع ضرر غیبت ندارد.
گناهی که از هفتاد بار زنا بدتر است
وی در بیان اهمیت دوری از گناه غیبت به سخنان پیامبراکرم(ص) اشاره کرد و گفت: از رسول اکرم(ص) روایت شده است که هر بار ریختن آبروی فرد، از هفتاد بار زنا بدتر است و در سخن دیگر از آن حضرت وارد شده است که غیبت کردن بدتر از زنا کردن است، لذا تأمل در این احادیث بیانگر اهمیت دین اسلام و تعالیم معصومین(ع) به دوری از گناه غیبت است.
مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی منطقه 6 در ادامه به سخنی از امام علی(ع) در مورد غیبت اشاره کرد و گفت: در سخن امام علی(ع) غیبت کردن به عنوان تلاش انسان ناتوان بیان شده است. یعنی فرد در روابط خود با دیگران و جامعه از آن جهت به سمت و سوی غیبت کشیده میشود که توانایی رویارویی با مسئله مورد غیبت را ندارد.
عزتنفس سبب دوری از غیبت میشود
وی در توضیح سخن امام علی(ع) افزود: تأمل در سخن حضرت علی(ع) توجه انسان را بدین نکته هدایت میکند که اگر افراد در مراحل مختلف زندگی بر اساس عنصر «عزتمداری» تربیت شوند، از داشتن روحیه ضعیف که آنها را به غیبت بکشاند دور میکند؛ لذا افرادی که بر اساس عزت و بزرگواری تربیت شوند و شخصیت خویش را بر این مبنا پرورش دهند، از این معضل اجتماعی به دور خواهند بود.
جوانمردزاده عنوان کرد: پرورش افراد بر اساس عزتمداری به عنوان یک عنصر تربیت اسلامی، هر چند که نتایج مطلوب و تأثیرگذار در راستای کاهش این معضل اجتماعی و گناه قبیح دارد؛ اما این راهکار نیازمند گذر زمان است که نیازش به زمان، آن را به راهکاری طولانیمدت تبدیل میکند.
شناخت پیامدهای غیبت زمینه ترک آن را فراهم میکند
این مدرس دانشگاه راهکارهای با مدت زمانهای کمتر را در چند مورد عنوان کرد و افزود: شناساندن آثار انحرافی گناه غیبت به افراد اجتماع و در سطح عمومی راهکاری مؤثر است که در شناساندن ابعاد مختلف پیامدهای این گناه قبیح، خانواده نقش بیبدیلی را ایفا میکند. از سوی دیگر دستگاهها و مسئولان در بخشهای مختلف از جمله حوزه، دانشگاه، آموزش و پرورش نقش اساسی و اول را در تحقیق این راهکار بر عهده دارند.
وی با بیان راهکارهای دیگر با تأکید بر پرورش افراد براساس عزتمندی گفت: افراد در خانواده، جامعه، محیطهای آموزشی به نحوه دقیق جهت عزتمندی باید پرورش یابند به نحوی که هرگز در تربیت تحقیر نشوند، زیرا تحقیر عامل اساسی در تربیت افراد ضعیف است.
جوانمردزاده در پایان راهکار دیگر در ترک گناه غیبت را پرورش روحیه نقدپذیری عنوان کرد و گفت: نبود روحیه نقدپذیری در برخی افراد موجب میشود که دیگران به جای بیان انتقادات به شخص آنها به غیبت آنها روی آورند. در این میان اگر در جامعه شرایط پذیرش نقد و انتقاد را در خود فراهم کنند میتوانند در ترک و حذف این معضل اجتماعی گام بردارند.
