گردشگری مذهبی؛ یکی از کهنترین انواع گردشگری در جهان
گروه اجتماعی: یکی از انواع گردشگرى، گردشگری مذهبی است. گردشگری مذهبی یکی از کهنترین انواع گردشگری در جهان است که از دیر باز مورد توجه نوع بشر واقع شده است در این نوع گردشگری زیارت بخش مهمی از فعالیتهای آن را در برمیگیرد.
واژه مسافرت را در لغتنامهها عمل جابه جایی تعریف کردهاند، اما این واژه در صنعت جهانگردی تعریف خاص و دقیقتری دارد: «عمل جابهجایی به خارج از جامعه برای تجارت و یا تفریح نه برای انجام کارهای رومزه» گفتهاند؛ به عبارتی فعالیتهایی که فرد در مسافرت و در مکانی غیر از محیط عادی خود انجام میدهد و نشان از نیاز هر انسان به معنویات در زندگی است و امری انکارناپذیر است.
مذهب یکی از مهمترین ارکان در روحیات معنوی انسان است، خداوند در قرآن کریم میفرمایند:«قُلْ سِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانظُرُوا کَیْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ یُنشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ إِنَّ اللَّهَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ؛ بگو در زمین بگردید و بنگرید چگونه آفرینش را آغاز کرده است سپس [باز] خداست که نشاه آخرت را پدید مىآورد خداست که بر هر چیزى تواناست».(العنکبوت/آیه 20) در فرهنگ اسلامی سیاحت به عنوان سیر آفاقی در برابر سیر انفسی مورد توجه قرار گرفته است.
اسلام به انسان و نیازهای انسان نگاه ویژهای دارد و در فرهنگ اسلامی هدف اصلی، رشد و ارتقاء معنوی است و از این رو یکی از راههای تقویت معنویت و ایجاد ارتباط با معبود زیارت است، بنابراین میتواند گفت که هر فردی برای سفر انگیزهای دارد و به اندیشهای طی طریق میکند، اما انگیزه همه سفرها تفریح و مشاهده و شناخت ناشناختهها نیست، خیلی از مردم تنها به انگیزه سیر آفاق و انفس و کسب مدارج معنوی سفر میکنند و اینگونه است که گردشگری مذهبی شکل میگیرد.
مسافرت از سنتهای پسندیده در جوامع مختلف بوده است. انسانها هنگام سفر از نقطهای به نقطه دیگر و از زمانی به زمان دیگر در راستای رشد و کمال حرکت میکنند. قرآن کریم در آیات بسیاری بر سیر و سفر تاکید داشته و به انسان توصیه میکند که به مسافرت بپردازد. به ترتیبی که میفرماید: «قل سیروا فی الارض... فسیروا فی الارض...».
همچنین، خداوند در جای دیگری از قرآن میفرمایند: «قُلْ سِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانظُرُوا کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الَّذِینَ مِن قَبْلُ کَانَ أَکْثَرُهُم مُّشْرِکِینَبا؛ بگو در زمین بگردید و بنگرید فرجام کسانى که پیشتر بوده [و] بیشترشان مشرک بودند چگونه بوده است»، (الروم/ آیه 42)، با تأمل بر آیات قرآن، به روشنی در مییابیم که با سفر کردن میتوان به مطالعه آفاق و انفس و کسب علم و تجربه، خداشناسی از طریق مردمشناسی و شناخت عظمت خلقت، اعتقاد به معاد، مطالعه سنتهای غلط و ضد ارزشهای اسلامی و اخلاقی و همچنین، عبرتآموزی از سرگذشت پیشینیان پرداخت.
«گردشگری حلال» منافع تجاری زیادی را به کشورهای مسلمان ارائه میکند
همچنین، بنابر بررسیهای سازمان جهانی گردشگرى، «گردشگری حلال» بهصورت نوع خاصی از گردشگری مذهبى، منافع کشف نشده بسیار و شانسهای تجاری زیادی را به کشورهای مسلمان و بهویژه آسیای میانه ارائه میکند، گردشگری حلال، نیز نوعی از گردشگری مذهبی است که تمام فعالیتهای آن از نظر قوانین اسلامی مجاز شمرده میشود.
مسعود ملکی، مدرس گردشگری در دانشگاههای همدان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان، اظهار کرد: 20 میلیون توریست مذهبی برای اولینبار با بزرگترین تجمع داوطلبانه بشری به جهت زیارت مرقد مطهر سیدالشهدا در یک آئین سنتی ـ مذهبی موفق شدند، رکورد بزرگترین تجمعهای جهانگردی دنیا را بشکنند.
وی افزود: در هندوستان در مراسم مذهبی «کومبه میلا» در هندوستان که هر سه سال یکبار برگزار میشود، نزدیک چهار میلیون نفر شرکت میکنند، در مراسم حج تمتع مسلمانان در مکه مکرمه 3 میلیون و 200 هزار نفر در ایام حج شرکت میکنند.
ملکی ادامه داد: کربلای معلا در مراسم اربعین حسنی توانست با جذب تقریب 20 میلیون نفر از 60 کشور دنیا و از ادیان مختلف به عنوان بزرگترین آئین مذهبی با برنامههای سنتی خاص شیعیان از آن جمله پیمودن 400 مایل مسافت پیادهروی و یا احداث بزرگترین و بیشترین استراحتگاههای رایگان در این 400 مایل(مواکب) خدماتی به زائران حرم حسینی ارائه دهد که در نوع خود بینظیر است.
مدرس گردشگری در دانشگاههای همدان اضافه کرد: توزیع 200 میلیون غذا بهصورت رایگان از محل خیرین و نذورات، فعالیت 12 هزار نیروی کار خدماتی نیز در نوع خود حرکت بینظیری است، در اربعین حسنی بزرگترین سفره غذا در دنیا برای توریستهای مذهبی پهن گردید و جالب اینکه این تجمع بزرگ به صورت داوطلبانه صورت پذیرفت.
غرب به دنبال حریت در آئینهای مذهبی است
وی عنوان کرد: اربعین توانست تئوری خوشگذرانی و بیعفتی و بیبند و باری در گردشگری را زیر سؤال ببرد و فطرت پاک آدمیان و روح خداجویی را در بین گردشگران دنیا به تصویر بکشد، امروز جانهای خسته از مفاسد گریبانگرفته غرب به دنبال آزادیخواهی و آزادی جویی و حریت در آئین مذهبی است.
ملکی تصریح کرد: توریسم مذهبی توانست در بین انواع توریستهای جهانگردی رتبه اول اقبال عمومی را به خود اختصاص دهد و سیاست مداران دنیا را در فکر فرو ببرد که مذهب بهعنوان اولین گزینه ملل دنیا باید مورد توجه قرار گیرد.
حجتالاسلام والمسلمین دشتکی، مدیرکل تبلیغات اسلامی استان همدان نیز در گفتوگو با ایکنا گفت: هدف امام حسین(ع) امر بهمعروف و نهی از منکر و تحقق دین جدش بود تا جایی که میفرمایند «ای شمشیرها اگر دین جدم به جز کشتن من محقق نمیشود مرا دریابید»، این به معنای این است که امام حسین(ع) به دنبال تحقق اهداف توحیدی و رسالت انبیاء بوده است.
وی ادامه داد: حرکت امام حسین(ع) عین خواست خداوند، انبیاء الهی و به ویژه رسول گرامی اسلام بوده بنابراین اگر خداوند و امام حسین(ع) میدانست این خون دادن و فدا کردن نتیجهای ندارد این اقدام انجام نمیگرفت، بنابراین این حرکت در عاشورا روزی جواب خواهد داد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان همدان بیان کرد: شاهد تجمع عظیم مسلمانان جهان در اربعین حسینی در کربلا بودیم این تجمع دورنمایی از همان داستان کربلاست که همه از پیر و جوان و کودک حضور داشتند، و امروز هم این در همایش عظیم و این نمایش قدرت الهی، در خدمت به دین همه حاضر بودند و نیت مردم نیز همان نیت امام حسین(ع) بود.
تجمع اربعین حسینی جلوهای از تکامل دین است
حجتالاسلام دشتکی اظهار کرد: حضور 20 میلیون مسافر در کربلا در روز اربعین حسینی نمایی از بحث امام و یاران ایشان است و اینکه هر کس خود را برای خدا فدا کند به طور حتم خداوند پاسخ میدهد نکته بعدی این است که این تجمع جلوهای از تکامل دین محمدی است زیرا دین اسلام کاملترین دین است و یکی از جلوههای گرایش مردم بهسوی حق و حقیقت است.
وی تأکید کرد: اربعین حسینی جلوهای از حق و باطل است از ابتدا این امر که شیطان از امر خداوند در سجده به انسان سرپیچی کرد بحث حق و باطل شکل گرفت و تا کنون این امر در فراز و فرود بوده است آن زمان خود خداوند کریم و ابلیس بود زمانی موسی(ع) و هارون و فرعون و زمانی عیسی(ع) و دیگران و بعد از آن حضرت رسول(ص) و ابوجهل ها بودند تا زمان امام حسین(ع) که طرف دیگر یزیدیان بودند.
وی یادآور شد: امروز هم حق و باطل به همان شکل وجود دارد، اسلام به فرماندهی نظام جمهوری اسلامی، رهبر معظم انقلاب و ملت ایران و مسلمانان جهان در یک طرف و در جبهه دیگر استکبار و صهیونیسم است، در این رویارویی میبینیم جبهه حق از همه زمانها بالاتر و قدرتمندتر است و رویارویی حق و باطل در چنین مناسبتهایی مشخص میشود و این اجتماع عظمت و قدرت جبهه حق را به رخ جهانیان میکشاند.
