فشارهای روانی در خانواده شهدای ترور، بیشتر از دیگر خانوادههای شهدا
گروه سلامت: در خانوادههای شهدای ترور اختلال و فشار روانی بسیار بیشتر از دیگر خانوادههای شهداست که در این زمینه، هم برنامههای آموزشی ارائه داده و هم برنامه های پیشگیری.
به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن (ایکنا)، محمد اسماعیل علیپور، رئیس مرکز بهداشت روانی بنیاد شهید و امور ایثارگران امروز 16 دیماه در دوازدهمین کنفرانس خبری خود به هدف پاسخگویی به مشکلات، سوالات جامعه و رسانه ها در سالن کنفرانس ساختمان شهید سلیمانی بنیاد، ضمن تشریح برنامه های خود به سوالات خبرنگاران جواب داد.
بر پایه همین گزارش در ابتدای این نشست اسماعیل پور با ذکر این نکته که در تمامی جنگ ها علاوه بر مجروحیت های جسمی، اختلالات متعدد روانی نیز به وجود می آید جنگ های داخلی آمریکا، دو جنگ جهانی، جنگ های ویتنام و خلیج فارس علاوه بر تعداد زیادی مجروحانی که از خود به جای گذاشتند اختلالات روانی ویژهای نیز به وجود آوردند در جنگ هشت ساله تحمیلی نیز تعدادی از رزمندگان ما هم به دلیل آسیب های ناشی از جنگ دچار اختلالات روانی شدیدی شدند.
وی با یادآوری تاریخ تاسیس مرکز بهداشت روان فعالیت های آن را چنین تشریح کرد: این مرکز قبل از ادغام بنیاد شهید و بنیاد جانبازان در سال 1368 در بنیاد جانبازان تشکیل شد که در حوزه های آموزش و پیشگیری، درمان، بازتوانی و توانبخشی به جانبازان فعالیت می کرد و به مرور این مرکز توانست با ایجاد یک بانک اطلاعاتی، آنچه را که لازم بود در مورد آنها بدانیم جمع آوری کردیم.
به تأسیس بیمارستان های جدید روانپزشکی نیاز داریم
اسماعیل پور همچنین با ذکر آمار تعداد جانبازان اعصاب روان از کمبود تخت های بیمارستانی و ارائه خدمات درمانی برای این بیماران خبر داد و گفت: در حال حاضر تعداد 43هزار نفر از جانبازان شناخته شده دارای بیماری اختلات روانی هستند که تعداد هفت هزار و 200 نفر از آنان از شدت این بیماری رنج می برند. در حال حاضر تعداد 10 بیمارستان با 800تخت روانپزشکی در استان های پرجمعیت و مادر وجود دارد که جوابگوی این بیماران هست و از لحاظ کمی و کیفی هر سال افزایش می یابند اما در سراسر کشور ما با کمبود مواجه هستیم و هنوز به سطح استاندارد نرسیده ایم به همین دلیل نیاز به تاسیس بیمارستان های جدید هر سال به چشم می خورد. البته باید یادآوری شود در استان های بدون تخت با بیمه های مکمل قرار داد داریم که این جانبازان می توانند از آن استفاده کنند.
رئیس مرکز بهداشت روان بنیاد شهید و ایثارگران در ادامه افزود: در حال حاضر این مرکز با ایجاد بیش از 80 مرکز مشاوره و مددکاری در سراسر کشور تحت پوشش اداره مددکاری بنیاد هستند که در زمینه سلامت روان، آموزش و پیشگیری به خانواده های جانباز دچار بیماری اختلالات روانی( پی تی اس تی) آموزش و مشاوره می دهد. جانبازانی که دچار بیماری های پی تی اس تی هستند خانواده های آن رنج های مختلفی را متحمل می شوند بنابراین سعی شده است که به خانواده ها به خصوص همسران جانبازان آموزش های لازم به همسران تحصیل کرده داده می شود که آنها هم به صورت شبکه ای به دیگران آموزش می دهند در 6 سال گذشته حدود 60 هزار همسر جانباز آموزش دیده اند. در این زمینه سرفصل های آموزشی و پیشگیری شامل مهارت های زندگی، ارتباط زوجها، آموزش فرزندپروری، پیشگیری از اعتیاد و دیگر آسیب های اجتماعی و آشنایی با بیماری های روانی است.
از طریق آموزش تاب آوری خانواده های بهتر عمل خواهند کرد
وی همچنین با اشاره به برنامه امسال و سال آینده مرکز بهداشت و درمان بنیاد شهید و امور ایثارگران عنوان کرد: سرفصل امسال، برنامه های مرکز تاب آوری جانبازان و خانواده های آنان است که در این زمینه به پژوهش های مختلفی اقدام شده است، از طریق آموزش تاب آوری خانواده ها بهتر عمل خواهند کرد. در تمامی سرفصل های آموزشی و پیشگیری مرکز بهداشت روان بنیاد کتابچههایی در نظرگرفته شده است که تمامی افراد با هر سطح تحصیلاتی می توانند از آن استفاده کنند امسال هم برای شهرستان ها این کار انجام شده است. در زمینه پیشگیری و درمان گروهی بیماران دچار اختلالات روانی ناشی از جنگ وحتی حوادثی ناشی از زلزله و سیل کارهای پژوهشی زیادی صورت گرفته است که با توجه به تعداد بیماران و گستردگی آنها در سراسر کشور سعی شده است نتایج آنها در اختیار کارشناسان مختلف قرار گیرند که تنها نقطه ضعف این مرکز شاید در زمینه توانمندی و توانبخشی مجدد باشد.
از طریق طرح توانبخشی و نشاط افزایی نشاط را به جانبازان بر می گردانیم
اسماعیل پور در ادامه به توجه ویژه ریاست بنیاد شهید نسبت به مسئله توانمند سازی و توانبخشی جانبازان اعصاب و روان اشاره کرد و گفت: با توجه ویژه ریاست بنیاد شهید نسبت به فراهم آوردن امکاناتی برای توانمند سازی و توانبخشی جانبازان مراکز توانبخشی و ورزشی سراسر کشور به توانمند سازی بیماران دچار پی تی اس تی اختصاص خواهد یافت. همچنین طرحی با هماهنگی معاون فرهنگی به عنوان توانمند سازی و نشاط در تمامی گروههای ایثارگر، رزمنده است که در این زمینه اقدام به اعزام های خانوادگی به اردوهای یک روزه شرکت در مراسم ها و جنگ های شادی و هماهنگی با صدا و سیما برای حضور جانبازان و خانواده در برنامه های هدف مند به منظور نشاط افزایی و همچنین با توجه به اینکه رزمندگان و ایثارگران در دوره جنگ با نشاط ترین افراد جامعه بو.ده اند سعی شده است تا با ایجاد کارهای گروهی دوباره این نشاط را در آنها بالا ببریم.
این مسئول بنیاد شهید قبل از پاسخگویی به سوالات خبرنگاران به کمبود اعتبار برای پیشبرد برنامه های پنج ساله اول پرداخت و اذعان کرد: برنامه های ما طی دو برنامه پنج ساله انجام می شوند که در پنج ساله اول با توجه به اینکه از اعتبارات دچار کمبود شدیم نتوانستیم به صورت کامل برنامه های خود را عملی کنیم.
فشارهای روانی در خانواده شهدای ترور، بیشتر از دیگر خانوادههای شهدا
علیپور در پاسخ به سوالی مبنی بی توجهی به عوارض پس از جنگ در خانواده های شهدا و جانبازان گفت: اتفاقا ما پیگیری کردهایم حتی باید اینجا بگوییم در خانواده های شهدای ترور اختلال و فشار روانی بسیار بیشتر از دیگر خانواده های شهداست که در این زمینه هم برنامه های آموزشی ارائه داده و هم برنامه های پیشگیری.
وی همچنین در پاسخ به سوال همسر یک جانباز اعصاب روان مبنی بر اینکه همسر او از رفتن به کمیسیون برای تعیین درصد دوباره سرباز می زند و اینکه آیا به همسران این جانبازان حق پرستاری داده می شود اظهار داشت: برای همسران جانباز بالای 20 درصد اعصاب و روان حق پرستاری اعطا می شود از سوی دیگر ما در همه شهرستان ها یک تیم مشاور متشکل از کارشناسان مختلف و از جمله روانشناس داریم این ها به سراغ جانبازان مختلف می روند و جانبازی را که از این کار سرباز می زند به رفتن به بیمارستان و یا کمیسیون تعیین درصد تشویق کند.
مرکز بهداشت و روان بنیاد شهید دخالتی در تعین درصد کارافتادگی ندارد
رئیس مرکز بهداشت روان و توان بخشی بنیاد شهید همچنین در پاسخ به سوالی مبنی بر مصوبه اجرانشده مجلس در رابطه با حداقل درصد جانبازان اعصاب و روان گفت: اگر درصد جانبازان اعصاب و روان حداقل 25 درصد در نظر گرفته شود باید اعتباراتی متناسب با آن هم تصویب گردد که متناسب با آن اعتبارات به این جانبازان خدمات ارائه می شود، باید یاد آوری کرد مرکز بهداشت روان بنیاد شهید دخالتی در تعین این درصد ها ندارد.
وی همچنین در پاسخ به پرسشی مبنی بر ملاک تعین درصد بیماریهای روانی گفت: در بیماری های جسمی با توجه به عینی بودن درصد از کارافتادگی هم عینی است و درصد معینی هم برای آن در نظر گرفته شده است، اما در بیماری های روانی چنین نیست این کار نیاز به دقت زیادی دارد لذا از سوی تیمی متخصص این کار صورت می گیرد، همچنین باید به وابسته بودن بیماری به جنگ نیز توجه کرد که آیا جانباز ما که دچار جراحت های جسمی بوده است و اختلالات روانی پیدا کرده است آیا این اختلالات ناشی از جنگ بوده است و یا خیر؟ معمولا اختلالات ناشی از جنگ 6 ماه بعد از جنگ اثرات خود را نشان می دهند البته ممکن است این اثرات بعدا خود را نشان دهد که با کمیسیون های ما با استفاده از معیارهای استاندارد بین المللی این مسئله را تشخیص خواهند داد.
وی افزود: خدمات ما به جانبازان و ایثارگران شامل تمامی ایثارگران و رزمنده ها و حتی کسانی است که در شهرهای جنگ زده دچار جراحت شده اند و آن محدود به رزمندگان حاضر در جبههها نیست.
وی در پایان توجه به امر پیشگیری از اعتیاد و خودکشی در میان جانبازان دچار اختلالات روانی گفت: معمولا این حالت ها ناشی از افسردگی است که سعی شده است که در برنامه های مختلفی ایجاد افسردگی را کنترل و در نتیجه میزان اعتیاد را خوشبختانه در پایینترین حد نگه داریم و حتی اقداماتی برای سم زدایی از جانبازانی که در اثر تزریق دارو گاه به آنها اعتیاد پیدا می کنند انجام شده است.
