کدو نعمت خداوند برای پیامبرش یونس(ع)/ خواص کدو در روایات

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، خداوند متعال از نام بردن تک‌تک اشیاء و پدیده‌ها و احوال انسان‌ها در قرآن مقصودی دارد که اگر ما دقت کنیم و در آیات متعالی‌اش تدبر داشته باشیم بی‌شک بهره‌ها خواهیم برد.

یکی از سرگذشت‌های جذاب و اسرارآمیزی که در قرآن‌کریم بیان شده است، سرگذشت حضرت یونس(ع) است؛ همان‌طور که همه می‌دانیم حضرت یونس(ع) مدت‌ها در میان قومش به ارشاد مردم پرداخت ولی در مدت سی و سه سال فقط دو نفر به او ایمان آوردند او هم قوم خود را نفرین کرد و خداوند به او وعده داد که در فلان تاریخ عذاب خود را بر آنان خواهد فرستاد یونس از شهر خارج شد اما یکی از دوستانش در شهر ماند و مردم را از عذاب خدا ترساند و از آن‌ها خواست توبه کنند و آن‌ها که نشانه‌های عذاب وعده داده شده را دیدند از ترس عذاب توبه و ناله کردند تا خدا عذابش را از آنان برگرداند.

یونس به امید این‌که مردم نابود شده‌اند به شهر بازگشت و وقتی دید همه چیز عادی است و مردم به کارشان مشغول‌اند عصبانی شد و شهر را بدون اجازه خداوند ترک کرد و با یک کشتی راهی دریا شد.(کتاب قصص الانبیاء)

در بین راه ماهی غول‌پیکری به کشتی حمله کرد و به خواست خداوند متعال حضرت یونس را بدون این‌که به او آسیب برساند بلعید حضرت یونس وقتی به هوش آمد متوجه اشتباه خود شد و با ناله و تضرع به درگاه خداوند توبه کرد که توبه او در قرآن آمده است .(کتاب قصص الانبیاء)

خداوند به ماهی امر کرد که یونس را به خشکی رسانده رها کند، بعد از این‌که ماهی حضرت یونس را به خشکی رساند ایشان را در جایی خشک و بی‌آب و علف رها کرد.

قرآن می‌فرماید: «فَنَبَذْناهُ بِالْعَراءِ؛ پس افکندیمش در هامون» یعنى او را به مکانى انداختیم که نه گیاهى بود، نه درختى و گفته‏‌اند منظور از (عراء) ساحل می‌باشد که خداوند به ماهى وحى کرد که یونس را از شکم خود به سوى زمین خشک بیفکند.

حضرت بونس بعد از بیرون آمدن از شکم ماهی بدن بیمار و آزرده، و اندامش خسته و ناتوان بود، آفتاب ساحل او را آزار می‌‏داد، پوششى لطیف لازم بود تا بدنش در زیر آن بیارامد، سپس به فرمان الهی درختی سایه افکن بر بالای سراو روییده تا وی از آن تناول کند و هستی تحلیل‌رفته‌اش را بازیابد: «فَنَبَذْنَاهُ بِالْعَرَاء وَهُوَ سَقِیمٌ وَأَنبَتْنَا عَلَیْهِ شَجَرَةً مِّن یَقْطِینٍ؛ پس او را درحالی‌که ناخوش بود به زمین خشکى افکندیم و بر بالاى [سر] او درختى از [نوع] کدوبن رویانیدیم».(144 و145 الصافات)

وقتی به اینجای سرگذشت حضرت یونس(ع) می‌رسیم این سؤال برای ما پیش می‌آید که بین این همه گیاه و بوته چرا خداوند متعال کدو را برای حضرت رویاند؟

کدو برگ‌هاى پهن و پرآبى دارد و می‌توان از آن سایبان خوبى تهیه کرد، مگس نیز بر برگ‌هاى آن نمی‌نشیند و یونس به‌خاطر توقف در شکم ماهى پوست تنش آن قدر نازک و حساس شده بود که از نشستن حشرات بر آن رنج می‌برد، او اندام خود را با این کدو پوشانید تا هم از سوزش آفتاب در امان باشد و هم از حشرات.

برخی از خواص کدو از دیدگاه معصومین(ع)

امام حسین(ع) از نبی مکرم اسلام(ص) نقل کرده که فرمود: «کدو بخورید، که اگر خدا درختى بهتر و سبک تر (غذایى سبک‌تر) از آن سراغ داشت براى برادرم یونس می‌رویانید. در آبگوشت زیاد کدو بریزید که به عقل می‌افزاید».

نبی مکرم اسلام(ص) فرمود: «هر که کدو با عدس بخورد چون یاد خدا کند قلبش به رقت آید و بر نیروى جماعش افزوده شود». در صحیفة الرضا(ع) از پیغمبر اکرم(ص) روایت شده که فرمود: «کدو در غذا زیاد بریزید که دل غمگین را خوشحال می‌گرداند».

انس نقل کرده است: خیاطى پیغمبر(ص) را به مهمانى خواند و غذایى براى حضرت آورد که کدو با روغن در آن بود، من مشاهده کردم که پیغمبر(ص) از اطراف ظرف کدوها را میل می‌کند، من پس از آن‌که دیدم  پیغمبر(ص) کدو را خیلى دوست می‌دارد به کدو علاقه‏‌مند شده‏‌ام.

و نیز گوید: پیغمبر(ص) کدو را خیلى دوست می‌داشت و آن‌را از اطراف ظرف غذا جمع می‌کرد و نیز در یک مهمانى براى حضرتش کدو آوردند، حضرت در ظرف غذا می‌گشت و کدوها را پیدا می‌کرد و تناول می‌فرمود. ( کتاب مکارم الأخلاق / ترجمه میرباقرى ج‏1 337)
در کتاب «خصال» از امیرالمۆمنین(ع) نقل شده که فرمود «کدو بخورید زیرا مغز را می‌افزاید و پیغمبر(ص) از آن خوشش می‌آمد».

بعد از دقت و تأمل در خلقت کدو و روایات وارده از معصومین علیهم‌السلام در خواص کدو متوجه شدیم که خداوند حکیم و علیم هر چه را که در قرآن نام برده دنیایی معرفت و رحمت در پشت آن نهفته است، واقعاً برای یک انسان خسته و رنجور و دل شکسته، غذایی سبک و نشاط‌آور لازم است و خداوند متعال کدو را با آن همه خواصی که عرض کردیم برای پیامبرش برگزید، باشد که ما هم از این نعمت پر خاصیّت استفاده کرده و بهره ببریم.

خواص دارویی کدو حلوایی در علم پزشکی

نتایج پژوهش‌ها نشان می‌دهند که تخمه‌ کدو تأثیر مثبتی روی سلامت پروستات دارد. در طب سنتی از تخمه‌ کدوتنبل برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات استفاده می‌کنند. ترکیبات موجود در تخمه‌ی کدو روی ادرار کردن تأثیر می‌گذارد اما روی حجم پروستات تأثیری ندارد. البته نتیجه‌ پژوهش دیگری که در سال 2006 روی موش‌ها انجام شده نشان می‌دهد که مصرف تخمه‌ی کدو روی این ارگان تأثیر مثبت دارد.

کدوتنبل خطر ابتلا به سرطان را کاهش می‌دهد

کدوتنبل تقریباً به اندازه‌ هویج حاوی کاروتنوئید است. این ترکیبات آنتی‌اکسیدانی برای مقابله با سرطان، بیماری‌های قلبی عروقی یا آفتاب‌سوختگی مؤثرند. نتایج پژوهش‌های اپیدمیولوژیک نشان می‌دهد رابطه‌ای بین مصرف سبزیجات سرشار از کاروتنوئیدها و کاهش سرطان به ویژه سرطان پروستات، سینه و کولون وجود دارد.

علاوه بر این کریپتوگزانتین و آلفا کاروتن دو نوع دیگر از این کاروتنوئیدها هستند که قادرند از رشد و تکثیر سلول‌های سرطان‌زا جلوگیری کنند. به نظر می‌رسد که مصرف کاروتنوئیدهای غذایی خیلی بهتر از مصرف مکمل است.

کدوتنبل حاوی لوتئین و زآگزانتین است. این دو رنگدانه‌ کاروتنوئیدی برای سلامت چشم‌ها مفیدند. این رنگدانه‌ها مانند فیلتری در برابر نور آبی اشعه‌های خورشیدی عمل می‌کنند که برای سلامتی سلول‌های شبکیه مضر هستند.

در سال 2001 یک گروه از محققان فلوریدا ثابت کردند افرادی که میزان این دو رنگدانه‌ بدنشان زیاد است 82 درصد کمتر در معرض ابتلا به دژنراسیون ماکولای مربوط به پیری قرار می‌گیرند. نتایج پژوهش‌های متعدد نشان می‌دهد مصرف زیاد لوتئین و زآگزانتین چه از طریق مصرف مواد غذایی سرشار از این رنگدانه چه از طریق مصرف مکمل‌ها میزان این دو رنگدانه‌ی شبکیه را بالا می‌برد.

سال پیش محققان آمریکایی به این نتیجه رسیدند که عصاره‌ی کدوتنبل می‌تواند به کاهش قند خون حیوانات و انسان کمک کند. اثرات مثبت کدو به کاروتنوئیدها و برخی از پُلی‌ساکاریدهای آن مربوط می‌شود. البته واقعیت این است که کدوتنبل می‌تواند به طور جزیی قند خون را بالا ببرد که در این مورد هم جای نگرانی نیست.

کدوتنبل برای تقویت سیستم ایمنی بدن و ریه‌ها

محققان آمریکایی بررسی‌های گسترده‌ای روی بتاکاروتن انجام داده و به این نتیجه رسیدند علاوه بر این که این ترکیبات خواص آنتی‌اکسیدانی دارند بلکه می‌توانند به عملکرد برخی از سلول‌های سیستم ایمنی بدن کمک کنند. برای همین هم باعث تقویت این سیستم می‌شوند.

اگر سیگار می‌کشید نیز می‌توانید به خواص مفید کدوتنبل اعتماد کنید. به‌خاطر این‌که ترکیبات آنتی‌اکسیدانی آن به سلامت ریه‌ها خدمت زیادی می‌کنند. توجه داشته باشید که برای سیگاری‌ها مصرف بتاکاروتن موجود در مواد غذایی مفید می‌باشد و این افراد باید از مصرف مکمل بتاکاروتن بپرهیزند. به خاطر اینکه این مکمل‌ها خطر ابتلا به سرطان را در این افراد بالا می‌برد.

کدو اثر ملین دارد و باعث رفع یبوست و سوءهاضمه می‌شود،‌ تب را پایین می‌آورد و برای اشخاص گرم مزاج و صفراوی، غذای مناسبی است؛ سرشار از ویتامین A است و علاوه بر آن ویتامین‌های زیادی دارد که برای امراض قلبی مفید است. خوردن 150 گرم کدو در روز، نیاز بدن به فیبر را تامین می‌کند.

همچنین، تخمه کدوی حلوایی نقش به‌سزایی در سلامتی انسان دارد که در این گزارش مجال پرداختن به آن نیست.

خواص درمانی کدوی سبز

کدو اثر ملین دارد و باعث رفع یبوست و سوءهاضمه می‌شود،‌ تب را پایین می‌آورد و برای اشخاص گرم مزاج و صفراوی، غذای مناسبی است. کدو خون‌ساز است و از لحاظ شیمیایی بدن را قلیایی می‌کند و دارای کلسیم و فسفر، منیزیم و آهن است، علاوه بر این خواص، از پیری پوست جلوگیری کرده و سرشار از آنتی‌اکسیدان است.

کدو ادرار‌آور است، سینه را نرم و سرفه را آسان کرده و برای درمان قولنج مفید است. کدو مغز را فعال و حافظه را تقویت می‌کند و باعث تجدید قوای جسمی و روحی می‌شود. به دنبال خوردن کدو خوابی راحت خواهید داشت، زیرا برای درمان کم‌خوابی مفید است. کدو چون به آسانی پخته می‌شود، برای معده‌های ضعیف، غذایی مفید است.

کدو برای بچه‌ها و کسانی‌که دچار بیماری‌های عفونی شده‌اند و دوره نقاهت را می‌گذرانند، مفید است. همچنین کدو در پیشگیری از سرطان ریه بسیار مفید و برطرف‌ کننده ورم پروستات در افراد بالاتر از 40 سال است.