حقوق در فلسفه اسلامی مستند به خلقت الهی است/ برابری تمام انسانها در خلقت در آن
گروه اندیشه: رئیس مرکز پژوهشهای اسلامی دانشگاه شیراز با بیان اینکه حق طبیعی و الهی دو مبنای مهم در بحث کرامت انسان است، گفت: در فلسفه اسلامی حقوق را مستند به خلقت الهی میکنیم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، حجتالاسلام والمسلمین سعید رحیمیان، رئیس مرکز پژوهشهای اسلامی دانشگاه شیراز امروز، 3 اسفند در نشست علمی حقوق شهروندی با موضوع «مبانی حقوق شهروندی در نهجالبلاغه» و «حق دسترسی آزاد به اطلاعات» با یادآوری اینکه این دومین نشست حقوق شهروندی بههمت این مرکز و معاونت فرهنگی دانشگاه شیراز است، گفت: هدف از برگزاری این نشستها غبارزدایی از چهره رحمانی و عقلانی اسلام است.
حق طبیعی و الهی؛ دو مبنای بحث کرامت انسانی
وی با بیان اینکه مسئله حقوق بشر و شهروندی از چالشهای بزرگ قرن معاصر است، افزود: دو مبنای مهم در بحث کرامت انسان مطرح است یکی حق طبیعی و دیگری حق الهی است؛ وقتی که رویکرد حق طبیعی داشته باشیم این را باید به عنوان اصل موضوع غیرقابل پرسش بدانیم ولی وقتی به عنوان یک حق الهی تلقی کنیم، امتیازی که دارد این است که قابل استدلال است یعنی در فلسفه اسلامی حقوق را مستند به خلقت الهی میکنیم.
حجتالاسلام رحیمیان ادامه داد: از منظر فلسفه اسلامی تمام انسانها با یک خلقت ویژه خلق شدهاند و خداوند آنها را خلیفه و مظهر صفات خود آفریده است و تمام انسانها به صورت بالقوه این ویژگی دارند، به همین دلیل قابل احترام هستند.
«لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ» تبیین کرامت انسانی به تمام انسانهاست
عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز با اشاره به آیه 4 سوره تین «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ؛ [که] براستى انسان را در نیکوترین اعتدال آفریدیم» گفت: در این آیه شریفه، کرامت به تمام انسانها تعلق میگیرد.
وی خاطرنشان کرد: در نهجالبلاغه نامه حضرت علی(ع) به مالک اشتر با همین مسئله شروع میشود و آن هم با یادآوری اینکه افراد به دو دسته هستند یکی برادران دینی و دیگری افرادی که در آفرینش با تو یکی هستند؛ لذا در نهجالبلاغه نیز، این شباهت در خلقت مبنایی گرفته که همه انسانها باید از کرامت خاص برخوردار باشد.
حجتالاسلام رحیمیان اظهار کرد: بر این اساس ما دو نشست را تاکنون برگزار کردهایم یکی موضوع حریم خصوصی و دیگری دسترسی آزاد به اطلاعات و هر دو مبتنی بر حقوق متقابل مردم و حکومت است.
نامه امام علی(ع) به مالک اشتر؛ تجلی رعایت حقوق متقابل مردم و حکومت
رئیس مرکز پژوهشهای اسلامی دانشگاه شیراز با یادآوری اینکه در نامه امام علی(ع) به مالک اشتر به این دو ویژگی اشاره شده است، گفت: آن حضرت در مورد رعایت حریم خصوصی میفرماید حریم خصوصی مردم به عنوان راز باید در نزد حاکم باشد.
این استاد فلسفه اسلامی دانشگاه شیراز با اشاره به سیره حضرت علی(ع) گفت: همت حاکم باید در نگهداری و پوشاندن عیوب مردم باشد اما از آن طرف باید در مسائل حاکمیتی شفافیت داشته باشد چنانچه حضرت علی(ع) به مالک اشتر تأکید میکند که حق مردم این است در مواردی که ممکن است مردم به حاکم ظن بد برند، آشکارا بر مردم تمام کارها را عرضه کند.
حجتالاسلام رحیمیان در ادامه به برگزاری این نشست علمی اشاره کرد و گفت: در راستای برگزاری این نشستها از دو استاد برجسته دانشگاههای کشورمان چون محمد مهدی جعفری از اساتید برجسته و بینظیر در نهجالبلاغه در بحث مبانی حقوق شهروندی و همچنین باقر انصاری، دانشیار دانشگاه شهید بهشتی از تدوین کنندگان لایحه و قانون دسترسی آزاد اطلاعات استفاده میکنیم.
اجرای قوانین حقوق شهروندی از بروز فسادهای اقتصادی و اداری جلوگیری میکند
عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز با تأکید بر اینکه اگر به لوایح و قانونهای حقوق شهروندی عمل شود بسیاری از مشکلات در سطح کشور مثل فسادهای اقتصادی و بورسیهها به واسطه این قوانین جلوگیری میشود، گفت: در این راستا باید شفافسازی صورت گیرد زیرا به تعبیر امام علی(ع) این بیان باعث میشود گمان بد مردم نسبت به حاکمیت رفع شود.
وی تأکید کرد: اگر امر به معروف یک اصل است و اهمیت دارد و نهی از منکر حاکمیت نسبت به مردم نیز یک اصل است و از آن طرف نیز چه بسا نهی از منکری که مردم نسبت به حاکمیت دارند، اهمیت بیشتری داشته باشد.
