قرابت حقوق شهروندی با حقالناس/ عدم دسترسی به اطلاعات با هیچ اصل اسلامی سازگار نیست
گروه اندیشه: قائم مقام دانشگاه شیراز بحث حقوق شهروندی و حقالناس را به هم نزدیک دانست و گفت: این دو بحثی نیستند که هیچکس حق ضایع کردن یا از بین بردن آن را داشته باشد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، سیدعلیاکبر صفوی، قائم مقام دانشگاه شیراز امروز، سوم اسفندماه در نشست علمی حقوق شهروندی با موضوع «مبانی حقوق شهروندی در نهجالبلاغه» و «حق دسترسی آزاد به اطلاعات»، گفت: یکی از اولویتهای دانشگاه شیراز ایفای نقش پررنگتر در بعد اطلاعرسانی، آگاهسازی و کمک به توسعه جامعه است.
وی با بیان اینکه بحث حقوق و بهویژه حقوق شهروندی بحثی است که با زندگی تکتک ما عجین است و سرنوشت و ثبات کشور به آن گره خورده است، افزود: بههمین دلیل ضمن اینکه باید از بعد تخصصی این حقوق تبیین شود، از بعد توجه و اطلاعرسانی نیز همه درگیر آن باشند.
صفوی با یادآوری اینکه در تعالیم دینی و قرآن، پندها، نصایح، تهدیدها و تشویقهای بسیار زیادی داریم، گفت: خداوند در یک جا میفرماید که این مشکل را باید خود انسان حل کند و آن پرداخت حق مردم و رعایت حقالناس است و میگوید اگر هزار عبادت مشکل داشت من ممکن است از آن بگذرم اما این یک قلم مربوط به شخص دیگر است.
قائم مقام دانشگاه شیراز با طرح این سئوال که ما چقدر حقالناس را باور داریم؟ گفت: ما یعنی مدعیان ارزشها، افکار توسعهای و آزادی کشور و غیره چقدر به این اصل اعتقاد داریم؟ لذا در قرآن میخوانیم خداوند میفرماید ای کسانی که ایمان آوردهاید، پس بحث حقالناس و حقوق شهروندی که به تعبیر من این دو نزدیک هم هستند، بحثی نیست که هیچکس حق ضایع کردن یا از بین بردن آن را داشته باشد و اعتباری نیست که دیگران به شما لطف کرده و عطا کنند، حق است و هیچکس حتی شخص پیامبر(ص) حق تضییع آن را ندارد.
وی ادامه داد: حتی اگر پیامبر حق الناسی بر گردنش باشد، باید پاسخگوی آن باشد پس این چیزی است که باید طلب کنیم و همه کسانی که در هر موقعیتی هستند چه در روابط فردی، اجتماعی، مدیریتی و سازمانی باید توجه خاص به آن داشته باشند.
صفوی با بیان اینکه ثبات کشورها بهویژه در کشورهای توسعه یافته عمدتاً بر پایه رعایت حقوق شهروندی است، گفت: یکی از رازهای اصلی ثبات در کشورهای توسعه یافته حقوق شهروندی است یعنی آنها بیشتر از برخی از مسلمانان حقالناس را جدی گرفتهاند، پس اگر ما دنبال ثبات کشور هستیم باید به این امر توجه کنیم.
قائم مقام دانشگاه شیراز، یکی از زیرمجموعههای این حقوق را دسترسی آزاد و عادلانه به اطلاعات دانست و گفت: بزرگترین فسادها زمانی رخ میدهد که دسترسی به اطلاعات محدود شده است که در آن صورت تبدیل به رانت و سرچشمه تمام فسادها میشود و این فساد میتواند به نمایندگان مجلس، هیئت دولت، دانشگاهها و یا زندگی فردی ما نیز سر بزند و در تمام ابعاد ریشه اینها محدودسازی اطلاعات است.
وی بیان کرد: در فرهنگ دینی ما نیز اگر به داستان عاشورا باز گردیم این مسئله را مشاهده میکنیم؛ همه ما در ایام عاشورا عزاداری میکنیم که وقتی امام حسین(ع) به جلوی لشکر آمد تا خود را معرفی و شبههزدایی کند، اجازه ندادند و سرو صدا کردند تا گردش سالم اطلاعات رخ ندهد لذا پنهان کردن اطلاعات و عدم دسترسی به آنها با هیچ اصل اسلامی جور درنمیآید.
صفوی با طرح این سؤال که مگر فلسفه خلقت انتخاب نیست؟ گفت: مگر فخر فروشی که خدا در رابطه با خلقت انسان به فرشتگان انجام میدهد به خاطر حق انتخاب نیست. عقل حق انتخاب است. به همین دلیل در دین هم میگوید اجبار ندارید و باید انتخاب کنید و این انتخاب از اولین حقوق شهروندی است پس اصل اساسی ثبات کشورها نیز دو محور حقوق شهروندی و گردش سالم و آزاد اطلاعات است.
قائم مقام دانشگاه شیراز اظهار کرد: تعهداتی که ما در طول انقلاب اسلامی دادیم مگر غیر از این حرفها بود. ما بدیهیترین اصول را رعایت نمیکنیم به همین دلیل موجب ایجاد فاصله زیاد بین ما و جوانان میشود. امام واقعا یک الگو بوده است و زندگی ما را متحول کرده است اما آیا اگر جوانان بخواهند امام را بشناسند چهره واقعی ایشان را میتوانند از صدا و سیما ببینند؟ با قاطعیت میگویم که فکر نمیکنم.
وی در ادامه به برخی از فرمایشات امام راحل و شهید مطهری اشاره کرد و گفت: امام خمینی(ره) در رأس حکومت بود و برای تمام ملتها الگوست اما در مقطعی ابراز نگرانی میکند؛ از سوی دیگر کسانی که مفتح، مطهری، بهشتی، طالقانی و غیره را شهید کردند میدانستند که چه نقاطی را باید بزنند.
صفوی با تأکید بر اینکه مبنای تعهدات ما در انقلاب، استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی است، گفت: تعهدات دولت تدبیر و امید هم همین است لذا تندرویهایی که در کشور رخ میدهد نباید به حساب اصل ریشه گذاشت.
قائم مقام دانشگاه شیراز تأکید کرد: اگر ما تعهدات انقلاب را نتوانیم درست اجرا کنیم، دروغگو و فریبکار هستیم. در دولت تدبیر و امید هم باید تعهدات خود را اجرا کنیم. در این راستا امیدوارم بتوانیم از طریق گفتوگو که مبنای کار از روز اول اسلام بوده است، بتوانیم بسیاری از مشکلات را حل کنیم.
وی اظهار کرد: اگر میخواهیم جلوی فسادهایی که یک چشمه آن از نظر اقتصادی در کشور آشکار شده است را بگیریم، گردش اطلاعات آزاد را لازم داریم.
