نخستین قرآن مصور جهان اسلام به شیراز آمد/ بیان آیات وحی به زبان گل و رنگ
گروه هنر: چند روزی است شنیدهها حاکی از آن است که نخستین قرآن مصور جهان اسلام به شیراز آمده است. قرآن مصوری که سورههای قرآن به شکل نقاشی به تصویر کشیده شدهاند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، چند روزی است شنیدهها حاکی از آن است که نخستین قرآن مصور جهان اسلام به شیراز آمده است. قرآن مصوری که سورههای قرآن به شکل نقاشی به تصویر کشیده شدهاند. ما نیز به دنبال این شنیده راهی مرکز آفرینشهای هنری ـ ادبی ماهان، جایی که نمایشگاه این قرآن مستقر شده است میرویم.
در ابتدای ورود خود با جمعی از دانشجویان هنرمند رشتههای گرافیک و نقاشی مواجه میشویم که حول استاد این آثار حلقه زده و توضیحاتی چند پیرامون این اثر هنری را میشنوند. برخی شگفت زده شده و از او رموز خلق اثر خود را جویا میشوند.
استاد سهمالدین زمانی، آفریننده این آثار با ارزش است. وی شاگرد مرحوم استاد محمود طلایی از آخرین شاگردان استاد کمالالملک است. از او میخواهیم که توضیحاتی چند راجع به این آثار هنری و بی نظیر خود برای ما بیان کند.
45 سال است که بر روی این قرآن کار میکنم
وی در این باره میگوید: «اکنون 45 سال است که بر روی این آثار هنری کار میکنیم و این برای اولین بار در دنیاست که اینگونه زبان قرآن به شکل اثر هنری ارائه میشود.
در این آثار هنری 114 طرح برای 114 سوره قرآن طراحی شده است به طوری که هیچ طرح، رنگ و گلی در این تابلوها تکراری نیست و هر گل، رنگ و طرح خاص سوره خودش است.هر سورهای یک طرح و رنگ خاصی دارد که بر مبنای همان سوره کار شده است.
بعد از 1400 سال که پیامبر فرمود قرآن و اهل بیت(ع) از هم جداشدنی نیستند، من نیز تلاش کردم تا این مسئله را در آثار هنری خود به خوبی نشان دهم لذا این اولین کاری است که در آن این دو در کنار هم دیده شدهاند.
برپایی 88 نمایشگاه در داخل و بیرون از کشور
تاکنون 88 نمایشگاه از این آثار هنری در ایران و خارج از کشور برپا کردهایم که بحمد الهی با استقبال بسیار زیادی از سوی تمام انسانها از هر دین و آئین آسمانی مواجه شده است».
در ادامه از استاد زمانی راجع به انگیزه خلق این آثار میپرسیم. اصلاً چه شد که شما تصمیم گرفتید، برای اولین بار در دنیا چنین اثر هنری شگفتانگیزی از قرآن کریم را خلق کنید؟
اشاره به انگیزه خلق این آثار هنری
او در پاسخ میگوید: «در سال 1349 به مشهد مقدس مشرف شدم. غروب یکی از روزها در حرم مطهر امام رضا(ع) زمانی که اذان مرحوم اردبیلی پخش میشد تحت تأثیر آثار هنری و کاشیکاریهای حرم مطهر شدم و همان جا از خداوند خواستم که کمک کند تا کاری انجام دهد که رضای او در آن باشد.
همان شب خوابی دیدم و صبح وقتی وارد حرم مطهر شدم، اولین چیزی که به چشمانم آمد سوره توحید با نقش و نگارهایی که در کاشیکاریها وجود داشت بود که البته اکنون متأسفانه دیگری این آثار در حرم مطهر نیست.
همان زمان تصمیم به آغاز این کار را گرفتم و آن را شروع کردم و اکنون 45 سال از آن روزگار میگذرد و در طی این مدت من بر روی سورههای مختلف قرآن کار کرد. به طوری که تابلو نقاشی 113 سوره تمام شده و تنها یک سوره باقی مانده است. اولین سورهای که آغاز کردم سوره توحید و آخرین آن سوره اعلی است».
استاد زمانی همچنین درباره اصالت خود میگوید: «من اصالتاً گیلانی هستم اما در وهله اول ایرانی هستم پس همه جای ایران سرای من است و این آثار را در هر تمام شهرها و کشورهای مختلف به نمایش گذاشته و خواهم گذاشت. زیرا کل کار و خلق این آثار در اصل خدا انجام داده است و ما تنها وسیله هستیم».
استقبال مردم دنیا از قرآن کریم بسیار زیاد است
از او درباره نمایشگاه شیراز جویا میشویم. اینکه چقدر شیرازیها از این نمایشگاه بینظیر استقبال کردهاند و او پاسخ میگوید: «نمایشگاه شیراز از یکم تا 16 اسفند برپا شده است اما به طور کلی استقبال تمام مردم دنیا در نقاط مختلف از قرآن کریم بسیار زیاد است، مخصوصاً که اگر به زبان نو و شیوهای جدید ارائه شود. زیرا انسانها بهصورت فطری همیشه به دنبال نوآوری هستند و این اثر هنری نیز به شیوهای جدید، آموزههای قرآن را به زبان گل و رنگ بیان میکند.
آیات قرآن در این تابلوها به زبان گل و رنگ درآمده است لذا یقیناً میتواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد چون آن چیزی که دیده میشود با آن چیزی که شنیده میشود متفاوت است و مسلماً دیدهها بیشتر در ذهن حک میماند.
متأسفانه صدا و سیما برای این نوع کارها جایی ندارد
این آثار هنری تأثیر بسیار زیادی در جهان حتی بر روی مسیحیها داشته است به طوری که در نمایشگاهی که در صربستان برپا کرده بودیم، صدا و سیمای این کشور بهمدت یک هفته هر روز گزارش نمایشگاه ما را به روی آنتن میبرد اما متأسفانه در کشور ما صدا و سیما برای این نوع کارها جایی ندارد!
اما در مورد شیرازیها، دانشجویان این شهر همت کردند و برای نخستین بار این قرآن به شیراز آمد و در دانشگاههای مختلف به نمایش گذاشته شد و مورد استقبال فراوانی قرار گرفت که این مسئله از دفتر یادبود نمایشگاه به خوبی مشخص است».
توضیح اثر هنری سوره حضرت مریم(س)
در ادامه این گزارش از استاد زمانی خواستیم که تا در مورد یکی از این تابلوها برای ما توضیح دهد و او سوره مبارکه مریم را انتخاب میکند لذا به کنار این تابلو رفته و توضیحات خود را شروع میکند: «حضرت مریم(س) تنها بانوی روی زمین است که جبرئیل بر ایشان ظاهر میشود. از سوی دیگر رنگ سبز در تمام ادیان مقدس است حتی برای خداوند چون خداوند میفرماید کسانی که به بهشت میروند لباس حریر سبز به تن دارند و در این تابلو نیز رنگ سبز خاصی برای حضرت مریم(س) انتخاب شده است.
در این قرآن کلاً رنگ سفید خداوند است. یک گل حضرت مریم و درون شکمش یک گل دیگر است که حضرت عیسی(ع) است. نوری در اینجا هست که نور نبوت است و حالت محراب گونه بیانگر مقدس بودن مادر انبیاست.
حضرت مریم(س) در بیابان بی آب و علف دچار یأس شده بود، که از خداوند ندا میرسد ای مریم! نگران نباش ما همه جا حافظ و نگهبان تو هستیم لذا به فرمان خداوند، درخت خشکی که به آن تکیه زده بود، سبز و بارور میشود و از میوهاش تناول میکند، جوی آبی هم کنار پایش روان میشود که دنیای آن زمان را از برکت وجود حضرت عیسی(ع) سیراب میکند.
خداوند در این سوره میگوید هر جا که حضرت عیسی(ع) قدم گذاشت به یمن این حرکت ما آنجا را پر برکت کردیم. متأسفانه انسانها نعمات، برکات و معجزات بیشمار را میببینند اما ایمان که نمیآورند و در نهایت پیامبر را به صلیب میکشند اما قرآن میفرماید که حضرت عیسی(ع) را به آسمانها بردیم و این یک پرواز به سوی آسمان نزد خداوند و اوج آسمانهاست».
به نظر بنده ایده جالبی بوده که قرآن رو به تصویر بکشند چون هم یادگیری آن راحت تره و هم ماندگاری آن بیشتره. واقعا خسته نباشید میگم به استادزمانی و خوش به سعادتشون که تونستن چنین کاری رو انجام بدهند.لطفا اصفهان هم نمایشگاه بذارید.ممنون