چه‌قدر به حرف‌هایی که می‎زنیم عمل می‌کنیم؟

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، شاید بارها برای ما اتفاق افتاده باشد که در مورد انجام کاری با جدیت تمام قول می‎دهیم و برای همه این‌طور جا می‌اندازیم که حتماً از عهده آن کار برمی‌آئیم اما وقتی پای عمل می‌رسد می‌بینیم که از عهده آن کار برنمی‌آئیم و بین حرف و عمل فاصله زیادی است.
لذا لازم است قبل از این‌که در مورد انجام کار یا عملی به کسی قول بدهیم ابتدا خود را محک بزنیم و جوانب کار را در نظر گرفته که آیا از عهده آن برمی‌آئیم یا نه؟
اگر مردم چندبار شاهد باشند که ما به حرفی که می‌گوییم عمل نمی‌کنیم و قول که می‌دهیم پای عمل که می‌رسد می‌لنگیم دیگر به ما اعتماد و اطمینان نخواهند داشت و به‌اصطلاح درباره ما خواهند گفت که فلانی «مرد عمل نیست» لذا لازم است در این زمینه حساسیت بیشتری به خرج داده شود.

نکوهش سخن بدون عمل در قرآن و حدیث

قرآن‌کریم در آیات دوم و سوم سوره صف در این رابطه می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ(2) کَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ؛ اى کسانى‌که ایمان آورده‌‏اید چرا چیزى می‌گویید که انجام نمی‌دهید، نزد خدا سخت ناپسند است که چیزى را بگویید و انجام ندهید».

انطباق قول وعمل

بعضی از مسلمانان قول‌هایی می‌دهند و حرف‌هایی می‌زنند و در مرحله عمل، درجا زده و به‌قولشان عمل نمی‌کنند. مثلاً عده‌ای از مسلمانان صدر اسلام می‌گفتند اگر دوباره جنگی در بگیرد فرار نمی‌کنیم! ولی در جنگ بعدی باز فرار کردند.
یا قبل از آمدن حکم جهاد، عده‌ای گفتند اگر بدانیم، بهترین عمل چیست آن‌را انجام می‌دهیم! وقتی حکم جهاد نازل شد و خداوند سبحان فرمود که: بهترین عمل، ایمان خالص و جهاد است، به قولشان عمل نکردند و از شرکت در جهاد شانه خالی کردند.
و این یک عیب بزرگ برای عده‌ای از افراد است که ادعاهایی کرده ولی اعتمادی به آن‌ها نیست زیرا احتمال عمل نکردن به حرفشان است در حالی‌که باید قول و عمل با هم انطباق داشته باشد.

رطب خورده منع رطب کی کند؟

زنی کودکش را نزد پیامبراکرم(ص)  آورد و گفت یا رسول‌الله من از دست این بچه عاجز شده‌ام! این بچه رطب را خیلی دوست دارد و زیاد می‌خورد و حالا هم حالش خوب نیست ولی حرف مرا نمی‌شوند و هر چه سفارش می‌کنم که خرما نخورد باز هم گوش نمی‌دهد. چون شما پیغمبر هستید و حرف شما اثری دارد، امروز او را آورده‌ام این‌جا که نصیحتش کنید و بفرمائید از خوردن رطب پرهیز کند، پیغمبر فرمود: بسیار خوب، شما امروز بروید و فردا کودک را بیاورید تا نصیحت کنم.
مادر، بچه را برد و فردا آورد و پیغمبر با زبان خوش با کودک صحبت کرد و در میان حرف‌ها او را نصیحت کرد که به حرف مادرش گوش بدهد و از خوردن رطب پرهیز کنید تا بیماریش خوب شود و بعد بتواند بیشتر رطب شیرین بخورد و بازی کند و مادرش از او راضی باشد کودک قبول کرد و گفت: تا حالا نگفته بودند که چرا نباید بخورم، اگر درست می‌فهمیدم که خرما چرا ضرر دارد گوش می‌کردم ولی مادرم می‌خواست با داد و فریاد و نفرین و آفرین مرا به حرف شنوی مجبور کند، من هم خرما می‌خواستم، حالا دلیلش را فهمیدم تا هر وقت که مادر بگوید پرهیز می کنم.
پیغمبر کودک را نوازش کرد . وقتی حرفها تمام شد مادر از حضرت تشکر کرد و پرسید : حالا که کار به این آسانی بود آیا ممکن است بفرمائید چرا دیروز او را نصیحت نکردید ؟ مگر دیروز و امروز چه تفاوتی داشت ؟ حضرت فرمود: دیروز و امروز با هم فرق نداشت ولی من دیروز خودم خرما خورده بودم و شایسته این بود روزی دیگران را منع کنم که خودم خرما نخورده باشم. حرف خوب وقتی اثر دارد که خود گوینده هم به آن عمل کرده باشد.این داستان درباره اهمیت انطباق قول با عمل است.
پزشکانی هستند که خود سیگار می‌کشند ولی بیماران خود را از کشیدن سیگار نهی می‌کنند یا واعظانی که مردم را به دوری از دنیا دعوت می‌کنند ولی خدای نکرده خود یا منسوبین به آن‌ها دنیا طلب هستند.
می‌گویند شخصی کنار جالیز خیاری ایستاده بود و مردم را از خوردن خیار نهی می‌کرد ولی خود می‌خورد از او پرسیدند چرا خودت می‌خوری؟ گفت: من برای خنک بودنش می‌خورم نه برای حرام بودنش!

اول خودت بخوان

همچنین نقل شده مردی به یک نفر روحانی گفت: زن نماز نمی‌خواند! روحانی گفت: او را به بهشت بشارت بده شاید بخواند! گفت: بشارت دادم ولی نمی‌خواند.روحانی گفت: او را از جهنم بترسان! گفت: ترساندم ولی نمی‌خواند، روحانی گفت: حرفش چیست؟ گفت: می‌گوید اول خودت بخوان تا من هم بخوانم! روحانی گفت: راست می‌گوید!

عالم بی‌عمل

در روایات، عالم بدون عمل به درخت بی‌فایده و میوه تشبیه شده است و معمولاً مردم از آدمی که به حرفش عمل نمی‌کند  بدشان می‌آید.
پس آدمی که سر حرفش نمی‌ماند و به سخنی که می‌گوید عمل نمی‌کند، هم مبغوض است و هم مبغوض مخلوق.
مراد از عمل کردن به سخن، سخن درستی است که می‌گوید نه سخنان نادرست و بی‌پایه که اصلاً نباید به آن‌ها عمل کند.