ثبت آثار هنری در خارج کشور ناشی از نبود حمایت داخلی است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پنجمین همایش ملی «حقوق مالکیت ادبی، هنری و حقوق مرتبط» که صبح امروز، 14 اردیبهشت‌ماه در تالار وحدت برگزار شد به ایراد سخن پرداخت و گفت: ابتدا بسیار خرسندم که یک بار دیگر به همت معاونت حقوقی، پارلمانی و امور استان‌های این وزارتخانه به اتفاق بخشی از جامعه حقوقی به مشکلات پدیدآورندگان آثار فرهنگی و هنری می‌پردازیم.
وی ادامه داد: همان طور که از عنوان این همایش برمی‌آید درصدد هستیم به مبانی و چگونگی حمایت از آثار فرهنگی و هنری در سطح بین‌المللی بپردازیم و باید در این زمینه متذکر شوم که بحث مالکیت ادبی و هنری تنها یک بحث حقوقی نیست، بلکه این مسئله از نظر فرهنگی و اجتماعی نیز در زمره موضوعات کلان حاکمیتی مطرح است و باید تمام قوا و دستگاه‌ها در این مورد خاص حساسیت ویژه‌ای از خود نشان دهند.
وزیر ارشاد ادامه داد: آنچه این جا می‌خواهم مطرح کنم موضوع اینکه به کنوانسیون برن، ملحق شویم و یا نشویم نیست و قصد ندارم در مورد آن نظری بدهم، بلکه براساس رسالتی که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برعهده دارد و آن حمایت از فعالیت‌ها و پدید آمدن آثار فرهنگی و هنری است، لذا از بعد حقوقی و فرهنگی نسبت به این موضوع نگاه می‌کنم، هر چند که به اعتقاد من این تنها ارشاد نیست که در بعد فرهنگی تصمیم گیرنده است، بلکه طبق فرمایش مقام معظم رهبری فرهنگ به همه جامعه تعلق دارد و متعلق به یک فرد یا یک دستگاه خاص نیست.

ارشاد عزم خود را برای حل مسئله کپی‌رایت جزم کرده است
جنتی تصریح کرد: در چند سال اخیر وزارت فرهنگ ارشاد اسلامی در قالب همایش‌هایی نظیر آنچه که اکنون شاهد هستیم در مورد حل و فصل مسئله کپی‌رایت عزم خود را جزم کرده است و در طول بیست ماه گذشته‌ای که دولت تدبیر و امید مسند امور را در اختیار دارد بارها در قالب جلسات مختلفی با اصناف مختلف فرهنگی و هنری نشست داشته‌ام و با کمال تاسف شنوای گله‌مندی آنها در مورد نقصان‌های موجود در مورد مالکیت آثار فرهنگی و هنری بوده‌ایم.
وی ادامه داد: پدیدآورندگان که بخشی از عمر خود را صرف خلق یک اثر هنری و فرهنگی می‌کنند نباید دغدغه آن را داشته باشند که اثر خلق شده‌ای که مالکیت مالی و معنوی آن از نظر حقوقی و شرعی متعلق به او است، توسط افراد سودجو به تاراج برود که متاسفانه به دلیل وجود چنین نقصی پدیدآورندگان برجسته آثار فرهنگی و هنری وقتی مرجع مشخص و معینی را در داخل کشور پیدا نمی‌کنند، لذا برای حمایت از اثر فرهنگی و هنری خود در نخستین اقدام به ثبت و نشر در خارج از کشور مبادرت می‌ورزند.
جنتی اظهار کرد: شاهد بودم که کار خوبی در عرصه ادبی ترجمه شد؛ ترجمه‌ای فاخر که دست‌کمی از متن اصلی آن نداشت، اما به موازات چنین اقدام فرهیخته فرهنگی ترجمه‌های سطح پائین از همان اثر به عمل آمد که قفسه‌ کتابفروشی‌ها را پر کرد و حق مالکیت مترجم اصلی اثر به این وسیله پایمال شد و چه بسا فیلم سینمایی و آلبوم‌های موسیقی در شبکه‌های خارجی فارسی‌زبان به دلیل نبود امکانات حمایتی در عرصه بین‌المللی مکرر پخش شدند و هیچ کس حضور نداشت تا از آن حمایت به عمل آورد.

ایران ظرفیت بالایی برای رقابت با نمونه‌های خارجی دارد
وزیر ارشاد تاکید کرد: متاسفانه صنایع خلاق و کارآفرین در شرایط فعلی وضعیت مناسبی ندارند و نزدیک به رکود هستند، همچون بازی‌های رایانه‌ای؛ در حالی که ایران ظرفیت بالایی برای رقابت با نمونه‌های خارجی دارد، ولی نتوانستند به دلیل عدم حمایت دولتی جایگاه خود را در میان مصرف کنندگان به دست آورند. وضعیت طراحان فرش ایرانی اسف‌بارتر از آن چیزی است که می‌توان تصور کرد، چرا که کپی از هنر آنها موجب شد تا طراحان و پدیدآورندگان فرش سنتی ایرانی در زیر بار فشار اقتصادی ناشی از عدم حمایت دولتی کمر خم کنند.
وی افزود: برای حل این مشکل و احیای هنر ایرانی که متاسفانه روال آن تدریجی و مشهود است، باید اندیشه کرد. اگر برای فرهنگ ایرانی اسلامی تاخیر کنیم، فاجعه‌ای همچون دریاچه ارومیه پدید خواهد آمد که به دلیل بی‌توجهی با صرف میلیاردها تومان قادر به احیای آن نیستیم و باید قبل از انحطاط به فکر احیای آن باشیم.
جنتی گفت: مرزهای جغرافیایی را که نمی‌توان بست که بر فرض این کار را انجام دهیم تا فرهنگ ایرانی اسلامی مورد تعرض قرار نگیرد، اما به نظر من تنها راه چاره برای احیای هنر و فرهنگ ایرانی اسلامی چتر حمایتی حقوقی و بین‌المللی است و صد البته پیروی از قانون و تبعیت کنوانسیون‌های جهانی است که البته باید این پیروی کورکورانه نباشد.

از وظیفه دفاع از حقوق آثار فرهنگی هنری غافل نشویم
وزیر ارشاد تاکید کرد: اینکه تاکنون از کنواسیون‌هایی همچون کنوانسیون برن در موارد مشابه پیروی نکردیم به این دلیل است که نمی‌خواهیم جانب احتیاط را از دست بدهیم. ابتدا باید بررسی کنیم که به واسطه تبعیت از این کنوانسیون چه چیزی را از دست می‌دهیم و چه چیزی به دست می‌آوریم، اما این تاخیر و تعویق در بررسی عملکرد قانونی کنوانسیون حمایت از مالکیت حقوقی آثار فرهنگی و هنری نباید ما را که وظیفه‌ای در دفاع از حقوق آثار فرهنگی و هنری دارد، غافل کند و اگر غفلت کنیم به طور طبیعی ارزش و درآمدزایی که به واسطه حمایت از این آثار نصیب پدیدآورنده و جامعه فرهنگی هنری می‌شد از دست می‌دهیم.
وی در پایان گفت: به هر حال عزیمت هنرمندان با آثار فرهنگی و هنری به خارج از کشور و ثبت و ضبط این آثار از سوی بنگاه‌های بین‌المللی انتقال سرمایه ملی است. ما باید پر و بال بیشتری به هنرمندان و فعالان فرهنگی و هنری بدهیم و بستر لازم را برای شکوفایی اثر آنها فراهم کنیم.