بزرگترین مشکل بانکداری ما عدم رفع مشکلات نظری است/ اخلاق و عدالت؛ شاه‌کلید اقتصاد اسلامی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از فارس، میثم موسایی، رئیس انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران امروز، 10 خرداد در همایش «بانکداری بدون ربا» که به‌همت بسیج دانشجویی دانشگاه شیراز در این دانشگاه برگزار شد، با اشاره به اینکه اقتصاد اسلامی در دنیای امروز موضوعیت دارد و بیش از نیم قرن در دنیای شیعه سابقه دارد، گفت: بعد از انقلاب اسلامی ایران تشکل‌های متعدی برای سامان دادن به رشته اقتصاد اسلامی ایجاد شدند و هنوز رشته نوپایی است.
وی با اشاره به اینکه نظام اقتصاد اسلامی، انسانی و اخلاقی است و تا جامعه را نسازیم عملی نمی‌شود، افزود: انجمن اقتصاد اسلامی هنوز نهادی نوپاست و نیاز به توجهات بیشتری دارد.
موسایی با تأکید بر اینکه امروز به‌دلیل خستگی بشر از کالایی شدن و به هم ریختن اخلاق، گرایش به اقتصاد اسلامی بیشتر از همیشه است، عنوان کرد: اخلاق و عدالت که گمشده انسان امروز است شاه کلید اقتصاد اسلامی است.
رئیس انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران با بیان اینکه در دنیای سرمایه‌داری نیز به اقتصاد اسلامی روی می‌آورند، زیرا احساس می‌کنند پنجره‌ای است که می‌تواند بسیاری از مشکلات را حل کند، گفت: هرچند ممکن است که علاقه‌ای به اسلام نداشته باشند اما به دلیل اینکه سیستم بانکداری اسلامی بر مبنای مشارکت است ترجیح می‌دهند به این عرصه ورود کنند.
وی به تعریفی از ربا اشاره کرد و گفت: تعریف ربا روشن است ولی تعریف موضوعی آن روشن نیست و یک اقتصاد دادن صلاحیت نظر دادن درباره ربا را ندارد مگر اینکه فقیه باشد. ربا فقط حکم عقلی و سنتی  نیست و فقها در اسلام و سایر ادیان الهی همگی ربا را حرام اعلام کرده‌اند.
موسایی با بیان اینکه تعریف مفاهیم همراه با بستری است که گاهی در گذر زمان فراموش می‌شود، اظهار کرد: در مورد ربا نیز همینطور است؛ در حقیقت دریافت و پرداخت اضافی در معاملات، تعریف سنتی ربا است که این تعریف در  دل یک اقتصاد پایا ایجاد شد که فقط حیثیت مصرفی داشتند.
وی با تأکید بر اینکه نمی‌توانیم ربا را به شکل سنتی تعریف کنیم اما متأسفانه در سیستم بانکداری ما به شکل سنتی تعریف شده است، افزود: تعریف ربا در سیستمی پایاپای و کالا به کالا صورت می‌گیرد ولی امروز تکثیر و تولید با هزینه پایینی صورت می‌گیرد. امروزه بشر چیزی به نام پول خلق کرده که کاملاً اعتباری و وسیله‌ای برای مبادله است که پشتوانه مشخص ندارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با اشاره به اینکه می‌توانیم نگرشی جدید به پول، بهره و تورم داشته باشیم و بانکداری کاراتری تعریف کنیم، اظهار کرد: حکم ربا و علت تحریم آن در قرآن بیان شده است و می‌فرماید ربا کاملاً حرام و جنگ با خداست.
به گفته وی، در 36 سال گذشته کاهش متوسط سالیانه پول در کشور ما 26 درصد بوده اما قیمت‌ها هفتصد برابر شده است لذا وقتی در جامعه‌ای نرخ کاهش سالیانه ارزش پول 20 درصد است، نظام بانکداری با چالش مواجه می‌شود.
موسایی با بیان اینکه بزرگترین مشکل بانکداری ما عدم رفع مشکلات نظری است، گفت: امروزه تعریف ربا و مصادیق آن و همچنین موضوع‌شناسی، خارج از کار فقیه است که در این حوزه مشکل داریم.
رئیس انجمن علمی اقتصاد اسلامی ایران تأکید کرد: سیستم فعلی بانکداری ما مشکلات زیادی دارد که  نمی‌تواند به وظیفه اصلی خود که تجهیز منابع برای رشد سرمایه‌گذاری است عمل کند؛ چون منابعی در اختیار ندارد و کسی پول در بانک نمی‌گذارد از سوی دیگر صورت تمام عملیات بانک ‌ا مطابق تعریف سنتی است ولی ماهیتشان صوری است. سپرده‌ها کم است و بانک‌ها نمی‌توانند وام دهند لذا بازار ربا بیشتر از حجم بانک‌های رسمی کشور است که خارج از ضوابط بانک مرکزی است.
وی با یادآوری اینکه فلسفه تحریم ربا رواج قرض‌الحسنه بوده و اکنون کسی حاضر نیست قرض دهد،‌ گفت: طبق مطالعاتی که ما در پنج استان انجام داده‌ایم در شرایط تورمی فعلی کسی کمتر حاضر است قرض دهد.