توفیق بهره‌مندی از نوافل؛ پیام دعای روز بیست‌ و هشتم ماه رمضان

حجت‌الاسلام یدالله گوهری، کارشناس مذهبی لرستان در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، گفت: قبل از شروع شرحی کوتاه بر دعای روز بیست‌وهشتم ماه رمضان باید بدانیم که نماز شب بیست‌ونهم این ماه شامل دو رکعت است که در هر رکعت سوره حمد و بیست مرتبه سوره توحید خوانده می‌شود.
وی با اشاره به این‌که پیامبر اکرم(ص) هر روز از ماه مبارک رمضان دعای مخصوصی را می‌خواندند، ادامه داد: در این ادعیه در دعای روز بیست‌وهشتم ماه مبارک رمضان چنین می‌خوانیم که؛ «اللَّهُمَّ وَفِّرْ حَظِّی فِیهِ مِنَ النَّوَافِلِ وَ أَکْرِمْنِی فِیهِ بِإِحْضَارِ الْمَسَائِلِ وَ قَرِّبْ فِیهِ وَسِیلَتِی إِلَیْکَ مِنْ بَیْنِ الْوَسَائِلِ یَا مَنْ لا یَشْغَلُهُ إِلْحَاحُ الْمُلِحِّینَ؛ خدایا بهره‌‏ام را در این ماه از مستحبات‏ فراوان کن، و مرا با تحقق درخواست‌ها اکرام فرما، و از میان وسایل وسیله‌‏ام را به سویت نزدیک‏ کن، اى که پافشارى اصرار ورزان مشغولش نسازد».

انجام مستحبات؛ یکی از راه‌های تقرب به خدا

گوهری با بیان این‌که یکی از راه‌های تقرب به خدا این است که بعد از انجام واجبات، انجام مستحبات است که در فقه به‌عنوان نوافل از آن‌ها یاد شده است، عنوان کرد: نوافل که در فراز اول دعای این ماه آورده شده است جمع نافله است و به‌معنای اعمال مستحبی است.
کارشناس مذهبی لرستان ادامه داد: هر نماز واجبی دارای نماز مستحبی است که به نماز نافله معروف است که بزرگان دین، پیامبر اکرم(ص)، ائمه‌اطهار(ع) و اهل تقوا و ایمان خود را به انجام این نوافل مقید می‌دانند.
وی با بیان این‌که هر نماز واجب نماز نافله‌ای دارد که باعث راز و نیاز بیشتر انسان با خداوند می‌شود، اظهار کرد: نماز شب از نوافل مورد سفارش اسلام است که همه بزرگان دین بر انجام آن مداومت دارند، چراکه انجام این مستحب اثرات مطلوبی در زندگی دنیوی و اخروی دارد.
گوهری با اشاره به این‌که یکی از راه‌های مهم جلب محبت خواندن نماز شب است، اظهار کرد: خواندن نماز شب باعث می‌شود خداوند مهر کسی‌که نماز شب می‌خواند را بر دل مردم بگذارد چراکه نماز شب یکی از راه‌های غفران الهی است.
کارشناس مذهبی لرستان ادامه داد: خداوند خیلی از زمان‌ها به‌خاطر همین نیایش‌ها و العفو گفتن‌ها نه‌تنها بنده خود بلکه بسیاری از گناهان و مؤمنانی که در نماز برای آن‌ها طلب آمرزش می‌شود را می‌بخشد، و این‌که خواندن این نماز باعث آمرزش خواننده و 40 نفر مؤمن دیگر می‌شود اهمیت دارد.
وی تصریح کرد: اولین خواسته ما در دعای امروز از خداوند متعال زیاد شدن بهره ما از نوافل است، لذا در دعای روز بیست‌وهشتم ماه مبارک رمضان می‌خوانیم؛ «اللَّهُمَّ وَفِّرْ حَظِّی فِیهِ مِنَ النَّوَافِلِ؛ خدایا بهره‏‌ام را در این ماه از مستحبات‏ فراوان کن».
گوهری با اشاره به این‌که امروز از خداوند درخواست می‌کنیم که به ما کمک کند بتوانیم نماز نافله را به‌جا بیاوریم و از آن بهره ببریم، بیان کرد: در دعای امروز از خداوند درخواست می‌کنیم که ما را از این محبت بزرگ بی‌بهره نگذارد، چراکه انسان توان انجام فعل صالح را ندارد لذا از خداوند درخواست می‌کنیم که در انجام کارهای صالح ما را یاری کند.
کارشناس مذهبی لرستان با بیان این‌که در فراز دیگر دعای امروز می‌خوانیم؛ «وَ أَکْرِمْنِی فِیهِ بِإِحْضَارِ الْمَسَائِلِ؛ و مرا با تحقق درخواست‌ها اکرام فرما»، اذعان کرد: سؤالی که در این فراز از دعا پیش می‌آید این است که منظور از «ِإِحْضَارِ الْمَسَائِلِ» چیست؟. إِحْضَارِالْمَسَائِلِ؛ همان آمادگی قبل‌از ترک دنیا و مرگ است، ما باید قبل‌از ترک دنیا آمادگی داشته باشیم.
گوهری با اشاره به این‌که ممکن است منظور از إِحْضَارِ الْمَسَائِلِ؛ مسائل روزمره باشد، اظهار کرد: هر انسانی ممکن است در لحظه فرصت هیچ کاری نداشته باشد، انسان باید آماده سفر باشد و در سفر مرگ نیز باید زاد و توشه‌ای داشته باشد، لذا این فراز از دعای امروز به این معناست که خدایا به من توفیق بده که همیشه زاد و توشه‌ام آماده باشد که در روز قیامت دست خالی نباشم.
کارشناس مذهبی لرستان ادامه داد: إِحْضَارِ الْمَسَائِلِ؛ ممکن است به‌معنای مرور بر اعمال روزانه خودمان باشد، یعنی کار خود را به‌حضور وجدانمان به محکمه کشانده و آن‌ها را محاسبه کنیم که آیا کارمان درست و در شرایع بوده است یا نه؟.

وجدان تنها محکمه‌ای است که احتیاج به قاضی ندارد

وی افزود: وجدان تنها محکمه‌ای است که احتیاج به قاضی ندارد و از آن طرف می‌دانیم که خداوند از ذره مثقالی از خوبی‌ها و بدی‌ها نمی‌گذرد و همه آن‌ها را به حساب می‌آورد، چراکه کار خداوند کار خداوند دارای حساب و کتاب است به‌طوری‌که حتی ذره مثقالی از اعمال را نیز حساب می‌کند، لذا ما باید اعمال خودمان را دائماً احضار و حساب کنیم.
گوهری با اشاره به این‌که منظور از إِحْضَارِ الْمَسَائِلِ؛ می‌تواند بازتاب و بازخواست خداوند بعداز لحظه مرگ باشد، اظهار کرد: هرچه مسئولیت ما در دنیا بیشتر باشد در آخرت باید پاسخگوی همه آن‌ها باشیم لذا از خداوند درخواست می‌کنیم که ما را برای پاسخ‌گویی آماده کند و می‌گوییم؛ «وَ أَکْرِمْنِی فِیهِ بِإِحْضَارِ الْمَسَائِلِ؛ و مرا با تحقق درخواست‌ها اکرام فرما».
کارشناس مذهبی لرستان با بیان این‌که ما در فراز دیگر دعای روز بیست‌وهشتم ماه مبارک رمضان می‌خوانیم که؛ «وَ قَرِّبْ فِیهِ وَسِیلَتِی إِلَیْکَ مِنْ بَیْنِ الْوَسَائِلِ؛ و از میان وسایل وسیله‏ام را به سویت نزدیک‏ کن»، عنوان کرد: ممکن است در این فراز از دعا منظور از «وَسِیلَتِی»؛ اعضا و جوارح بدن باشد چراکه خداوند در قرآن به صراحت بیان کرده است که روز قیامت از آن‌ها سؤال می‌شود.
وی تصریح کرد: در قرآن آمده است که اگر با اعضا بدن خود گناه کرده باشید؛ این اعضاء روز قیامت برعلیه شما شهادت می‌دهند و اگر کارهای نیک انجام داده‌اید به نفع شما شهادت می‌دهند.
گوهری بیان کرد: بنابراین از خداوند می‌خواهیم که تک تک اعضا و جوارح ما را به خودش نزدیک کند که فرمان‌بردار خداوند باشد نه شیطان؛ چراکه فقط از راه فرمان‌برداری خداوند می‌توان به سعادت رسید.
کارشناس مذهبی لرستان تصریح کرد: ممکن است منظور از «وَسِیلَتِی»؛ کار مورد علاقه ما باشد و ما از خداوند می‌خواهیم که کار ما را کار مورد علاقه خود و پیامبر قرار داده و اراده و خواست ما را در راه عبودیت خودش قرار دهد.
وی با اشاره به این‌که «وَسِیلَتِی»؛ معنای زیادی دارد، عنوان کرد: امام علی(ع) در نهج‌البلاغه بهترین وسیله تقرب و ایمان به خداوند اقامه نماز، دادن زکات، گرفتن روزه در ماه رمضان، صله‌رحم، رفتن به حج واجب، انفاق در راه خدا و اعمال صالحه‌ای که به قصد قربت باشد، به‌عنوان وسیله است، ممکن است منظور از «وَسِیلَتِی»؛ همه این اعمال باشد.
گوهری با اشاره به این‌که اگر همه عالم هم‌زمان با خداوند حرف بزنند، خداوند از هیچ‌کس غافل نمی‌شود و در آن واحد به همه آن‌ها توجه دارد، خداوند هیچ‌وقت از حال و روز بندگانش غافل نمی‌شود؛ لذا در فراز آخر دعای روز بیست‌وهشتم ماه مبارک رمضان می‌خوانیم؛ «یَا مَنْ لا یَشْغَلُهُ إِلْحَاحُ الْمُلِحِّینَ؛ اى که پافشارى اصرار‌ورزان مشغولش نکند».