خشم و غضب؛ نوعی جنون/رفتارهای پرخاشگرانه با جرأت‌ اشتباه نشود

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، غضب نوعی از جنون است زیرا آدم عصبانی پشیمان می‌گردد و اگر پشیمان نشد دیوانگی‌اش ریشه‌دار است.
علاوه بر تاکید آیات وحی و کلمات ائمه هدی(ع) بر لزوم کنترل عصبانیت، همه عقلا عالم اعتقاد دارند که باید غضب و خشم را کنترل کرد که چه‌بسا خشم قدرتمندی به نابود کردن زندگی مردمان بسیاری منتهی می‌شود.

همان‌طوری‌که در تاریخ ایران و جهان نظایر زیادی می‌توان شاهد  مثال آورد که یک لحظه خشم و غضب باعث از بین رفتن مردمان بسیاری شده است به‌عنوان مثال خشم آقامحمدخان قاجار بر مردم کرمان منجر به این شد که دستور داد هزاران جفت چشم از مردم کرمان درآورده و از چشم‌ها تپه‌ای درست کنند.
از امام پنجم(ع) روایت شده که در تورات آمده است: «ای موسی خشم خود را از تو بازدارم موسی عرض کرد: خداوندا کدام یک از بندگانت در نزد تو عزیزتر است؟ خداوند سبحان فرمود: بنده‌ای که قدرت داشته باشد ولی خطاکار را عفو کند».
روایت شده که امام علی(ع) در جنگ با عمروبن عبدود موفق شده که عمرو را بر زمین انداخته و روی سینه او بنشیند که عمرو آب دهان به‌صورت مبارک امام انداخت حضرت او را در آن وقت نکشت بلکه بلند شد و مقداری راه رفت و بعد آمده سر او  را جدا کرد وقتی از حضرت سؤال کردند که علت چه بود؟ فرمود: ترسیدم اگر همان وقت سرش را جدا کنم از روی خشم نفسانی باشد که باطل است.
شهید دستغیب می‎فرماید: خشم، حد وسطی در برابر افراط و تفریط دارد حد وسط خشم که بودنش لازم و ضروری و کمال انسانی در آن است در جایی است که مال یا ناموس یا آبرو یا جانش یا دینش مورد تهدید قرار گرفت باید بی‌تفاوت نباشد خشم صحیح این‌جاست.
مال حلال را که از راه صحیح به دست آمده تا می‌شود نباید گذاشت آن‌را به ناحق بگیرند و قرآن هم در این رابطه می‎فرماید: نه ستم کنید و نه زیر بار ستم بروید نه به کسی سیلی بزن نه بگذار بی‌جا به تو سیلی بزنند.
هدایت نظری، دانشیار روان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی لرستان در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا در رابطه با پرخاشگری گفت: ویژگی‎های ذاتی، مغزی و ژنتیکی، برخی افراد را در لیست پرخاشگری و خشونت قرار می‎دهد.
وی اظهار کرد: هر رفتاری که منجر به آسیب رساندن به دیگری شود یک رفتار پرخاشگرانه محسوب می‎شود که این آسیب می‎تواند جسمی با فیزیکی(لگد زدن، هل دادن) لفظی(فحاشی، رنجاندن، داد زدن) و یا به شکل تجاوز به حقوق دیگران شود به گونه‎ای که چیزی را از کسی تصاحب کنی و یا مانع رشد او شوی.
وی با بیان این‌که ممکن است گاهی اوقات رفتار پرخاشگرانه با جرات‎ورزی در کودکان و نوجوانان اشتباه گرفته شود، افزود: جرات‎ورزی روشی است که کودک بتواند به‌وسیله آن رفتار از حقوق خود دفاع کند و یا آمال و آرزوهای خود را بیان کند که این مهم ناپسند نیست چنان‌چه به شکل درستی هدایت شود.
نظری گفت:  افرادی‌که در دوران کودکی پرخاشگری زیادی دارند در بزرگسالی هم این حالت را خواهند داشت؛ البته در سنین ابتدایی تفاوتی بین پرخاشگری، میزان شدن و توع آن در دختران و پسران وجود ندارد اما بعد از آن در پسران این مهم بیشتر می‎شود و میزان بروز پرخاشگری در جنس مذکر بیشتر می‎شود.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی لرستان ادامه داد: روش و هدف پرخاشگری در کودکان و در سنین پایین‎تر برای رسیدن به خواسته‎هایشان(گرفتن اسباب‎بازی) است اما با بالا رفتن سن ممکن است هدف پرخاشگری آزار و اذیت دیگران باشد.
وی بیان کرد: دلایل پرخاشگری گوناگون است و به عوامل از جمله تربیت والدین، رفتار والدین با هم، برنامه‎های تلویزیونی و... بستگی دارد و به‌عنوان مثال چنان‌چه والدین دستورات خود را با تحکم و پرخاشگری اجرا می‎کنند کودک هم برای رسیدن به اهداف خود از این روش استفاده خواهد کرد.

الگوبرداری کودکان از صحنه‎های خشن برنامه‌های تلویزیونی/خانواده پرتنش پرخاشگری را در فرزندان خود تقویت می‎کند

نظری گفت: خانواده پرتنش پرخاشگری را در فرزندان خود تقویت می‎کند، کودک از صحنه‎های خشن یک برنامه تلویزیونی الگوبرداری می‎کند.
این روانپزشک تصریح کرد: جدایی، بیماری و مرگ والدین، تولد یک خواهر یا برادر در فاصله سنی کم و اذیت و آزار کودک توسط همسالان در مدرسه، جا به جایی منزل و مشکلات اقتصادی می‎تواند عامل پرخاشگری باشد.
وی بیان کرد: حتی کودکی که از لحاظ ظاهری دچار نقص است این نقیصه می‎تواند منجر به پرخاشگری در او شود.
این دانشیار روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی لرستان اضافه کرد: مشاهده رفتارهای پرخاشگرانه در والدین، همسالان و رسانه‎ها روی رفتار کودکان اثر می‎گذارد. همچنین، استفاده از بازی‎های خشن کامپیوتری رفتارهای پرخاشگرانه را تشدید می‎کند؛ برخی اوقات کودک برای رسیدن به اهداف و آرزوها شرطی می‎شود.