منظور از کوثر، نسل سادات از حضرت زهرا(س) است

به گزارش کانون خبرنگاران نبأ وابسته به خبرگزاری ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین ناصر رفیعی، شامگاه چهارشنبه 25 شهریورماه در شبستان امام خمینی(ره) حرم مطهر حضرت معصومه(س) در ادامه شرح و تفسیر سوره های جزء سی قرآن کریم به شرح و تفسیر سوره کوثر پرداخت.

حجت‌الاسلام رفیعی سوره کوثر را کوچکترین سوره قرآن معرفی و بیان کرد: کوچکترین سوره قرآن با سه آیه در مکه نازل شده است، این سوره کوتاه سه آیه‌ای مفاهیم و مزامین زیادی در آن نهفته است که این کوچکترین سوره با مزامین بلند خیلی مورد بحث مفسرین واقع شده است.

ثواب خواندن سوره کوثر در نماز

وی با نقل روایتی در خصوص ثواب خواندن این سوره در نماز تصریح کرد:در خصوص این سوره در روایات داریم که پیامبر اکرم(ص) درباره سوره کوثر می‌فرماید: هر کسی که سوره کوثر را در فرایض و نوافل(نماز های واجب و مستحبی) خود بخواند خداوند او را از حوض کوثر سیراب می کند.

سوره‌هایی که برای دلداری پیامبر(ص) است

استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه بعضی از سوره‌های قرآن برای دلداری پیامبر(ص) هستند، گفت: بعضی از سوره‌های قرآن برای دلداری پیامبر(ص) است، مثل سوره والضحی که می‌فرماید ای پیامبر(ص) مگر تو یتیم نبودی و ما تو را مأوا دادیم، میان گمراهان بودی تو را نجات دادیم. سوره دیگر سوره الم نشرح لک صدرک است که این سوره هم برای دلداری و تسلی دل پیامبر(ص) نازل شده است که ای پیامبر(ص) ما به تو شرح صدر و دریا دلی دادیم، سوره کوثر هم یکی از همین سوره‌هایی است که برای دلداری به پیامبر(ص) نازل شده است.

مرگ پسران پیامبر(ص) و تمسخر مشرکین

عضو هیئت علمی جامعة‌المصطفی با اشاره به مرگ پسران پیامبر(ص) و تمسخر مشرکین اظهار کرد: پیامبر(ص) فرزندان پسرشان از دنیا می‌رفتند، قاسم یکی از فرزندان پسر ایشان از دنیا رفت، بعد عبدالله پسر دیگر پیامبر(ص) بود که از دنیا رفت و آخرین پسری که پیامبر(ص) داشت؛ ابراهیم بن رسول است که هجده ماه داشت و از دنیا رفت و هیچ پسری برای پیامبر(ص) نماند، برخی از مشرکین پیامبر(ص) را مسخره می‌کردند و به عبارت دیگر اینها پیامبر(ص) را نیش می‌زدند که پیامبر(ص) چون پسر ندارد ابتر است و نسل ندارد.

وی در ادامه تصریح کرد: در جاهلیت قبل از اسلام یک تفکر غلط بود که پسر پسر را پسر می‌دانستند اما دختر و فرزند دختر را فرزند نمی‌دانستند این تفکر موجب می‌شد که مشرکین چنین حرفی بزند که این سوره نازل شد و پیامبراکرم(ص) را دلداری داد که دشمنان تو ابتر هستند و تو ابتر نیستی.

اعطای کوثر به پیامبر(ص) از سوی خدا

رفیعی در شرح آیه اول سوره کوثر بیان کرد: آیه اول  این سوره می‌فرماید: إِنَّا أَعْطَیْناکَ الْکَوْثَرَ؛ ای پیامبر(ص) ما به تو کوثر دادیم، کلمه کوثر از ماده کثرت می‌آید به چیز زیاد و کثیر کوثر می‌گویند و آن چیز که آثار فراوان دارد و برکات زیاد دارد را کوثرگویند.

مبهم بودن منظور کوثر در این سوره

استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به مبهم بودن منظور از کوثر در این سوره و همچنین مبهم بودن  بعضی از آیات قرآن اظهار کرد:حال در این سوره منظور از کوثر چیست؟ مبهم است، در قرآن کریم مرحوم شیخ طوسی در تفسیر تبیان می‌فرماید: آیات قرآن چند دسته است، بعضی‌ها شفاف است و مراد روشن است و به طور واضح چیزی را مطرح کرده است اما بعضی از کلمات قرآن مبهم است و انسان متوجه نمی‌شود مثل وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِیمَ رَبُّهُ بِکَلِمَاتٍ، خداوند ابراهیم را به کلمات امتحان کرد حال این کلمات یعنی چه؟ که مفسران در این خصوص بسیار بحث کرده‌اند که منظور از این کلمات همین کلمات عادی است یا  امتحانات بیرونی است و منظور از این کلمات چیست که ابهام دارند از جمله کلماتی که بحث کرده اند و ابهام داشته همین کلمه کوثر در این سوره می باشد که ای پیامبر(ص) ما به تو کوثر داده‌ایم.

چند قول در خصوص منظور از کوثر در این سوره

عضو هیئت علمی جامعة‌المصطفی به چند قول در خصوص منظور از کوثر در این سوره اشاره و بیان کرد: در خصوص کوثر چند قول وجود دارد که قول اول، امام صادق(ع) از قول پیامبر(ص) نقل فرموده که کوثر نهری است در بهشت که از شیر سفیدتر، شفاف، شیرین و خدا این نهر را در بهشت به من داده است و این غیر از حوض کوثر است.

وی در ادامه تصریح کرد:قول دوم گفتند منظور همان حوض کوثر است که ای پیامبر(ص) ما به تو حوض کوثر داده ایم.قول سوم گفتند منظور شفاعت است که شفاعت هم یک کوثر است و یک خیر کثیر و برکت است که به پیامبر(ص) شفاعت داده‌اند.

وی با اشاره به قول چهارم از منظور کوثر در این سوره بیان کرد: قول چهارم گفتند گسترش اسلام است که در آینده مسلمانان همه جا پر می‌شوند و زیاد می‌گردند، فخر رازی در تفسیر کبیر خود 15 تا قول و نظریه درباره کوثر آورده است و مرحوم علامه طباطبایی هم همین 15 قول را در المیزان آورده است که بعضی‌ها روایات هم داریم.

منظور از کوثر نسل سادات از حضرت زهرا(س) است

رفیعی با اشاره به کلمه ابتر در انتهای آیه، منظور از کوثر را نسل سادات از حضرت زهرا(ع) عنوان کرد و گفت: یک جمله‌ای دارد مرحوم علامه و دیگر مفسرین و آن اینکه با توجه به کلمه ابتر که آخر آیه آمده است و خدا می‌فرماید: ا ِنَّ شانِئَکَ هُوَ الْأَبْتَرُ، دشمنان تو ابتر و دم بریده هستند و اینها نسلشان قطع می‌شود ولی تو نسلت می‌ماند منظور از کوثر نسل با برکت سادات از صدیقه طاهره حضرت زهرا(س) است.

وی تصریح کرد: اتفاقا فخر رازی که سنی هم است این قول را می‌آورد و توضیح هم می‌دهد و می‌گوید ببینید این همه با نسل پیامبر(ص) بنی امیه و بنی عباس مخالفت کردند که در میان نسل پیامبر(ص) باقر العلوم داریم یک نمونه آن امام صادق(ع) است امام رضا(ع) است که چقدر حدیث و برکات از آنها رسیده است و در ادامه می‌گوید سادات از نسل آنها هستند. سیاق آیه می‌رساند که لطفی است که به پیامبر(ص) در این دنیا شده است و آن لطف نسل با برکت حضرت زهرا(س) است.

رفیعی گفت: البته منافاتی هم ندارد که کوثر در دنیا نسل حضرت زهرا(س) باشد و کوثر در قیامت نهر و حوض کوثر باشد به هر حال می‌خواهد برساند که خدا به پیامبر(ص) یک لطف خاص نموده است.

تأکید خدا به پیامبر(ص) به اقامه نماز و قربانی کردن در مقابل نعمت کوثر

حجت‌الاسلام رفیعی در شرح و تفسیر آیه دوم این سوره اظهار کرد: خدا به پیامبر(ص) می‌فرماید حالا که ما به تو کوثر داده‌ایم تو هم دو تا کار انجام بده: فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَ انْحَرْ؛ اول نماز برای خدا بخوان و دوم قربانی کن. البته نحر به شتر کشتن می‌گویند و شتر قربانی پر برکت تری است پس یکی نماز بخوان و دیگری قربانی انجام بده.

وی در ادامه گفت: بعضی از مفسرین گفته‌اند مراد عید قربان است که انسان هم نماز می‌خواند و هم قربانی می‌کند اما نه هیچ قرینه‌ای در آیه نیست که مربوط به عید قربان باشد.

رابطه نماز و کسب آرامش

عضو هیئت علمی جامعة‌المصطفی به رابطه نماز خواندن و کسب آرامش اشاره و عنوان کرد: روایات فراوانی داریم وقتی غمی شما را می گیرد بلند شوید دو رکعت نماز بخوانید،حضرت علی(ع) کنار قبر حضرت زهرا(س) بلند شد و دو رکعت نماز خواند و آرام شد خود امام حسین (ع) مصیبت های زیادی در کربلا دید اما وقتی علی اصغر(ع) را آورد پشت خیمه نماز خواند البته بچه شش ماهه نماز ندارد اما این صلاه را بعضی ها معنی کردند دو رکعت نماز خواند تا آرام بشود.

نماز کهن ترین عبادت

وی با اشاره به کهن ترین عبادت تصریح کرد:روایات فراوانی داریم که خواندن نماز انسان را آرام می کند، یکی از کهن ترین عبادات نماز است حضرت آدم وقتی چهره اش به خاطر آن خطایی که کرده بود سیاه شد نماز خواند و چهره اش باز شد  نماز شویندگی دارد نماز گشایش در زندگی دارد نماز بازدارندگی دارند نماز به انسان راهکار می دهد «إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهی عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَرِ»

اولین دستور خدا در برابر شکر نعمت اعطای کوثر

رفیعی به اولین دستور خدا در برابر شکر نعمت اعطای کوثر در این سوره اشاره نمود و گفت:حال خدا در این آیه به پیامبر(ص) می فرماید حال ما که به تو کوثر داده ایم نماز بخوان، پس ما هم یاد بگیریم خدا به ما اولاد داد اول دو رکعت نماز بخوانیم یا اینکه خانه ای خریدیم اولین کار که می کنیم و داخل آن می رویم دو رکعت نماز بخوانیم و اول خانه را مصلی قرار بدهیم حتی اگر غمی در زندگیمان می آید دو رکعت نماز بخوانیم.

ده خاصیت نماز خواندن در حدیثی از پیامبر(ص)

وی در ادامه با اشاره به حدیثی از پیامبر(ص) ده خاصیت مفید نماز را بیان کرد: نماز زینت چهره است باعث می شود چهره نمازخوان ها در دنیا و آخرت نورانی ترشود، نماز باعث می شود قلب انسان نورانی بشود و حرص و کدورت در آن نباشد، جسم احساس آرامش دارد، مونس قبر است اولین مونس قبر نماز است، نماز باعث می شود رحمت عام و خاص خدا بر سرتان بریزد، چراغ آسمان است، باعث سنگینی پرونده انسان در قیامت می شود وقتی پرونده ها در قیامت می گشایند اولین چیزی که محاسبه می شود نماز است نماز در آن نباشد حج و زکات و جهاد را هم نگاه نمی کند، خدا از انسان راضی می شود، بهشت است، حجاب از آتش جهنم است بنابراین هر کس نماز را برپا کند دین را برپا کرده و هر کس نماز را بر پا ندارد دین را از بین برده است.

تأکید بر قربانی کردن برای رفع بلایا و خطرات

رفیعی تصریح کرد: در ادامه آیه آمده «وَ انْحَرْ» یکی از مؤثرترین عوامل برای رفع بلاهای ناگهانی و برای رفع خطرات قربانی است، خیلی خوب است افراد در فامیل جمع بشوند و پول روی هم بگذارند و ماهی یک گوسفند قربانی کنید، خون ریختن خیلی تأثیر عجیبی روی قضایا و بلایا دارد، الان هم بلاهای ناگهانی زیاد است، همین جریان عربستان که در حج امسال اتفاق افتاد، نماز اول ماه خیلی مؤثر است اما قربانی خیلی خیلی مؤثرتر است مقید باشید در خانواده ها کسی بانی شود و پول جمع کنید و گوسفند قربانی کنید و به فقرای محل بدهید و این کشتن و قربانی کردن برای خدا باشد که تأثیرعجیبی دارد.

دشمنانت ابتر هستند

رفیعی به آخرین آیه این سوره اشاره و بیان کرد: درآخرین آیه این سوره آمده است که إنَّ شانِئَکَ هُوَ الْأَبْتَرُ، دشمنانی که به تو می گویند ابتر خودشان ابتر هستند، امروز دیگر خبری از نسل ابوجهل، ابوسفیان، بنی امیه نیست و اثری از آنها باقی نمانده است اما هر کجا می روید نورانیت سادات فرزندان پیامبر(ص) وجود دارد. به فضل الهی نسل با برکت پیامبر(ص) روز به روز بیشتر است و این از برکات نسل سلاله های حضرت زهرا(س) است که پیامبر (ص) توصیه به احترام آنها نموده است.

امیرمحسن سلطان احمدی