وفای به عهد در قرآن/ پیمانمداری یکی از شروط ایمان است
گروه فعالیتهای قرآنی: در آیه ۱۷۷ سوره بقره از ویژگیهای مؤمن وفای به عهد عنوان شده، همچنین خداوند در آیه ۱۱۱ سوره توبه خود را وفادارترین متعهدان معرفی میکند بنابراین از نشانههای اصلی مؤمن احساس مسئولیت نسبت به عهدی است که تقبل کرده ولی متأسفانه گاهی خلاف این اتفاق میافتد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، یکی از آموزههای پر اهمیت در دین مبین اسلام «تعهد نسبت به قول و قرارهاست» که در قرآن و روایات ائمه معصوم(ع) توجه ویژهای به آنها شده است، از نظر اسلام وفای به عهد و تعهد نسبت به قول و قرار یا همان خوش قولی از مهمترین اصول اخلاقی و فضایل انسانی است.
خداوند متعال در سوره مبارکه بقره آیه 177 میفرماید: «لَّیْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَکُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَکِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ وَالْمَلآئِکَةِ وَالْکِتَابِ وَالنَّبِیِّینَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِی الْقُرْبَى وَالْیَتَامَى وَالْمَسَاکِینَ وَابْنَ السَّبِیلِ....» نیکوکارى آن نیست که روى خود را به سوى مشرق و یا مغرب بگردانید بلکه نیکى آن است که کسى به خدا و روز بازپسین و فرشتگان و کتاب آسمانى و پیامبران ایمان آورد و مال خود را با وجود دوست داشتنش به خویشاوندان و یتیمان و بینوایان و در راه ماندگان و گدایان و در راه آزاد کردن بندگان بدهد و نماز را برپاى دارد و زکات را بدهد و آنان که چون عهد بندند به عهد خود وفادارانند و در سختى و زیان و به هنگام جنگ شکیبایانند آنانند کسانى که راست گفتهاند و آنان همان پرهیزگارانند».
بر اساس این آیه شریفه ریشه و اساس خوبیها در شش چیز خلاصه میشود که یکی از آنها وفای به عهد است و درواقع میتوان گفت که پیمان مداری و وفای به عهد یکی از شروط ایمان و ویژگیهای مومنان است، انسان در برابر عهد و پیمان خود مسئولیت دارد و از آنجا که خداوند متعال در قرآن پیمان شکنان را مورد نکوهش قرار داده بنابراین باید نسبت به قول و وعدههای خود سنجیده عمل کند و به نوعی بر اساس توانائی خود وعده دهد.
خداوند، وفادارترین متعهدان
خداوند متعال در آیه 111 سوره توبه خود را با وفاترین معرفی میکند و میفرماید: «وَ مَنْ أَوْفی بِعَهْدِهِ مِنَ اللّهِ؛ چه کسی به پیمانش پای بندتر از خداست». همچنین در آیات دیگر این کتاب الهی از ائمه معصوم(ع) به عنوان برترین الگوها و نمودهای وفای به عهد یاد می کند و میفرماید: «وَاذْکُرْ فِی الْکِتَابِ إِسْمَاعِیلَ إِنَّهُ کَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ وَکَانَ رَسُولًا نَّبِیًّا: و در این کتاب از اسماعیل یاد کن زیرا که او درست وعده و فرستادهاى پیامبر بود»(مریم/54)
در قرآن کریم آیات متعددی در خصوص وفای به عهد آمده است که از جمله آنها میتوان به (اسراء، آیه 34)، (مائده، آیه 1)، (صف آیات 1 الی 4)، (شعرا آیات 221الی 227))(مومنون آیات ا، 8)،(نحل آیه 95) و... اشاره کرد.
اول جوانب را بسنجیم بعد قول بدهیم
با وجود این همه تأکیداتی که نسبت به خوش قولی و وفای به عهده صورت گرفته اما گاهی اوقات افراد بدون فکر، قولی را میدهند ولی هنگام عمل کردن به آن، خواسته و ناخواسته به عهد و وفای خود پایبند نیستند که این مهم نه تنها موجب عملی نشدن تعهد میشود بلکه ممکن است به آزار خود و دیگران و از دست دادن جایگاه اجتماعی افراد نیز منجر شود، بنابراین چه خوب و نیکوست که ما قبل از دادن هر قول و وعدهای تمام جوانب را سنجیده و به جا قول دهیم.
خبرنگار: زهره داودآبادی
