تأکید پیامبر(ص) بر تسهیل فعالیت اقتصادی در بازار اسلامی

حجت‌الاسلام والمسلمین سید محمدکاظم رجایی رامشه، عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، به تشریح شاخص صداقت در بازار اسلامی پرداخت و اظهار کرد: صداقت در بازار بسیار مهم بوده و در روابط عرضه و تقاضا یک موضوع پایه‌ای است. همچنین تبلیغات کاذب، برچسب‌های خلاف واقع، دروغ، تبانی، غش در معامله، خلف وعده، چک‌های بدون محل، خیانت در امانت و بی انصافی مظهر فقدان صداقت در بازار هستند.

مفهوم صداقت و آثار نبود آن در بازار

وی ادامه داد: فقدان صداقت میان تولید کنندگان و تقاضاکنندگان هزینه‌های بسیار زیادی را بر بازار تحمیل کرده و اگر در بازار کار و عوامل تولید صداقت نباشد نیروی کار عیب پوشانی، سرقت از کار، کم فروشی، بی مسئولیتی و فرصت طلبی خواهد کرد.

رجایی تأکید کرد: همه این موارد منشأ افت کیفیت و بازده پائین تولید می شود؛ بنابراین صداقت در بازار اسلامی دارای اهمیت است اما در تعریف صداقت باید بگویم که صداقت یک فضیلت اخلاقی اکتسابی دارای مراتب است که در ارتباط انسان با خود، در ارتباط انسان با خدا و یا ارتباط افراد با یکدیگر در جامعه می تواند تجلی پیدا کند.

معیارهای صداقت در بازار اسلامی

این پژوهشگر اقتصاد اسلامی عنوان کرد: صداقت در فرد به عنوان یک ملکه رسوخ یافته پایدار می شود در نتیجه ثمره آن این است که صداقت در بازار و در میان تولید کننده و توزیع کننده باعث می شود ظاهر و باطن و گفتار و عمل فرد یکی شود اما در مقابل دروغ یک رذیلت اخلاقی است که پایداری آن در فرد منجر به کتمان حق و وارونه شدن حقیقت شود.

عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) ادامه داد: ملاک صداقت بازار به این است که نوع برخورد هرکدام از عوامل آن بازار با یکدیگر، فضای فیزیکی، نورپردازی و چینش کالا، پایدار و واقع‌نما باشد.

تأکید پیامبر اسلام(ص) بر عدم دریافت خراج از بازار اسلامی

رجایی خاطرنشان کرد: فراوان دیده می‌شود که انحراف از حقیقت در چینش کالا در بازار وجود دارد و گاهی برای خرید به بازار می‌رویم و مشاهده می‌کنیم که چینش محصولات هم فریبنده است؛ بنابراین لازم نیست که صداقت حتما زبانی باشد و چنین مواردی هم نمود بی صداقتی است.

عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) گفت: بازار قدیم سرپوشیده برگرفته از تمدن اسلامی است و کلنگ اولیه آن را نبی مکرم اسلام(ص) زده‌اند و به دلیل اهمیت چنین بازاری، پیامبر اسلام فرمودند از این بازار خراج نگیرید و کار آن را تسهیل کنید.

حجت‌الاسلام رجایی در پایان اظهار کرد: این بازار اندک اندک در تمدن اسلامی توسعه پیدا کرده و حضرت علی(ع) بر آن نظارت کردند و نمونه این بازارها اکنون در تهران، اصفهان و قم  و با مساجد متعدد وجود دارد.