امام حسنعسگری(ع)؛ الگوی عبادت/ این امام به جود و سخاوت مشهور بود
گروه اجتماعی: امام حسنعسگری(ع) دارای ویژگیهای برجسته فردی واجتماعی از جمله عبادت، سخاوت، زهد و سادهزیستی، جذب عواطف و دلهای مشتاقان، پرورش نیروی تفکر و تعقل در افراد، ترویج فرهنگ صرفهجویی، تاکید بر اصل قرآنی تقیه، تبیین جایگاه آل محمد(ص) در جامعه، اهتمام به دو اصل تولی و تبری بود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، سهشنبه، هشتم ربیعالثانی مصادف است با سالروز ولادت امام حسن عسگری(ع) یکی از کارهای مهم ایشان این بوده که زمینه را برای غیبت امام زمان(عج) فراهم کرده است.
امام حسن عسکری(ع) در روز جمعه، هشتم ربیعالثانی سال 232 هجری قمری در مدینه منوره چشم به جهان گشود. پدر بزرگوار آن حضرت امام هادی و مادر مکرمهاش بانوی عارفهای است که به نامهای «سلیل»، «حدیثه » و «سوسن» خوانده میشود.مدت امامت امام حسن عسکری علیه السلام شش سال بود که از سال 254 هجری قمری شروع و در سال 260 با شهادت آن حضرت پایان یافت.
امام حسنعسکری(ع) در طول مدت زندگانی و بهویژه در دوران امامت خویش بهواسطه مبارزه با طاغوتهای زمان در تبعید و زندان و تحتنظر به سر میبرد و سرانجام در هشتم ربیعالثانی سال 260 و در 28 سالگی در شهر سامراء و توسط احمد معتمد، پانزدهمین خلیفه عباسی بهطرز مرموزی مسموم و به شهادت رسید.
زندگی آن حضرت در دوران شش تن از خلفای ستمگر عباسی سپری شد که به ترتیب جعفر متوکل، محمد منتصر، ابوالعباس احمد مستعین، ابوعبدالله معتز، محمد مهتدی و احمد معتمد میباشد.
از آنجایی که امام عسکری(ع) را در محله عسکرـ که محل سکونت سپاهیان ترک عباسی بود ـ جای داده بودند به آن حضرت عسکری میگویند.
امام حسن عسگری(ع) دارای ویژگیهای برجسته فردی واجتماعی از جمله عبادت، سخاوت، زهد و سادهزیستی، جذب عواطف و دلهای مشتاقان، پرورش نیروی تفکر و تعقل در افراد، ترویج فرهنگ صرفهجویی، تاکید بر اصل قرآنی تقیه، تبیین جایگاه آلمحمد(ص) در جامعه، اهتمام به دو اصل تولی و تبری بود.
امام عسکری همانند پدران گرامی خود در توجه به عبادت خدا نمونه بود. آن حضرت به هنگام نماز از هر کاری دست میکشید و چیزی را بر نماز مقدم نمیداشت.
عبادت امام عسکری آنچنان قلبها را مجذوب خود میکرد که دیگران را به یاد خدا میانداخت و حتی افراد گمراه و منحرف را به راه صحیح هدایت نموده و اهل عبادت و تهجد مینمود و بدترین افراد در اثر جذبه ملکوتی آن بزرگوار به بهترین انسانها تبدیل میشدند.
از آنجاییکه امامان معصوم(ع) برترین نمونه و اسوه کامل صفات عالیه انسانی بودند، رفتار آنان در همه ابعاد میتواند برای پیروانشان درسآموز باشد و یکی از آن صفات زیبا، سخاوت است. که امام حسنعسگری(ع) به جود و سخاوت مشهور بود.
کامل بن ابراهیم مدنی در مورد زهد و سادهزیستی امام عسکری(ع) میگوید: جهت پرسیدن سؤالاتی به محضر آن حضرت شرفیاب شدیم. هنگامیکه به حضورش رسیدیم، دیدم آن گرامی لباسی سفید و نرم به تن دارد. پیش خود گفتم: ولی خدا و حجت الهی خودش لباس نرم و لطیف میپوشد و ما را به مواسات و همدردی با برادران دینی فرمان میدهد و از پوشیدن چنین لباسی باز میدارد. امام در این لحظه تبسم نمود و سپس آستینش را بالا زد و من متوجه شدم که آن حضرت پوشاکی سیاه و زبر بر تن نموده است. آنگاه فرمود: «یا کامل! هذا لله و هذا لکم؛ این لباس زبر برای خداست و این لباس نرم که روی آن پوشیدهام برای شماست».
فضائل و کمالات معنوی آن حضرت موجب شده بود که دوست و دشمن شیفته آن حضرت شده و از صمیم قلب به آن حضرت ارادت بورزند و وجود گرامی امام را خواسته یا ناخواسته محترم شمارند.
اسحاقکندی فیلسوف عراق بود. او به تالیف کتابی با موضوع تناقضات قرآن همت گماشت. او آنچنان با شور و علاقه مشغول تدوین این کتاب گردید که از مردم کناره گرفته و به تنهایی در خانه خویش به این کار مبادرت میورزید، تا اینکه یکی از شاگردانش به محضر پیشوای یازدهم شرفیاب شد.
امام به او فرمود: «آیا در میان شما یک مرد رشید پیدا نمیشود که استاد شما را از این کارش منصرف سازد؟!» عرض کرد: ما از شاگردان او هستیم، چگونه می توانیم در این کار یا کارهای دیگر به او اعتراض کنیم؟ !
امام فرمود: «آیا آنچه بگویم به او میرسانی؟» گفت: آری. فرمود: «نزد او برو با او انس بگیر و او را در کاری که میخواهد انجام دهد یاری نما، آنگاه بگو سؤالی دارم، آیا میتوانم از شما بپرسم؟ به تو اجازه سؤال میدهد. بگو: اگر پدیدآورنده قرآن نزد تو آید، آیا احتمال میدهی که منظور او از گفتارش معانی دیگری غیر از آن باشد که پنداشتهای؟ خواهد گفت: امکان دارد. و او اگر به مطلبی توجه کند، میفهمد و درک میکند. هنگامیکه جواب مثبت داد، بگو: از کجا اطمینان پیدا کردهای که مراد و منظور عبارات قرآن همان است که تو میگویی؟ شاید گوینده قرآن منظوری غیر از آنچه تو به آن رسیدهای داشته باشد و تو الفاظ و عبارات را در غیر معانی و مراد متکلم آن بهکار میبری».
برنامهریزی صحیح در زندگی موجب رشد اقتصادی و از زیرساختهای توسعه اجتماعی و بالندگی اقتصادی یک جامعه محسوب میشود.
عبادت امام عسگری(ع)
نقل شده است که دو نفر از بدترین افراد را نگهبان امام عسگری کردند ولی بعد از مدتی هر دو نمازخوان و روزهگیر شدند وقتی از آنها سؤال شد که چرا اینگونه شدید؟ گفتند: چه بگوییم درباره آقایی که روزها روزه است و شبها تا به صبح عبادت میکند و با کسی حرف نمیزند و هرگاه به ما نگاه میکرد بدنمان میلرزید و حالی به ما دست میداد که نمیتوانستیم خودمان را کنترل کنیم.
امام عسکری(ع) برای حفظ نهضت اسلامی و ترویج فرهنگ اهلبیت(ع) از روشهای مختلفی استفاده میکرد. آن حضرت چون در عصر حاکمیت مستبدترین سلاطین عباسی زندگی میکرد و از خطرات بزرگ نسبت به مذهب شیعه و پیروان آن آگاه بود، همواره پیروان خود را به رعایت اصل قرآنی تقیه سفارش مینمود.
سیره عملی امام عسکری(ع) در صحنههای اجتماعی، نکات برجستهای برای پیروان آن حضرت دارد. یکی از مهمترین فرازهای سیره اجتماعی آن حضرت، توجه به دو اصل تولی و تبری میباشد. در موارد متعدد و مناسبتهای به دست آمده، امام یازدهم(ع) شیعیان را به دوستی اهلبیت(ع) و بیزاری از دشمنان آنان ترغیب مینمود.
یکی از مهمترین موارد در سیره اجتماعی امام عسکری(ع) پاسخگویی به شبهههای فرهنگی و دینی جامعه بود.ابوهاشم جعفری میگوید: روزی ابوبکر فهفکی از امام یازدهم پرسید: چرا زن بینوا درارث یک سهم و مرد دو سهم میبرد. امام فرمود: «چون جهاد و پرداخت مخارج بهعهده زن نیست و نیز پرداخت دیه قتل خطا بر عهده مردان است و بر زن چیزی نیست».
ابوهاشم در ادامه میافزاید: من پیش خود گفتم که قبلاً شنیده بودم «ابن ابی العوجا» از امام صادق(ع) همین را پرسید و همین جواب را شنید. در این هنگام که از قلب من چنین سخنی خطور نمود، حضرت رو به من نموده و فرمود: «آری، این سؤال ابن ابی العوجاء است و وقتی سؤال همان است، پاسخ ما نیز همان خواهد بود. اول و آخر ما در علم و منزلت مساوی هستند و برای رسول خدا(ص) و امیر مؤمنان فضیلت و امتیازشان ثابت است».
حمایت ائمه اطهار(ع) از دانشمندان راستین و متفکران متعهد، در گسترش فرهنگ غنی و مترقی اهل بیت(ع) نقش مهمی داشت.امام عسکری(ع) با قدردانی از چهرههای فرهنگی شیعه، جرقه امید را در دل دانشوران و دانش دوستان پدید میآورد و آنان را برای تلاش هرچه بیشتر در راه گسترش فرهنگ شیعه امیدوارتر میساخت.
پیشوای یازدهم علیرغم فشارهای شدید سیاسی و با وجود حضور اجباری در مناطق نظامی و تحت کنترل، با تیزبینی خاصی با دوستان و شیعیان خویش ارتباطی عمیق ایجاد کرده بود.
یکی از مهمترین موارد در سیره اجتماعی امام عسکری(ع) پاسخگویی به شبهههای فرهنگی و دینی جامعه بود.
امام حسن عسکری(ع) در روز جمعه، هشتم ربیعالثانی سال 232 هجری قمری در مدینه منوره چشم به جهان گشود. پدر بزرگوار آن حضرت امام هادی و مادر مکرمهاش بانوی عارفهای است که به نامهای «سلیل»، «حدیثه » و «سوسن» خوانده میشود.مدت امامت امام حسن عسکری علیه السلام شش سال بود که از سال 254 هجری قمری شروع و در سال 260 با شهادت آن حضرت پایان یافت.
امام حسنعسکری(ع) در طول مدت زندگانی و بهویژه در دوران امامت خویش بهواسطه مبارزه با طاغوتهای زمان در تبعید و زندان و تحتنظر به سر میبرد و سرانجام در هشتم ربیعالثانی سال 260 و در 28 سالگی در شهر سامراء و توسط احمد معتمد، پانزدهمین خلیفه عباسی بهطرز مرموزی مسموم و به شهادت رسید.
زندگی آن حضرت در دوران شش تن از خلفای ستمگر عباسی سپری شد که به ترتیب جعفر متوکل، محمد منتصر، ابوالعباس احمد مستعین، ابوعبدالله معتز، محمد مهتدی و احمد معتمد میباشد.
از آنجایی که امام عسکری(ع) را در محله عسکرـ که محل سکونت سپاهیان ترک عباسی بود ـ جای داده بودند به آن حضرت عسکری میگویند.
امام حسن عسگری(ع) دارای ویژگیهای برجسته فردی واجتماعی از جمله عبادت، سخاوت، زهد و سادهزیستی، جذب عواطف و دلهای مشتاقان، پرورش نیروی تفکر و تعقل در افراد، ترویج فرهنگ صرفهجویی، تاکید بر اصل قرآنی تقیه، تبیین جایگاه آلمحمد(ص) در جامعه، اهتمام به دو اصل تولی و تبری بود.
امام عسکری همانند پدران گرامی خود در توجه به عبادت خدا نمونه بود. آن حضرت به هنگام نماز از هر کاری دست میکشید و چیزی را بر نماز مقدم نمیداشت.
عبادت امام عسکری آنچنان قلبها را مجذوب خود میکرد که دیگران را به یاد خدا میانداخت و حتی افراد گمراه و منحرف را به راه صحیح هدایت نموده و اهل عبادت و تهجد مینمود و بدترین افراد در اثر جذبه ملکوتی آن بزرگوار به بهترین انسانها تبدیل میشدند.
از آنجاییکه امامان معصوم(ع) برترین نمونه و اسوه کامل صفات عالیه انسانی بودند، رفتار آنان در همه ابعاد میتواند برای پیروانشان درسآموز باشد و یکی از آن صفات زیبا، سخاوت است. که امام حسنعسگری(ع) به جود و سخاوت مشهور بود.
کامل بن ابراهیم مدنی در مورد زهد و سادهزیستی امام عسکری(ع) میگوید: جهت پرسیدن سؤالاتی به محضر آن حضرت شرفیاب شدیم. هنگامیکه به حضورش رسیدیم، دیدم آن گرامی لباسی سفید و نرم به تن دارد. پیش خود گفتم: ولی خدا و حجت الهی خودش لباس نرم و لطیف میپوشد و ما را به مواسات و همدردی با برادران دینی فرمان میدهد و از پوشیدن چنین لباسی باز میدارد. امام در این لحظه تبسم نمود و سپس آستینش را بالا زد و من متوجه شدم که آن حضرت پوشاکی سیاه و زبر بر تن نموده است. آنگاه فرمود: «یا کامل! هذا لله و هذا لکم؛ این لباس زبر برای خداست و این لباس نرم که روی آن پوشیدهام برای شماست».
فضائل و کمالات معنوی آن حضرت موجب شده بود که دوست و دشمن شیفته آن حضرت شده و از صمیم قلب به آن حضرت ارادت بورزند و وجود گرامی امام را خواسته یا ناخواسته محترم شمارند.
اسحاقکندی فیلسوف عراق بود. او به تالیف کتابی با موضوع تناقضات قرآن همت گماشت. او آنچنان با شور و علاقه مشغول تدوین این کتاب گردید که از مردم کناره گرفته و به تنهایی در خانه خویش به این کار مبادرت میورزید، تا اینکه یکی از شاگردانش به محضر پیشوای یازدهم شرفیاب شد.
امام به او فرمود: «آیا در میان شما یک مرد رشید پیدا نمیشود که استاد شما را از این کارش منصرف سازد؟!» عرض کرد: ما از شاگردان او هستیم، چگونه می توانیم در این کار یا کارهای دیگر به او اعتراض کنیم؟ !
امام فرمود: «آیا آنچه بگویم به او میرسانی؟» گفت: آری. فرمود: «نزد او برو با او انس بگیر و او را در کاری که میخواهد انجام دهد یاری نما، آنگاه بگو سؤالی دارم، آیا میتوانم از شما بپرسم؟ به تو اجازه سؤال میدهد. بگو: اگر پدیدآورنده قرآن نزد تو آید، آیا احتمال میدهی که منظور او از گفتارش معانی دیگری غیر از آن باشد که پنداشتهای؟ خواهد گفت: امکان دارد. و او اگر به مطلبی توجه کند، میفهمد و درک میکند. هنگامیکه جواب مثبت داد، بگو: از کجا اطمینان پیدا کردهای که مراد و منظور عبارات قرآن همان است که تو میگویی؟ شاید گوینده قرآن منظوری غیر از آنچه تو به آن رسیدهای داشته باشد و تو الفاظ و عبارات را در غیر معانی و مراد متکلم آن بهکار میبری».
برنامهریزی صحیح در زندگی موجب رشد اقتصادی و از زیرساختهای توسعه اجتماعی و بالندگی اقتصادی یک جامعه محسوب میشود.
عبادت امام عسگری(ع)
نقل شده است که دو نفر از بدترین افراد را نگهبان امام عسگری کردند ولی بعد از مدتی هر دو نمازخوان و روزهگیر شدند وقتی از آنها سؤال شد که چرا اینگونه شدید؟ گفتند: چه بگوییم درباره آقایی که روزها روزه است و شبها تا به صبح عبادت میکند و با کسی حرف نمیزند و هرگاه به ما نگاه میکرد بدنمان میلرزید و حالی به ما دست میداد که نمیتوانستیم خودمان را کنترل کنیم.
امام عسکری(ع) برای حفظ نهضت اسلامی و ترویج فرهنگ اهلبیت(ع) از روشهای مختلفی استفاده میکرد. آن حضرت چون در عصر حاکمیت مستبدترین سلاطین عباسی زندگی میکرد و از خطرات بزرگ نسبت به مذهب شیعه و پیروان آن آگاه بود، همواره پیروان خود را به رعایت اصل قرآنی تقیه سفارش مینمود.
سیره عملی امام عسکری(ع) در صحنههای اجتماعی، نکات برجستهای برای پیروان آن حضرت دارد. یکی از مهمترین فرازهای سیره اجتماعی آن حضرت، توجه به دو اصل تولی و تبری میباشد. در موارد متعدد و مناسبتهای به دست آمده، امام یازدهم(ع) شیعیان را به دوستی اهلبیت(ع) و بیزاری از دشمنان آنان ترغیب مینمود.
یکی از مهمترین موارد در سیره اجتماعی امام عسکری(ع) پاسخگویی به شبهههای فرهنگی و دینی جامعه بود.ابوهاشم جعفری میگوید: روزی ابوبکر فهفکی از امام یازدهم پرسید: چرا زن بینوا درارث یک سهم و مرد دو سهم میبرد. امام فرمود: «چون جهاد و پرداخت مخارج بهعهده زن نیست و نیز پرداخت دیه قتل خطا بر عهده مردان است و بر زن چیزی نیست».
ابوهاشم در ادامه میافزاید: من پیش خود گفتم که قبلاً شنیده بودم «ابن ابی العوجا» از امام صادق(ع) همین را پرسید و همین جواب را شنید. در این هنگام که از قلب من چنین سخنی خطور نمود، حضرت رو به من نموده و فرمود: «آری، این سؤال ابن ابی العوجاء است و وقتی سؤال همان است، پاسخ ما نیز همان خواهد بود. اول و آخر ما در علم و منزلت مساوی هستند و برای رسول خدا(ص) و امیر مؤمنان فضیلت و امتیازشان ثابت است».
حمایت ائمه اطهار(ع) از دانشمندان راستین و متفکران متعهد، در گسترش فرهنگ غنی و مترقی اهل بیت(ع) نقش مهمی داشت.امام عسکری(ع) با قدردانی از چهرههای فرهنگی شیعه، جرقه امید را در دل دانشوران و دانش دوستان پدید میآورد و آنان را برای تلاش هرچه بیشتر در راه گسترش فرهنگ شیعه امیدوارتر میساخت.
پیشوای یازدهم علیرغم فشارهای شدید سیاسی و با وجود حضور اجباری در مناطق نظامی و تحت کنترل، با تیزبینی خاصی با دوستان و شیعیان خویش ارتباطی عمیق ایجاد کرده بود.
یکی از مهمترین موارد در سیره اجتماعی امام عسکری(ع) پاسخگویی به شبهههای فرهنگی و دینی جامعه بود.
