صِرف دغدغه فرهنگی داشتن، دلیل مناسبی برای دخالت افراد در امور مسجد نیست
گروه اجتماعی: رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد استان قزوین، گفت: جایگاه شرعی و قانونی هر فرد و اداره و سازمانی در امور مربوط به مسجد مشخص است و صِرف دغدغه فرهنگی داشتن، دلیل مناسبی برای دخالت افراد در امور مسجد نیست.
حجتالاسلام عباس اوتارخانی، رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد استان قزوین در گفتوگو با خبرگزار بینالمللی قرآن(ایکنا) از قزوین، گفت: یکی از ثمرات حضور جوان در مسجد که در روایت به آن اشاره شده، پیدا کردن رفیق خوب است و کلامی که از زبان عالم در مسجد میشنود، او را از گناه و گمراهی باز داشته و در مسیر هدایت قرار میدهد.
وی اظهار کرد: مسجد به تعبیر حضرت امام(ره) سنگری است که اگر توانستیم جوان و نوجوان را به این سنگر جذب کنیم، قدرت ایستادگی او در برابر گناه و آسیبهای جامعه افزایش پیدا میکند و از عوامل مهم در این جذب، نقش والدین است؛ وقتی والدین اعمال عبادی خود را با انگیزه و اشتیاق بهجا میآورند و به آن مقید هستند، فرزندی که در این خانواده رشد میکند خودبهخود به امور مذهبی گرایش پیدا خواهد کرد.
رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد استان قزوین ادامه داد: از دیگر عوامل موثر در جذب جوان به مسجد، مسائل و شرایط مربوط به مسجد است، مسجد باید جذابیتهای خاص خودش را داشته باشد و از نظر نظافت و پاکیزگی باید در سطحی باشد که وقتی جوان در مسجد حاضر میشود، به آن رغبت پیدا کند.
مسجدیهای ما باید آموزش دیده باشند
وی افزود: مسجدیهای ما باید آموزش دیده باشند و بدانند که یکی از رسالتهای آنها جذب جوان به مسجد است، یعنی نمازگزاران سن بالای مسجد ما بدانند که وقتی نوجوان و جوانی به مسجد میآید، باید هم و غم نگه داشتن او را در مسجد داشته باشند و عامل مهم دیگر، امام جماعت است؛ امام جماعتی که بتواند با نوجوان و جوان ارتباطی صحیح و صمیمی برقرار کند.
اوتارخانی با اشاره به دیگر عوامل موثر در جذب جوان به مسجد، تصریح کرد: عوامل موثر در این امر، مجموعه عواملی است که مرتبط با یکدیگر و مکمل هم هستند. خانواده، مدرسه، رسانه و عوامل درون مسجدی از جمله عواملی است که باید در کنار یکدیگر مورد بررسی قرار دهیم. در کنار اینها حتی بحث شهرسازی هم مهم است، اینکه مسجد از لحاظ دسترسی شهری در کجا و با چه مختصاتی ساخته بشود.
این مسئول در رابطه با نقش رسانهها در این خصوص توضیح داد: هنرمندان و بازیگرانی که در عرصه رسانه و به عنوان الگو برای جوانان مطرح میشوند، چند صحنه از اینها در مسجد و درحال عبادت نشان داده شده و چه ویژگیها و تقیداتی دارند تا جوان به آن تمایل پیدا کند.
رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد استان قزوین عنوان کرد: در بحث نظام مدیریت مساجد، هر فردی باید وظیفه و جایگاه شرعی و قانونی خود را بداند. خیلی از مشکلاتی که در مدیریت مسجد بهوجود میآید ناشی از این است که طرف مقابل اصلاً جایگاه خودش را نمیداند یا از خلأ قانونی موجود در این زمینه استفاده میکند و ورود بعضی از ادارات و سازمانها به بحث مدیریتی مساجد ضد قانون است.
وی با بیان اینکه در نظام مدیریت مسجد، متولی مسجد از نظر شرع، ولی فقیه و حاکم شرع است و ولی فقیه در این زمینه میتواند تصمیم بگیرد، ادامه داد: در بحث شهرسازی وقی یک مسجد در بزرگراه یا اتوبان قرار میگیرد و باید تخریب شود، شهرداری نمیتواند به صلاحدید خودش تصمیم بگیرد و برای تخریب مسجد باید از حاکم شرع اجازه بگیرد.
مسجد دارای دو شأن سختافزاری و نرمافزاری است
اوتارخانی مطرح کرد: مسجد دارای دو شأن سختافزاری و نرمافزاری است. شأن سخت افزاری شامل ساختن و رسیدگی به بنای مسجد و کارهای مرتبط با آن است و شأن نرمافزاری آن شامل امور داخلی مسجد، مثل تعیین امام جماعت و کارهای فرهنگی و عبادی است.
وی افزود: ولی فقیه شأن سختافزاری خود را طبق قانون به اداره اوقاف واگذار کرده و طبق ماده یک بند دوم قانون مصوب سال 1363، اداره اماکن مذهبی که ترتیب خاصی برای اداره آنها داده نشده، به استثنای مساجد، مدارس علمیه و تکایا به اداره اوقاف واگذار شده و برای اینکه اختلافی به وجود نیاید در آیین نامه اجرایی مصوب سال 1363 تبصره ذیل ماده 3 توضیح میدهد که ساختمان مسجد جزو رغبات مسجد است و ساخت و نگهداشت مسجد بر عهده اوقاف است و اداره اوقاف نمیتواند در امور داخلی مسجد از قبیل تعیین امام جماعت و انجام اعمال عبادی دخالت کند.
این مسئول ادامه داد: طبق ماده 5 قانون اختیارات اداره کل اوقاف، این اداره میتواند برای اداره اماکن موقوفات عامه، فردی امین یا گروهی از امنا را قرار بدهد و بعد در آیین نامه اجرایی مصوب در سال 1365 طی یازده بند تصریح شده که این هیأت امنا چه وظایفی بر عهده دارد که تمامی یازده بند مربوط به امور سختافزاری مسجد است و در تبصره ذیل ماده 3 آیین نامه اجرایی اشاره شده که اداره اوقاف نمیتواند در امور داخلی مسجد دخالت کند.
رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد استان قزوین بیان کرد: در سال 1372 طی مراجعاتی که در زمینه مدیریت امور داخلی مسجد به رهبری میشود، ایشان طی نامهای خطاب به مرحوم آیتالله مهدویکنی، ایشان را مأمور تأسیس مرکز رسیدگی به امور مساجد میکند که بر امور داخلی مسجد نظارت کند و اختیارات خود در امور نرمافزاری مسجد را به این مرکز واگذار کرده و در استانها نیز نماینده ولی فقیه در استان را مأمور تأسیس و انتصاب رئیس این مرکز میکنند.
مرکز رسیدگی به امور مساجد وظیفه مدیریت بر مساجد را بر عهده دارد
وی پیرامون وظایف مرکز رسیدگی به امور مساجد، توضیح داد: مرکز رسیدگی به امور مساجد وظیفه مدیریت بر مساجد را بر عهده دارد و در زمینه مدیریت در مسجد، طبق بیانات مقام معظم رهبری، امام جماعت رئیس و مدیر مسجد است. مرکز رسیدگی به امور مساجد باید عزل و نصب امام جماعت را انجام دهد، سیاست گذاری کلی کند، چارچوب و نقشه راه ترسیم کند و امام جماعت این سیاستها را اجرا کند.
اوتارخانی با اشاره به مشکلات موجود در مساجد، گفت: طبق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی هیأت امنای مساجد باید توسط امام جماعت به اداره اوقاف معرفی شوند و متأسفانه این قانون اجرا نمیشود و در برخی از مساجد در این مورد انتخابات برگزار کردند که کار غلطی بود و باعث ایجاد درگیری در مساجد شد.
وی عنوان کرد: اداره اوقاف طبق قانون از دخالت در امور داخلی مسجد منع شده، اما در حکم اعضای هیات امنا که اداره اوقاف صادر میکند صراحتاً در دو بند از آن به انجام کار فرهنگی توسط هیأت امنا اشاره شده، مشکل این است که اصلاً موکل نمیتواند اختیاری را که ندارد به وکیلش واگذار کند.
اوتارخانی در پایان خاطرنشان کرد: جایگاه شرعی و قانونی هر فرد و اداره و سازمانی در امور مربوط به مسجد مشخص است و صِرف دغدغه فرهنگی داشتن، دلیل نمیشود که هر کسی در امور مسجد دخالت کند.
وی اظهار کرد: مسجد به تعبیر حضرت امام(ره) سنگری است که اگر توانستیم جوان و نوجوان را به این سنگر جذب کنیم، قدرت ایستادگی او در برابر گناه و آسیبهای جامعه افزایش پیدا میکند و از عوامل مهم در این جذب، نقش والدین است؛ وقتی والدین اعمال عبادی خود را با انگیزه و اشتیاق بهجا میآورند و به آن مقید هستند، فرزندی که در این خانواده رشد میکند خودبهخود به امور مذهبی گرایش پیدا خواهد کرد.
رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد استان قزوین ادامه داد: از دیگر عوامل موثر در جذب جوان به مسجد، مسائل و شرایط مربوط به مسجد است، مسجد باید جذابیتهای خاص خودش را داشته باشد و از نظر نظافت و پاکیزگی باید در سطحی باشد که وقتی جوان در مسجد حاضر میشود، به آن رغبت پیدا کند.
مسجدیهای ما باید آموزش دیده باشند
وی افزود: مسجدیهای ما باید آموزش دیده باشند و بدانند که یکی از رسالتهای آنها جذب جوان به مسجد است، یعنی نمازگزاران سن بالای مسجد ما بدانند که وقتی نوجوان و جوانی به مسجد میآید، باید هم و غم نگه داشتن او را در مسجد داشته باشند و عامل مهم دیگر، امام جماعت است؛ امام جماعتی که بتواند با نوجوان و جوان ارتباطی صحیح و صمیمی برقرار کند.
اوتارخانی با اشاره به دیگر عوامل موثر در جذب جوان به مسجد، تصریح کرد: عوامل موثر در این امر، مجموعه عواملی است که مرتبط با یکدیگر و مکمل هم هستند. خانواده، مدرسه، رسانه و عوامل درون مسجدی از جمله عواملی است که باید در کنار یکدیگر مورد بررسی قرار دهیم. در کنار اینها حتی بحث شهرسازی هم مهم است، اینکه مسجد از لحاظ دسترسی شهری در کجا و با چه مختصاتی ساخته بشود.
این مسئول در رابطه با نقش رسانهها در این خصوص توضیح داد: هنرمندان و بازیگرانی که در عرصه رسانه و به عنوان الگو برای جوانان مطرح میشوند، چند صحنه از اینها در مسجد و درحال عبادت نشان داده شده و چه ویژگیها و تقیداتی دارند تا جوان به آن تمایل پیدا کند.
رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد استان قزوین عنوان کرد: در بحث نظام مدیریت مساجد، هر فردی باید وظیفه و جایگاه شرعی و قانونی خود را بداند. خیلی از مشکلاتی که در مدیریت مسجد بهوجود میآید ناشی از این است که طرف مقابل اصلاً جایگاه خودش را نمیداند یا از خلأ قانونی موجود در این زمینه استفاده میکند و ورود بعضی از ادارات و سازمانها به بحث مدیریتی مساجد ضد قانون است.
وی با بیان اینکه در نظام مدیریت مسجد، متولی مسجد از نظر شرع، ولی فقیه و حاکم شرع است و ولی فقیه در این زمینه میتواند تصمیم بگیرد، ادامه داد: در بحث شهرسازی وقی یک مسجد در بزرگراه یا اتوبان قرار میگیرد و باید تخریب شود، شهرداری نمیتواند به صلاحدید خودش تصمیم بگیرد و برای تخریب مسجد باید از حاکم شرع اجازه بگیرد.
مسجد دارای دو شأن سختافزاری و نرمافزاری است
اوتارخانی مطرح کرد: مسجد دارای دو شأن سختافزاری و نرمافزاری است. شأن سخت افزاری شامل ساختن و رسیدگی به بنای مسجد و کارهای مرتبط با آن است و شأن نرمافزاری آن شامل امور داخلی مسجد، مثل تعیین امام جماعت و کارهای فرهنگی و عبادی است.
وی افزود: ولی فقیه شأن سختافزاری خود را طبق قانون به اداره اوقاف واگذار کرده و طبق ماده یک بند دوم قانون مصوب سال 1363، اداره اماکن مذهبی که ترتیب خاصی برای اداره آنها داده نشده، به استثنای مساجد، مدارس علمیه و تکایا به اداره اوقاف واگذار شده و برای اینکه اختلافی به وجود نیاید در آیین نامه اجرایی مصوب سال 1363 تبصره ذیل ماده 3 توضیح میدهد که ساختمان مسجد جزو رغبات مسجد است و ساخت و نگهداشت مسجد بر عهده اوقاف است و اداره اوقاف نمیتواند در امور داخلی مسجد از قبیل تعیین امام جماعت و انجام اعمال عبادی دخالت کند.
این مسئول ادامه داد: طبق ماده 5 قانون اختیارات اداره کل اوقاف، این اداره میتواند برای اداره اماکن موقوفات عامه، فردی امین یا گروهی از امنا را قرار بدهد و بعد در آیین نامه اجرایی مصوب در سال 1365 طی یازده بند تصریح شده که این هیأت امنا چه وظایفی بر عهده دارد که تمامی یازده بند مربوط به امور سختافزاری مسجد است و در تبصره ذیل ماده 3 آیین نامه اجرایی اشاره شده که اداره اوقاف نمیتواند در امور داخلی مسجد دخالت کند.
رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد استان قزوین بیان کرد: در سال 1372 طی مراجعاتی که در زمینه مدیریت امور داخلی مسجد به رهبری میشود، ایشان طی نامهای خطاب به مرحوم آیتالله مهدویکنی، ایشان را مأمور تأسیس مرکز رسیدگی به امور مساجد میکند که بر امور داخلی مسجد نظارت کند و اختیارات خود در امور نرمافزاری مسجد را به این مرکز واگذار کرده و در استانها نیز نماینده ولی فقیه در استان را مأمور تأسیس و انتصاب رئیس این مرکز میکنند.
مرکز رسیدگی به امور مساجد وظیفه مدیریت بر مساجد را بر عهده دارد
وی پیرامون وظایف مرکز رسیدگی به امور مساجد، توضیح داد: مرکز رسیدگی به امور مساجد وظیفه مدیریت بر مساجد را بر عهده دارد و در زمینه مدیریت در مسجد، طبق بیانات مقام معظم رهبری، امام جماعت رئیس و مدیر مسجد است. مرکز رسیدگی به امور مساجد باید عزل و نصب امام جماعت را انجام دهد، سیاست گذاری کلی کند، چارچوب و نقشه راه ترسیم کند و امام جماعت این سیاستها را اجرا کند.
اوتارخانی با اشاره به مشکلات موجود در مساجد، گفت: طبق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی هیأت امنای مساجد باید توسط امام جماعت به اداره اوقاف معرفی شوند و متأسفانه این قانون اجرا نمیشود و در برخی از مساجد در این مورد انتخابات برگزار کردند که کار غلطی بود و باعث ایجاد درگیری در مساجد شد.
وی عنوان کرد: اداره اوقاف طبق قانون از دخالت در امور داخلی مسجد منع شده، اما در حکم اعضای هیات امنا که اداره اوقاف صادر میکند صراحتاً در دو بند از آن به انجام کار فرهنگی توسط هیأت امنا اشاره شده، مشکل این است که اصلاً موکل نمیتواند اختیاری را که ندارد به وکیلش واگذار کند.
اوتارخانی در پایان خاطرنشان کرد: جایگاه شرعی و قانونی هر فرد و اداره و سازمانی در امور مربوط به مسجد مشخص است و صِرف دغدغه فرهنگی داشتن، دلیل نمیشود که هر کسی در امور مسجد دخالت کند.
