بهبهانه سالروز شهادت حضرت شاهچراغ(ع)؛
تکرار دوباره حماسه حسینی در سرزمین پارس/ «امین ولایت»؛ مقوم مکتب تشیع
گروه اجتماعی: سیدالکریم امیراحمدبن موسی(ع) ملقب به شاهچراغ فرزند رشید هفتمین پیشوای شیعیان بود که امین و امانتدار ولایت شد و همین موجب شد تا شیعه انثی عشری راه مستقیم خود را تا ظهور منجی ادامه دهد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، طنین صدایش حاضران را به خود آورد آنجا که فرمود: «پس از پدرم، برادرم امام رضا(ع) امام هشتم متقیان و خلیفه به حق و ولی خداست و اطاعت از آن بزرگوار از جانب خدا و رسول(ص) بر من و شما واجب است».
او سیدالکریم امیراحمدبن موسی(ع) فرزند رشید هفتمین پیشوای شیعیان بود که امین و امانتدار ولایت شد و همین موجب شد تا شیعه انثی عشری راه مستقیم خود را تا ظهور منجی ادامه دهد.
همهمهای مجلس را گرفت و با حرکت ایشان موج جمعیت به خروش آمد و عاشقان به دیدار مراد خویش شتافتند و چه زیبا برادر، برادر را دعا میکند «همچنانکه حق را پنهان و ضایع نگذاشتی، خداوند در دنیا و آخرت تو را ضایع نگذارد». با برادر بیعت کرد و همراهان او نیز چنین کردند و کاروان به حرکت درآمد.
دوباره زنگ کاروان که نزدیک میشود به خود میآیی. پیاده و سواره همه پای در رکاب به سوی مولای خویش به شوق دیدار عزم طوس دارند و تقدیر گونهای دیگر بود. کاروان راه میپیماید. دوباره آتش فتنه شعله میکشد. جغدی شوم، قاصد خبری نامبارک است شهر لباس جنگ میپوشد به یکباره. خفاشان تاب خورشید ندارد و جغدان چشم نور را. شمشیرها تیز میشود و تیرها در ترکش جای میگیرند.
رو در روی حضرت احمدبن موسی(ع) و خاندان او قرار میگیرند. چکاچک شمشیرها فضا را پر میکند، خاک است و خون و گرد و غباری که ابرای میشود در مقابل خورشید. ناله مجروحان و شیهه اسبهای بیتاب گوش را کر میکند. قیامتی به پاست و دوباره و دوباره کینه، قساوت، رذالت و بغض دوباره تیغ از نیام درآمد. در مقابل حقیقت چه بد میهماننوازند. این دونان. گویی کربلا دوباره است این صحنه نبرد. دیروز حسین(ع) است و در مقابل یزید و امروز اوست در مقابل حاکم جور قتلغ. دیروز با حسین(ع) و امروز با فرزندان حسین(ع): «این قوم ظالم با قصد ریختن خون فرزندان امام علی(ع) آمدهاند هرکس میل بازگشت مدینه منوره را داشته باشد و یا راه گریز از این مهلکه بداند مختار است». و چه بوی آشنایی میدهند این جملات. چقدر بوی حسین(ع) میدهند در شب عاشورا و بوی برادرش ابوالفضل(ع) و شهدای دشت نینوا در شب عاشورا.
روباهان تاب مقابله با شیر نیاورده و میگریزن و در خفا دسیسه و توطئه میچینند. نیرنگ و افسون جای شمشیر در دستهاشان امانشان را بریده و به هر سمتی رو میکنند و از مقابلش میگریزند. چون خس و خاش بر روی زمین میریزند و در آخر شمشیر شقاوت فرق امین ولایت را میشکافد و محاسن مبارک خضاب میشود. همچون مولای خود علی(ع) و بدن غرق در خون غرق زخم تیر و شمشیر، همچون مولای خود حسین(ع) و این امین ولایت، سیدالکریم، سیداحمدبن موسیالکاظم حضرت شاهچراغ(ع) چشم و چراغ اهل شیراز است.
شخصیت حضرت شاهچراغ(ع)
در میان فرزندان حضرت موسیالکاظم(ع) حضرت احمد به کرم، جلالت و شجاعت از همه امتیاز داشت و شبها تا صبح به عبادت مشغول بود و در عمر خود هزار بنده آزاد کرد. شیخ مفید در کتاب خود به نام «ارشاد» در شرح حال حضرتش میفرماید: حضرت احمدبن موسی(ع) جلیلالقدر، کریم و پرهیزگار بود و حضرت موسیبن جعفر(ع) او را دوست و مقدم میداشت و مزرعه خود را که معروف به یسیره بود به او بخشید.
حضرت احمد(ع) در عمل به سنت آزادسازی انسانهای برده شده بسیار کوشا بود. گویند هزار بنده خرید و در راه خدا آزاد کرد. به استنساخ و انتشار قرآن مجید نیز بسیار علاقهمند بود و از این رو، هزار نسخه از قرآن نیز به خط خود به تحریر کرد و انتشار داد.
در شرح بزرگواری و شخصیت احمدبن موسی(ع) همین بس که بعد از شهادت پدرش، با وجود آنکه مردم مدینه برای بیعت با او آمده بودند، او همگی را روانه خانه برادرش کرد و به آنها گفت که امام بعد از پدرش، برادرش امام رضا(ع) و خود نیز اولین نفر با او بیعت کرد.
ورود به سرزمین فارس و شهادت
کاروان اهل بیت(ع) و شیعیانشان به سرداری حضرت احمدبن موسی(ع) بعد از طی مسافتهای طولانی و فراز و نشیبهای گوناگون به سرزمین فارس رسیدند و مأموران حکومتی خبر ورود آن حضرت را به قتلغ خان حاکم فارس و والی حکومت بنی عباس در این منطقه رساندند. او نیز لشکر انبوه و کارآزموده تجهیز کرد و در هشت فرسنگی شیراز در محلی به نام «خانه زنیان» به مصاف کاروان شتافت اما پس از آنکه یارای مقاومت در مقابل کاروان احمدبن موسی(ع) ندید، روی خدعه آورد و در نهایت آن حضرت را در شهر شیراز به شهادت رساند.
آشکار شدن مزار شریف
جسد مطهر احمدبن موسی(ع) بعد از شهادت برای حفظ از تطاول کفار به مشیت الهی از نظرها غایب شد و بر مدفن آن حضرت کسی واقف نبود تا زمان سلطنت عضدالدوله دیلمی که اهل ایمان مکرراً از حوالی محل شهادت مشاهده نور میکردند. به اطلاع عضدالدوله رساندند که چراغی در نهایت روشنایی در بالای تلی از خاک میدرخشد و تا طلوع صبح نورافشانی میکند. عضدالدوله پس از مشورت با علما و مشایخ زمان دستور داد محل مزبور را شکافتند تا به لوحی از سنگ یشم که بر آن نوشته بود: «السید امیراحمدبن موسیالکاظم» و چون سنگ را برداشتند، سردابی عمیق آشکار شد.
مشهور است که شیخ ابوعبدالله محمدبن خفیف معروف به شیخ کبیر که در تقوا پرهیزگاری سرآمد عصر خود بود به سرداب مشرف شد و جسد مطهر آن حضرت صحیح و سالم و بدون تغییر و تبدیل، در حالی که نوری بس شگفت از آن ساطع بود مشاهده کرد و انگشتری در دست راست حضرتش یافت که بر نگین آن منقش بود: «العزة لله، احمدبن موسی». سپس عضدالدوله دستور داد تا بنایی بر مرقد مبارکش مرتب سازند.
شاه راه معرفت و معنویت
آستان قدسی حضرت احمدبن موسی(ع) علاوه بر اینکه کانون اصلی برگزاری آیینهای مذهبی و فرهنگی شیراز است، پناهگاه و تکیهگاهی برای همه شهروندان شیراز و بلکه ایران اسلامی، زائران، مجاوران آن حضرت است که این آستان متبرک را تکیهگاه خود در ناملایمات و سختیها میدانند.
در سفری که مقام معظم رهبری در سال 1387 به استان فارس داشتند، ایشان برخورداری شیراز از حرم مطهر احمدبن موسی(ع) و امامزادگان عالی مقام را امتیازی کمنظیر برای استان فارس خواندند و اینجا را سومین حرم اهل بیت(ع) در ایران اسلامی نامیدند.
رهنمودهای معظمله افق جدیدی مبنی بر شناخت شیراز به عنوان سومین شهر مذهبی کشور گشود. تعابیر رفیع ایشان درباره شخصیت احمدبن موسی(ع) و جایگاهی که شیراز یافته است، میتواند منشأیی برای تحول فرهنگی و مذهبی و قرار گرفتن به عنوان یکی از رویکردهای توسعه این شهر به شمار آید.
از نظر صاحبنظران و علما و اندیشمندان، از احمدبن موسی شاهچراغ(ع) در چهار مورد هجرت، جهاد، شهادت و ولایتمداری در اکثر زمانها بهعنوان الگوی برتر یاد شده است.
فرهنگ ولایتمداری، دفاع از ولایت و پایمردی بر ارزشها جزو درسهای نسخ نشده اهل بیت(ع) است که حضرت شاهچراغ(ع) در این زمینهها به عنوان نمونه بارز اجتماعی یاد شده است.
علاوه بر سومین حرم اهل بیت(ع) در ایران اسلامی، حرمهای اول و دوم کشور عزیزمان نیز به تکریم و بزرگداشت این روز رفتهاند و همچنین بناست در مساجد سراسر کشور نیز برنامههایی جهت تکریم مقام والای این امامزاده لازمالتکریم برگزار شود.
او سیدالکریم امیراحمدبن موسی(ع) فرزند رشید هفتمین پیشوای شیعیان بود که امین و امانتدار ولایت شد و همین موجب شد تا شیعه انثی عشری راه مستقیم خود را تا ظهور منجی ادامه دهد.
همهمهای مجلس را گرفت و با حرکت ایشان موج جمعیت به خروش آمد و عاشقان به دیدار مراد خویش شتافتند و چه زیبا برادر، برادر را دعا میکند «همچنانکه حق را پنهان و ضایع نگذاشتی، خداوند در دنیا و آخرت تو را ضایع نگذارد». با برادر بیعت کرد و همراهان او نیز چنین کردند و کاروان به حرکت درآمد.
دوباره زنگ کاروان که نزدیک میشود به خود میآیی. پیاده و سواره همه پای در رکاب به سوی مولای خویش به شوق دیدار عزم طوس دارند و تقدیر گونهای دیگر بود. کاروان راه میپیماید. دوباره آتش فتنه شعله میکشد. جغدی شوم، قاصد خبری نامبارک است شهر لباس جنگ میپوشد به یکباره. خفاشان تاب خورشید ندارد و جغدان چشم نور را. شمشیرها تیز میشود و تیرها در ترکش جای میگیرند.
رو در روی حضرت احمدبن موسی(ع) و خاندان او قرار میگیرند. چکاچک شمشیرها فضا را پر میکند، خاک است و خون و گرد و غباری که ابرای میشود در مقابل خورشید. ناله مجروحان و شیهه اسبهای بیتاب گوش را کر میکند. قیامتی به پاست و دوباره و دوباره کینه، قساوت، رذالت و بغض دوباره تیغ از نیام درآمد. در مقابل حقیقت چه بد میهماننوازند. این دونان. گویی کربلا دوباره است این صحنه نبرد. دیروز حسین(ع) است و در مقابل یزید و امروز اوست در مقابل حاکم جور قتلغ. دیروز با حسین(ع) و امروز با فرزندان حسین(ع): «این قوم ظالم با قصد ریختن خون فرزندان امام علی(ع) آمدهاند هرکس میل بازگشت مدینه منوره را داشته باشد و یا راه گریز از این مهلکه بداند مختار است». و چه بوی آشنایی میدهند این جملات. چقدر بوی حسین(ع) میدهند در شب عاشورا و بوی برادرش ابوالفضل(ع) و شهدای دشت نینوا در شب عاشورا.
روباهان تاب مقابله با شیر نیاورده و میگریزن و در خفا دسیسه و توطئه میچینند. نیرنگ و افسون جای شمشیر در دستهاشان امانشان را بریده و به هر سمتی رو میکنند و از مقابلش میگریزند. چون خس و خاش بر روی زمین میریزند و در آخر شمشیر شقاوت فرق امین ولایت را میشکافد و محاسن مبارک خضاب میشود. همچون مولای خود علی(ع) و بدن غرق در خون غرق زخم تیر و شمشیر، همچون مولای خود حسین(ع) و این امین ولایت، سیدالکریم، سیداحمدبن موسیالکاظم حضرت شاهچراغ(ع) چشم و چراغ اهل شیراز است.
شخصیت حضرت شاهچراغ(ع)
در میان فرزندان حضرت موسیالکاظم(ع) حضرت احمد به کرم، جلالت و شجاعت از همه امتیاز داشت و شبها تا صبح به عبادت مشغول بود و در عمر خود هزار بنده آزاد کرد. شیخ مفید در کتاب خود به نام «ارشاد» در شرح حال حضرتش میفرماید: حضرت احمدبن موسی(ع) جلیلالقدر، کریم و پرهیزگار بود و حضرت موسیبن جعفر(ع) او را دوست و مقدم میداشت و مزرعه خود را که معروف به یسیره بود به او بخشید.
حضرت احمد(ع) در عمل به سنت آزادسازی انسانهای برده شده بسیار کوشا بود. گویند هزار بنده خرید و در راه خدا آزاد کرد. به استنساخ و انتشار قرآن مجید نیز بسیار علاقهمند بود و از این رو، هزار نسخه از قرآن نیز به خط خود به تحریر کرد و انتشار داد.
در شرح بزرگواری و شخصیت احمدبن موسی(ع) همین بس که بعد از شهادت پدرش، با وجود آنکه مردم مدینه برای بیعت با او آمده بودند، او همگی را روانه خانه برادرش کرد و به آنها گفت که امام بعد از پدرش، برادرش امام رضا(ع) و خود نیز اولین نفر با او بیعت کرد.
ورود به سرزمین فارس و شهادت
کاروان اهل بیت(ع) و شیعیانشان به سرداری حضرت احمدبن موسی(ع) بعد از طی مسافتهای طولانی و فراز و نشیبهای گوناگون به سرزمین فارس رسیدند و مأموران حکومتی خبر ورود آن حضرت را به قتلغ خان حاکم فارس و والی حکومت بنی عباس در این منطقه رساندند. او نیز لشکر انبوه و کارآزموده تجهیز کرد و در هشت فرسنگی شیراز در محلی به نام «خانه زنیان» به مصاف کاروان شتافت اما پس از آنکه یارای مقاومت در مقابل کاروان احمدبن موسی(ع) ندید، روی خدعه آورد و در نهایت آن حضرت را در شهر شیراز به شهادت رساند.
آشکار شدن مزار شریف
جسد مطهر احمدبن موسی(ع) بعد از شهادت برای حفظ از تطاول کفار به مشیت الهی از نظرها غایب شد و بر مدفن آن حضرت کسی واقف نبود تا زمان سلطنت عضدالدوله دیلمی که اهل ایمان مکرراً از حوالی محل شهادت مشاهده نور میکردند. به اطلاع عضدالدوله رساندند که چراغی در نهایت روشنایی در بالای تلی از خاک میدرخشد و تا طلوع صبح نورافشانی میکند. عضدالدوله پس از مشورت با علما و مشایخ زمان دستور داد محل مزبور را شکافتند تا به لوحی از سنگ یشم که بر آن نوشته بود: «السید امیراحمدبن موسیالکاظم» و چون سنگ را برداشتند، سردابی عمیق آشکار شد.
مشهور است که شیخ ابوعبدالله محمدبن خفیف معروف به شیخ کبیر که در تقوا پرهیزگاری سرآمد عصر خود بود به سرداب مشرف شد و جسد مطهر آن حضرت صحیح و سالم و بدون تغییر و تبدیل، در حالی که نوری بس شگفت از آن ساطع بود مشاهده کرد و انگشتری در دست راست حضرتش یافت که بر نگین آن منقش بود: «العزة لله، احمدبن موسی». سپس عضدالدوله دستور داد تا بنایی بر مرقد مبارکش مرتب سازند.
شاه راه معرفت و معنویت
آستان قدسی حضرت احمدبن موسی(ع) علاوه بر اینکه کانون اصلی برگزاری آیینهای مذهبی و فرهنگی شیراز است، پناهگاه و تکیهگاهی برای همه شهروندان شیراز و بلکه ایران اسلامی، زائران، مجاوران آن حضرت است که این آستان متبرک را تکیهگاه خود در ناملایمات و سختیها میدانند.
در سفری که مقام معظم رهبری در سال 1387 به استان فارس داشتند، ایشان برخورداری شیراز از حرم مطهر احمدبن موسی(ع) و امامزادگان عالی مقام را امتیازی کمنظیر برای استان فارس خواندند و اینجا را سومین حرم اهل بیت(ع) در ایران اسلامی نامیدند.
رهنمودهای معظمله افق جدیدی مبنی بر شناخت شیراز به عنوان سومین شهر مذهبی کشور گشود. تعابیر رفیع ایشان درباره شخصیت احمدبن موسی(ع) و جایگاهی که شیراز یافته است، میتواند منشأیی برای تحول فرهنگی و مذهبی و قرار گرفتن به عنوان یکی از رویکردهای توسعه این شهر به شمار آید.
از نظر صاحبنظران و علما و اندیشمندان، از احمدبن موسی شاهچراغ(ع) در چهار مورد هجرت، جهاد، شهادت و ولایتمداری در اکثر زمانها بهعنوان الگوی برتر یاد شده است.
فرهنگ ولایتمداری، دفاع از ولایت و پایمردی بر ارزشها جزو درسهای نسخ نشده اهل بیت(ع) است که حضرت شاهچراغ(ع) در این زمینهها به عنوان نمونه بارز اجتماعی یاد شده است.
اشاره به سالروز بزرگداشت شهادت
طبق رسم 90 ساله، مردم شیراز 17 رجبالمرجب را سالروز شهادت حضرت احمدبن موسی(ع) میدانند و در این روز هیئات مذهبی این شهر با حضور در آستان مقدس به سوگواری و عزاداری میپردازند. بنابراین امروز، 6 اردیبهشتماه مصادف با 17 رجبالمرجب 1437 هجری قمری نیز مصادف با سالروز بزرگداشت شهادت آن حضرت است لذا برنامههای متنوع فرهنگی و مذهبی و سوگواری جهت ابراز ارادت به ساحت این امامزاده واجبالتکریم در حال برگزاری است.علاوه بر سومین حرم اهل بیت(ع) در ایران اسلامی، حرمهای اول و دوم کشور عزیزمان نیز به تکریم و بزرگداشت این روز رفتهاند و همچنین بناست در مساجد سراسر کشور نیز برنامههایی جهت تکریم مقام والای این امامزاده لازمالتکریم برگزار شود.
