نفوذ معنوی و اقتدار اجتماعی امام كاظم(ع)در جامعه اسلامی

حجت​الاسلام و المسلمین منصور كیانی، مدیر مدسه علمیه آیت​الله قاضی دزفول در گفت​وگو با خبرگزاری بین​المللی قرآن(ایكنا) از خوزستان، اظهار كرد: یکی از مبانی اصولی ما شیعه این است که خداوند بشر را رها نکرده است، بلکه چنان که در قرآن كریم می​فرماید:«أعطى كل شیء خلقه ثم هدى«(طه، 50). خداوند موجودات را خلق كرد و هدایت نمود.

وی با بیان اینكه این هدایت عام است؛ یعنی همه را از جماد، نبات، حیوان و انسان شامل می​شود، افزود: خداوند براساس این هدایت همه موجودات را به كمال خود می‌رساند. آیا ممكن انسان كه اشرف مخلوقات است، بدون هدایت و به حال خود رها شود؟ خداوند هرگز كار لغو انجام نمی​دهد و هدایت انسان امری محقق است.

هميشه انسان كاملی برای هدايت انسان​ها وجود دارد

كیانی ادامه داد: ما شیعه معتقدیم هیچ زمانی از روزگاری نمی​گذرد، مگر اینکه انسان کامل و جامع شرایطی وجود دارد که خدای تعالی به وسیله او، حجت خود ر ا بر مردم تمام کند و به قول ادعیه: «لئلا یکون للناس علی الله حجه» اگر انسان​ها در قیامت ادعا كنند ما راهنما نداشتیم، بگوییم ما حجت خود را به سوی شما فرستادیم. حجت خدا یعنی انسان کامل كه هدایت​كننده افراد بشر است. پس مبنای ما این است که حتما یک انسان کاملی برای هدایت انسان​ها وجود دارد.

این مدرس حوزه با بیان اینكه امام به معنی پیشوا است و امامان ما هر كدام به یک روش، مسلک و حالتی راهنمای بشر بوده​اند، گفت: امام موسی کاظم (ع)، امام است یعنی نشست و برخاست و منش و سلوک او ولو اینکه در کسوت امیر نیست، راهنمای ما است و همین نَفَس مقدس امام و دیگر ائمه(ع) برای ما رهنمون است. یعنی تقریر و سیره ایشان برای ما حجت است؛ به این معنا كه مردم باید به آن عمل کنند.

امام موسي كاظم(ع) در نهایت کیاست امت را در حال تقیه هدايت می​کردند

مدیر مدسه علمیه آیت​الله قاضی دزفول خاطرنشان كرد: لذا امام موسی کاظم (ع) با وجودی که در زمانی واقع شده است که مقتدرترین خلیفه بنی عباس یعنی هارون الرشید حاکم است، باید حجیت خود را به مردم نشان دهد. چگونه؟ به نظر می​آید از طریق روش تقیه. یعنی اگر دشمن نهایت اقتدار را داشته باشد و استبداد و خفقان در اوج باشد و ما در نهایت ضعف، باز هم می​توان حجت را تمام کرد و مردم را به کمالات خود رساند. به چه وسیله؟ به وسیله​ای که امام در نهایت کیاست امت را در حال تقیه رهنمون کردند.

نفوذ معنوی امام در جامعه اسلامی

وی با بیان اینكه بیشترین تقیه در زمان امام موسی کاظم(ع) واقع شد، اظهار كرد: با وجود اقتدار فراوان هارون الرشید که می​توان گفت مقتدرترین خلیفه اسلامی است، امام طوری رفتار می​کرد که هارون الرشید می​گفت: سایه ایشان مرد مرا می​ترساند. این ترس ناشی از چیست؟ انسان از وجود فعال می​ترسد نه از منفعل. امام موسی كاظم(ع) از توان معنوی بالایی در جامعه مدینه و دیگر جاها برخوردارند؛ و لو اینکه خفقان است و پشت پرده های مختلف تحت مراقبت های ویژه بود، ولی وجود مقدس امام آن چنان قوی است که تمام جامعه اسلامی از ایشان بهره مند هستند.

كیانی ادامه داد: نفوذش چنان است که هارون الرشید می​گفت احساس می​كنم این فرد دارد حکومت را از من می​گیرد. این از اقتدار و نفوذ معنوی امام حاکی است؛ با وجود اینكه تحت مراقبت​های ویژه بود. این امر به وسیله تقیه انجام می​شد. به این معنا كه در تقیه در عین اینكه دشمن فعال و امام را تحت مراقبت خود دارد؛ ولی ایشان بدون آنکه بروز دهد جامعه را هدایت می​کند.

این مدرس حوزه اظهار كرد: تقیه یعنی در عین آنکه فرد مطیع حق است و آن را پذیرفته اما آن را ابراز نمی​کند. به این معنا که مصلحت در تعطیلی حق نیست بلکه مصلحت آن است كه حق به صورت جلی آشکار نشود. امام موسی کاظم(ع) مرد این میدان​های عجیب است.

وی با اشاره به نفوذ امام موسی كاظم(ع) در دستگاه خلیفه عباسی گفت: علی بن یقطین وزیر هارون الرشید از یاران امام بود. هدایت همین است. اقتدار امام موسی کاظم(ع) و ابهت و جایگاه اجتماعی ایشان در اتفاقاتی كه بین ایشان و هارون​الرشید می​افتاد مشهود است.

امام موسی کاظم (ع) در نهایت اقتدار اجتماعی، مظلوم است

كیانی در پایان خاطرنشان كرد: امام موسی کاظم (ع) در نهایت اقتدار اجتماعی، مظلوم است و در حیطه سلطه جباران است. همین فضا اکنون بر جمهوری اسلامی نیز حاکم است با وجود اینکه دشمنان از ایران هراس دارند، اما در نهایت مظلومیت است یعنی تحت شدیدترین تحریم​ها و مراقبت​های ویژه است.