عراقچی در کرج:
قدرت رمز به نتیجه رسیدن برجام
گروه سیاسی: معاون امور حقوقی و بین الملل وزارت خارجه با بیان اینکه در برجام نه تنها هیچ نیازی از ما تعطیل نشده است بلکه زمینه برای همکاری در دهها فعالیت دیگر نیز باز شده است، اعلام کرد: این دستاوردها فقط از طریق مذاکره به دست نیامده است؛ چرا که هیچ کشوری در عرصه بین المللی به جایی نمیرسد مگر اینکه به قدرت درونی متکی باشد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)از البرز، سید عباس عراقچی، معاون امور حقوقی و بین الملل وزارت خارجه در جلسه شورای اداری استان البرز که امروز شنبه(18 اردیبهشت)، در استانداری البرز برگزار شد، به توضیحاتی در خصوص دستاوردهای برجام و موانع و مشکلات موجود برای اجرای این دستاورد پرداخت و گفت: در مورد برجام تاکنون صحبتهای زیادی شده است؛ برجام به افزایش سطح معلومات و درک سیاسی جامعه کمک کرد.
وی ادامه داد: برجام وضعیتی را به وجود آورد تا موضوعی که ارتباط مستقیمی با امنیت ملی دارد مورد بحث قرار بگیرد و همه اقشار جامعه اعم از مخالف و موافق با آن درگیر شوند و در یک جو معقول و روشن در مورد آن بحث کنند.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه خاطرنشان کرد: در مجموع برنامه جامع اقدام مشترک به رشد و بلوغ سیاسی جامعه کمک خوبی کرد و پیش از این چنین موضوعی در کشور وجود نداشت.
وی در ادامه با بیان اینکه برجام توانست از کوره تند انتقادات با موفقیت خارج شود، گفت: ما از این موضوع بسیار خرسند هستیم؛ چرا که برجام پس از انتقادات زیادی که به آن شد توانست هم تایید شورای عالی امنیت ملی، هم تایید مجلس شورای اسلامی و مهمتر از همه تایید رهبری را بگیرد؛ چرا که بدون تایید ایشان هیچ چیزی تایید نمیشود.
عضو ارشد تیم مذاکره کننده هستهای برجام را سند افتخاری برای کشور دانست و اعلام کرد: برجام پس از دو سال مذاکره فشرده نهایی شد و با وجود مشکلات متعددی که بر سر راه آن وجود داشت در نهایت به صورت یک سند 150 صفحهای حاوی مسائل ریز و پیچیده فنی، سیاسی و حقوقی به تایید مقامات عالی کشور رسید.
این مقام مسئول ادامه داد: البته این بدان معنا نیست که برجام هیچ ضعفی نداشته و اجرای آن با مشکلاتی مواجه نیست؛ ولی در هر حال این سند دستاوردی است که توانست اهداف ما را محقق کند.
انتظار داشتیم برجام دستاویزی برای رقابتهای سیاسی نباشد
عراقچی با انتقاد از برخی برخوردها با برجام در داخل اضافه کرد: برجام تا حدی گرفتار مسائل و رقابت های سیاسی درونی شده است در صورتی که ما انتظار داشتیم با آن به عنوان یک موضوع ملی برخورد شود و مورد دستاویز رقابت های سیاسی قرار نگیرد.
وی سوئیفت را یکی از مسائلی دانست که دستاوردهای برجام به آن محدود شده است و افزود: همه ما قبول داریم که در این 12 سال درگیر یک جنگ تمام عیار غیرنظامی بودیم زیرا طرف مقابل همه توان سیاسی، اقتصادی و نظامی خود را علیه ما به کار گرفت و ما نیز مقاومت کردیم و توانستیم موفق بیرون بیاییم ولی حال کل این دستاورد به سوئیفت محدود میشود.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور گفت: شعار اصلی ما در طول مذاکرات «انرژی هستهای حق مسلم ماست» بود و در همه حال نیز در مذاکرات متبلور بود و با همین شعار بود که توانستیم حق برخورداری از انرژی هستهای را برای کشور تثبیت کنیم.
عراقچی ادامه داد: حال مساله این است که آیا برجام این شعار را محقق کرده است یا خیر؟ آیا برخورداری از انرژی صلح آمیز هستهای از دید حقوق بین الملل برای ایران به یک امر مشروع بین المللی تبدیل شد یا نه؟
وی به سیاستهای پیشین آمریکا در برخورد با مساله هستهای ایران اشاره کرد وگفت: آمریکا تا پیش از برجام به طور کاملا صریح اعلام کرده بود که غنی سازی ایران باید صفر باشد ولی بر اثر برجام آمریکا این سیاست خود را کنار گذاشت و غنی سازی همچنان ادامه دارد.
عراقچی گفت: دعوای ما بر سر این بود که ایران حق دارد به غنی سازی ادامه دهد و این غنی سازی یک روز هم تعطیل نشد و همچنان ادامه دارد و در حال حاضر تولیدات ما در بازارهای بین المللی به فروش میرود.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور به توضیحاتی در خصوص واکنشگاه آب سنگین اراک اشاره کرد وافزود: آمریکا پیش از این اعلام کرد که ایران نباید هیچ گونه تاسیسات آب سنگین داشته باشد ولی در عمل و در نهایت راکتور آب سنگین اراک باقی ماند.
وی به نگرانیهای کشورهای مذاکره کننده از خطرات واکنشگاه آب سنگین اراک اشاره کرد و یادآور شد: نگرانی هایی در این خصوص وجود داشت به همین دلیل توافق شد تا تغییراتی در راکتور به وجود آید تا این خطرات رفع شود ولی تولید آب سنگین و فروش آن ادامه دارد.
عراقچی اضافه کرد: همان شورای امنیتی که پیش از برجام فعالیتهای هستهای ایران را تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی اعلام کرده بود در قطعنامه جدید خود نه تنها همه حقوق هستهای ایران را میپذیرد بلکه به دیگر کشورهای جهان اعلام میکند که محدودیتی برای همکاری هستهای با ایران وجود ندارد.
اراده ما بر اراده آمریکا پیروز شد
این مسئول ادامه داد: فراتر از حقوق هستهای که برجام آن را تثبیت کرد یک بحث جانبی دیگر نیز وجود دارد و آن این است که به وسیله برجام اراده ما بر اراده آمریکاییها غلبه کرد.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور افزود: ما زیر بار حرف زور نرفتیم و غنیسازی را یک روز هم تعطیل نکردیم.
عراقچی در ادامه به دستاورد دوم برجام اشاره کرد وگفت: لغو قطعنامههای شورای امنیت و خروج از ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد بدون هیچگونه درگیری نظامی از دیگردستاوردهای مهم برجام است.
وی با تقدیر از فعالیتهای هستهای که در طول 10 سال گذشته صورت گرفته است گفت: در طول این 10 سال ما جا پای خود را در فناوری هستهای محکم کردیم، تعداد سانتریفیوژهای خود را افزایش دادیم و آب سنگین اراک را تکمیل کردیم؛ هر چه ما پیش رفتیم شورای امنیت هم به تحریم متوسل شد ولی در نهایت ما هم پیشرفت کردیم و هم تحریمهای شورای امنیت را لغو کردیم.
معاون وزیر امور خارجه به مخاطرات قرار گرفتن یک کشور ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد اشاره کرد و یادآورشد: هیچ کشوری در دنیا وجود ندارد که به صورت مسالمت آمیز از ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل خارج شده باشد؛ کشورها یا با سرنگونی رژیم از ذیل این فصل خارج شدهاند یا همچنان ذیل آن قرار داشته و در وضعیت اسفناکی به سر میبرند که ترجیح میدهم به نمونههای آن اشاره نکنم.
عراقچی با بیان اینکه شورای امنیت سازمان ملل زمانی یک کشور را ذیل این فصل قرار میدهد که اقدامات آن کشور را تهدیدی برای صلح و امنیت بین المللی تلقی کند، تصریح کرد: حال شورای امنیت نه تنها فعالیت هستهای ایران را تهدید نمیداند بلکه کشورهای جهان را به همکاری هستهای با ایران دعوت میکند.
کسی باور نمیکرد بتوانیم قطعنامه های شورای امنیت را یک جا لغو کنیم
وی ادامه داد: هیچ کس باور نمیکرد ایران بتواند شش قطعنامه شورای امنیت را به طور یک جا لغو کند اما ما با مذاکره این کار را انجام دادیم.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور به نقل قول شبکه بی بی سی پس از لغو قطعنامههای شورای امنیت اشاره کرد وافزود: این شبکه صریحا اعلام کرد که تمام شش قطعنامه شورای امنیت بدون اینکه حتی یک ساعت از طرف ایران اجرا شده باشد، لغو شد.
وی در ادامه از جو بینالمللی ایجاد شده علیه ایران پیش از برجام گفت و اعلام کرد: متاسفانه شورای امنیت در قطعنامه های خود موضوع موشکی ما را به مساله هستهای گره زده بود؛ آنها از لحاظ سیاسی خیلی جلو آمده بودند و عقبه های سیاسی و استراتژیک ما را فتح کرده بودند.
این مسئول در بخش دیگری از سخنان خود لغو همه تحریمهای مرتبط با موضوع هستهای را دستاورد سوم برجام عنوان کرد وافزود: این تحریم ها شامل تمام تحریم های هستهای اتحادیه اروپا که از روز اجرایی شدن لغو و همه تحریم های آمریکا و کنگره که از همان ابتدا لغو و یا متوقف شدند میشود.
عراقچی ادامه داد: برای اینکه بدانید چقدر این اقدام ارزشمند است لازم است به صحبتهای معاون وزیر خارجه یکی از کشورهای مذاکره کننده اشاره کنم؛ وی دریک جلسه خصوصی به من گفت «ایرانی ها نابغه اند، آمدند از شورای امنیت حق غنی سازی را گرفتند، قطعنامههای صادر شده را لغو کردند و بدون اینکه چیزی بدهند تحریمهای اعمال شده علیه خود را نیز برداشتند.».
وی با بیان اینکه اینها دستاوردهای ما بوده است گفت: اما در قبال اینها ما چه چیزی به طرف مقابل دادهایم؟ مهمترین چیزی که ما به طرف مقابل دادهایم اطمینان از اینکه به سراغ ساخت بمب هستهای نخواهیم رفت، است.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور افزود: ما نسبت به عدم ساخت سلاحی اطمینان دادهایم که از نظر شرعی ساخت و نگهداری و استفاده از آن حرام و در دکترین دفاعی ما جایی ندارد.
عراقچی افزود: آنها فکر میکردند ما به دنبال ساخت بمب هستهای بودهایم؛ اوباما در سخنرانی خود گفت ما بدون جنگ جلو ساخت بمب هستهای توسط ایران را گرفتیم؛ بگذارید این حرف را بزند.
این مسئول به محدودیتهایی که ایران برای این اطمینان بخشی پذیرفته است اشاره کرد وافزود: ما یک سری محدودیت و یک سری نظارتهای بیشتر را برای یک بازه زمانی در این زمینه قبول کردهایم.
نظارتها به جاسوسی ختم نمی شود؛ محدودیت ها نیاز ما را تعطیل نمیکند
وی ادامه داد: ما تا زمانی به نظارت بیشتر پایبندیم که مورد سوء استفاده قرار نگیرد و منجر به جاسوسی نشود؛ تا این حد با آن مشکل نداریم.
عراقچی افزود: محدودیتهایی پذیرفته شده نیز در بازه زمانی مورد توافق باعث تعطیل شدن هیچکدام از نیازهای ما نخواهد شد.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور با اشاره به زمانبندی شدن محدودیت ها تاکید کرد: سوخت نیروگاه بوشهر طبق توافقات قبلی توسط روسیه تامین میشود و نیروگاه هایی که در آینده در کشور ساخته خواهد شد نیز در بازه زمانی مورد توافق به نیاز نمیرسد.
قدرت رمز به نتیجه رسیدن برجام
این عضو تیم مذاکره کننده هسته ای با بیان اینکه نه تنها هیچ نیازی از ما تعطیل نشده است بلکه زمینه برای همکاری در ده ها فعالیت دیگر نیز باز شده است اعلام کرد: این دستاوردها فقط از طریق مذاکره به دست نیامده است؛ چرا که هیچ کشوری در عرصه بین المللی به جایی نمیرسد مگر اینکه به قدرت درونی متکی باشد.
وی افزود: ما در طول این سال ها توانستیم قدرت مورد نیاز خود را ایجاد کنیم تا با آن خواستههای خود را به پیش ببریم؛ ما زمانی توانستیم دشمن را به امتیاز دادن وادار کنیم که از حمله نظامی به ما ناامید شد.
عراقچی ادامه داد: توان موشکی ما به ما این قدرت را داد زیرا اگر دشمن مطمئن بود که ما توان مقابله و دفاع از خود را نداریم به مذاکره تن نمی داد و حتما تاسیسات هستهای ما را منهدم میکرد.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور به مقاومت مردم در مقابل فشارهای اقتصادی نیز اشاره کرد وافزود: توان مردم و کسانی که با کارآفرینی و دور زدن تحریمها توانستند نیازهای کشور را تامین کنند نیز در این زمینه تاثیر بهسزایی داشت.
وی افزود: نمیگوییم تحریم ها تاثیر نداشت؛ تحریم هزینههای زیادی را به ما تحمیل کرد ولی باعث نشد تا ما تسلیم شویم.
عراقچی توانایی علمی کشور را نیز در پیشبرد خواستههای ما در مذاکرات مهم ارزیابی کرد و گفت: اگر دانشمندان ما نمی توانستند این فناوری را پیش ببرند و سطح غنی سازی را به 20 درصد برسانند طرف مقابل هم حاضر به مذاکره نمیشد.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور نقش تیم دیپلماسی کشور را جمع بندی این توانمندی ها دانست و گفت: کار دیپلماسی این است که توانمندی های کشور را جمع بندی و به نتیجه برساند همین اتفاقی که دربرجام رخ داد.
چرا برجام را آن طور که باید در زندگی روزمره حس نمیکنیم؟
وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع عدم احساس برجام در زندگی روزمره اشاره کرد و افزود: لغو تحریمها دو مرحله دارد؛ اول به قوانین مربوط به برداشتن تحریم ها و دوم به صحنه عمل مربوط می شود.
عراقچی ادامه داد: آن چیزی که در برجام به 1+5 و تعهدات آنان مربوط است به طور کامل انجام شده است؛ اتحادیه اروپا تحریم های خود را لغو و دستورالعمل های جدید را صادر کرد. شورای امنیت نیز قطعنامه های خود را لغو کرد.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور افزود: رئیس جمهور آمریکا نیز برخی از تحریم ها را لغو و آن دسته از تحریمها که در اختیار کنگره بود را تعلیق کرد.
وی اضافه کرد: پس آن چیزی که بر روی کاغذ از آن به عنوان لغو تحریم ها یاد میشود به طور کامل انجام شده است؛ ولی تا زمانی که در صحنه عمل مشاهده و به مبادلات اقتصادی تبدیل شود مدتی طول خواهد کشید.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور به مشکلات مشاهده برجام در زندگی روزمره اشاره کرد و گفت: چند مشکل در این زمینه وجود دارد که اولین مورد به زمان بر بودن بازگشت به وضعیت قبل از تحریم مربوط میشود.
عراقچی ادامه داد: طبیعی است که پس از 10 سال تحریم و قطع کامل ارتباطات بین المللی، طول میکشد تا به شرایط ایده آل برسیم؛ مثال بارز این مشکل فروش نفت است. کشور ایران تا پیش از اعمال تحریمها حدود دو و نیم میلیون بشکه نفت صادر می کرد که بر اثر تحریم هر شش ماه 20 درصد از آن کاهش می یافت.
اگر توافق ژنو نبود صادرات نفت ما صفر میشد
وی افزود: در زمانی که توافق ژنو انجام شد صادرات نفت ما به یک میلیون بشکه در روز رسیده بود و در همان نقطه متوقف شد؛ اگر توافق ژنو انجام نمی شد صادرات ما به صفر میرسید.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور ادامه داد: با اجرایی شدن برجام این تحریم ها برداشته شد اما آیا توقع ما این بود که فردای برجام صادرات نفت ما به همان دو و نیم میلیون بشکه در روز برسد؟
عراقچی تاکید کرد: پاسخ این سوال خیر است چون ما مشتری های خود را از دست داده بودیم و خریداران ما برای تامین نفت خود جایگزین پیدا کرده بودند و پالایشگاه های خود را با نفت های جدید منطبق کرده بودند.
وی با بیان اینکه فروش نفت به بازاریابی مجدد نیازمند است گفت: برجام برای ما مشتری نمیآورد ما خود باید به دنبال مشتری برویم و البته با گذشته کمتر از چهار ماه از اجرایی شدن برجام صادرات ما به دو میلیون بشکه در روز رسیده است.
وی به بازگشت مبادلات بانکی به پیش از تحریمها اشاره کرد وافزود: این بازگشت در مورد بانک ها قدری دشوارتر است زیرا بانکهای ما 10 سال از شبکه بانکی بینالمللی کنار گذاشته شده بود و به دلیل اینکه بانک های غربی خصوصیاند و کسی نمی تواند برای ارتباط با ما به آنها دستور دهد این مساله به زمان بیشتری نیاز دارد.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور با تاکید بر اینکه احیا این موضوعات زمان بر است، خاطرنشان کرد: البته موقعیت قبل از تحریم ها هم لزوما ایده آل نبود و سیل سرمایه گذاری به کشور سرازیر نبود.
این مسئول ارشد وزارت خارجه با بیان اینکه برجام فقط موانع را از سر راه برداشته است، تاکید کرد: پس ما باید بدانیم که بازگشت به حالت اولیه زمان بر است و باید تلاش کنیم تا این زمان را کوتاه کنیم.
عراقچی به مشکل دیگری که در مسیر اجرای برجام وجود دارد اشاره کرد وافزود: تداخل تحریمهای لغو شده و باقیمانده همچون تحریم هایی که به بهانه تروریسم، گروگانگیری و حقوق بشر علیه ما وضع شده نیز در راه اجرای برجام مشکل ایجاد کرده است.
آمریکاییها به تعهدات خود پایبند هستند اما با ما رفیق نشدهاند
معاون وزیر خارجه خاطرنشان کرد: مشکل سوم بدجنسی و خباثت های طرف آمریکایی است که همچنان ادامه دارد. آمریکاییها به تعهدات خود دربرجام پایبند بودهاند اما با ما رفیق نشدهاند واین ایراد نادرستی است که خیلی از منتقدین به ما می گیرند و می گویند چرا بعد از برجام خصومت های آمریکا علیه ما بیشتر شده است! مگر قرار بود کمتر شود.
وی از ادامه دشمنی آمریکا با ایران گفت و تاکید کرد: تا جمهوری اسلامی جمهوری اسلامی است و تا آمریکا آمریکاست این تقابل وجود دارد.
عراقچی با تاکید بر اینکه نباید توقع داشته باشیم آمریکا به خاطر برجام با ما دوست شود گفت: ما فقط یک موضوع را مدیریت کردهایم و آن بحث هستهای است؛ در هر حال آنها تلاش میکنند ایران از میوه های برجام بهره نبرد.
وی به تلاشهای رژیم صهیونیستی، عربستان و برخی دیگر از کشورهای عربی برای به نتیجه نرسیدن برجام اشاره کرد وگفت: حال که این موضوع به نتیجه رسیده است همه این کشورها به همراه آمریکا میخواهند ایران از دستاوردهای برجام کمتر استفاده کند.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور فضاسازی های نادرست را به عنوان مانع چهارم اجرا شدن برجام دانست و گفت: برای اینکه از برجام به طور کامل استفاده کنیم باید فضای اطمینان بخشی را برای تجارت در کشور به تصویر بکشیم.
این مسئول ادامه داد: هر کس به قصد سود فعالیت اقتصادی می کند و اگر سرمایه گذاری در کسب سود از فعالیتش تردید کند ممکن است حاضر به حضور در کشور ما نشود.
عراقچی بر لزوم ایجاد یک فضای اطمینان بخش در کشور تاکید کرد وافزود: ما مسئولیم که این فضا را ایجاد کنیم؛ طرف مقابل می خواهد این فضا را ازطریق ایران هراسی از بین ببرد و هر کسی که در داخل نیز به ایران هراسی دامن بزند قطعا در زمین آمریکا بازی می کند.
وی اعلام کرد: مسئول آمریکایی اعلام می کند که شاکله تحریم حفظ شده است تا سرمایهگذاران نیایند؛ حال اگر خود ما هم به اینها دامن بزنیم و بگوییم تحریم ها ادامه دارد، سوئیفت برقرار نشده است و برجام هیچ دستاوردی نداشته است در زمین آمریکا بازی کردهایم و به سرمایه گذار میگوییم به ایران نیاید.
عراقچی به نمونهای از این واقعیت اشاره کرد و گفت: یک سرمایه گذار با 100 میلیون دلار سرمایه به کرج آمده بود ولی نسبت به سرمایه گذاری تردید داشت زیرا مترجم وی به او گفته بود که در روزنامه های کشور هنوز صحبت از ادامه تحریم هاست.
وی ادامه داد: اگر می خواهیم از برجام بهره مند شویم باید این شرایط را مهیا کنیم، باید قوانین را شفاف کنیم و یک فضای اطمینان بخش در کشور به وجود آوریم.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور گفت: من مطمئنم برجام شرایطی را برای کشور ایجاد میکند که همچون دیگر بخش ها در زمینه اقتصادی هم به یک قدرت بزرگ تبدیل شود و این به شرطی است که درست عمل کنیم؛ آن زمان می توانیم در مسیر تبدیل شدن به یک قدرت جهانی حرکت کنیم.
نباید برجام را فروملی کرد
عراقچی به ارتباط برجام با اقتصاد مقاومتی اشاره و تصریح کرد: برجام قطعا به این موضوع کمک می کند؛ چرا که زمینههای انتقال تکنولوژی، رشد صادرات و گسترش روابط با کشورهای منطقه و جهان را فراهم آورده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود لزوم وفاق ملی در خصوص برجام رایادآور شد و گفت: برجام یک موضوع ملی است نباید آن را فروملی کرد و نباید فکر کرد کسی میخواهد از آن بهره برداری سیاسی و جناحی کند؛ برجام یک نگاه جدید میخواهد.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور در پایان گفت: برجام مورد تایید رهبری و مجلس است؛ پس خودمان کوچکش نکنیم.
وی ادامه داد: برجام وضعیتی را به وجود آورد تا موضوعی که ارتباط مستقیمی با امنیت ملی دارد مورد بحث قرار بگیرد و همه اقشار جامعه اعم از مخالف و موافق با آن درگیر شوند و در یک جو معقول و روشن در مورد آن بحث کنند.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه خاطرنشان کرد: در مجموع برنامه جامع اقدام مشترک به رشد و بلوغ سیاسی جامعه کمک خوبی کرد و پیش از این چنین موضوعی در کشور وجود نداشت.
وی در ادامه با بیان اینکه برجام توانست از کوره تند انتقادات با موفقیت خارج شود، گفت: ما از این موضوع بسیار خرسند هستیم؛ چرا که برجام پس از انتقادات زیادی که به آن شد توانست هم تایید شورای عالی امنیت ملی، هم تایید مجلس شورای اسلامی و مهمتر از همه تایید رهبری را بگیرد؛ چرا که بدون تایید ایشان هیچ چیزی تایید نمیشود.
عضو ارشد تیم مذاکره کننده هستهای برجام را سند افتخاری برای کشور دانست و اعلام کرد: برجام پس از دو سال مذاکره فشرده نهایی شد و با وجود مشکلات متعددی که بر سر راه آن وجود داشت در نهایت به صورت یک سند 150 صفحهای حاوی مسائل ریز و پیچیده فنی، سیاسی و حقوقی به تایید مقامات عالی کشور رسید.
این مقام مسئول ادامه داد: البته این بدان معنا نیست که برجام هیچ ضعفی نداشته و اجرای آن با مشکلاتی مواجه نیست؛ ولی در هر حال این سند دستاوردی است که توانست اهداف ما را محقق کند.
انتظار داشتیم برجام دستاویزی برای رقابتهای سیاسی نباشد
عراقچی با انتقاد از برخی برخوردها با برجام در داخل اضافه کرد: برجام تا حدی گرفتار مسائل و رقابت های سیاسی درونی شده است در صورتی که ما انتظار داشتیم با آن به عنوان یک موضوع ملی برخورد شود و مورد دستاویز رقابت های سیاسی قرار نگیرد.
وی سوئیفت را یکی از مسائلی دانست که دستاوردهای برجام به آن محدود شده است و افزود: همه ما قبول داریم که در این 12 سال درگیر یک جنگ تمام عیار غیرنظامی بودیم زیرا طرف مقابل همه توان سیاسی، اقتصادی و نظامی خود را علیه ما به کار گرفت و ما نیز مقاومت کردیم و توانستیم موفق بیرون بیاییم ولی حال کل این دستاورد به سوئیفت محدود میشود.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور گفت: شعار اصلی ما در طول مذاکرات «انرژی هستهای حق مسلم ماست» بود و در همه حال نیز در مذاکرات متبلور بود و با همین شعار بود که توانستیم حق برخورداری از انرژی هستهای را برای کشور تثبیت کنیم.
عراقچی ادامه داد: حال مساله این است که آیا برجام این شعار را محقق کرده است یا خیر؟ آیا برخورداری از انرژی صلح آمیز هستهای از دید حقوق بین الملل برای ایران به یک امر مشروع بین المللی تبدیل شد یا نه؟
وی به سیاستهای پیشین آمریکا در برخورد با مساله هستهای ایران اشاره کرد وگفت: آمریکا تا پیش از برجام به طور کاملا صریح اعلام کرده بود که غنی سازی ایران باید صفر باشد ولی بر اثر برجام آمریکا این سیاست خود را کنار گذاشت و غنی سازی همچنان ادامه دارد.
عراقچی گفت: دعوای ما بر سر این بود که ایران حق دارد به غنی سازی ادامه دهد و این غنی سازی یک روز هم تعطیل نشد و همچنان ادامه دارد و در حال حاضر تولیدات ما در بازارهای بین المللی به فروش میرود.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور به توضیحاتی در خصوص واکنشگاه آب سنگین اراک اشاره کرد وافزود: آمریکا پیش از این اعلام کرد که ایران نباید هیچ گونه تاسیسات آب سنگین داشته باشد ولی در عمل و در نهایت راکتور آب سنگین اراک باقی ماند.
وی به نگرانیهای کشورهای مذاکره کننده از خطرات واکنشگاه آب سنگین اراک اشاره کرد و یادآور شد: نگرانی هایی در این خصوص وجود داشت به همین دلیل توافق شد تا تغییراتی در راکتور به وجود آید تا این خطرات رفع شود ولی تولید آب سنگین و فروش آن ادامه دارد.
عراقچی اضافه کرد: همان شورای امنیتی که پیش از برجام فعالیتهای هستهای ایران را تهدیدی برای صلح و امنیت بینالمللی اعلام کرده بود در قطعنامه جدید خود نه تنها همه حقوق هستهای ایران را میپذیرد بلکه به دیگر کشورهای جهان اعلام میکند که محدودیتی برای همکاری هستهای با ایران وجود ندارد.
اراده ما بر اراده آمریکا پیروز شد
این مسئول ادامه داد: فراتر از حقوق هستهای که برجام آن را تثبیت کرد یک بحث جانبی دیگر نیز وجود دارد و آن این است که به وسیله برجام اراده ما بر اراده آمریکاییها غلبه کرد.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور افزود: ما زیر بار حرف زور نرفتیم و غنیسازی را یک روز هم تعطیل نکردیم.
عراقچی در ادامه به دستاورد دوم برجام اشاره کرد وگفت: لغو قطعنامههای شورای امنیت و خروج از ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد بدون هیچگونه درگیری نظامی از دیگردستاوردهای مهم برجام است.
وی با تقدیر از فعالیتهای هستهای که در طول 10 سال گذشته صورت گرفته است گفت: در طول این 10 سال ما جا پای خود را در فناوری هستهای محکم کردیم، تعداد سانتریفیوژهای خود را افزایش دادیم و آب سنگین اراک را تکمیل کردیم؛ هر چه ما پیش رفتیم شورای امنیت هم به تحریم متوسل شد ولی در نهایت ما هم پیشرفت کردیم و هم تحریمهای شورای امنیت را لغو کردیم.
معاون وزیر امور خارجه به مخاطرات قرار گرفتن یک کشور ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد اشاره کرد و یادآورشد: هیچ کشوری در دنیا وجود ندارد که به صورت مسالمت آمیز از ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل خارج شده باشد؛ کشورها یا با سرنگونی رژیم از ذیل این فصل خارج شدهاند یا همچنان ذیل آن قرار داشته و در وضعیت اسفناکی به سر میبرند که ترجیح میدهم به نمونههای آن اشاره نکنم.
عراقچی با بیان اینکه شورای امنیت سازمان ملل زمانی یک کشور را ذیل این فصل قرار میدهد که اقدامات آن کشور را تهدیدی برای صلح و امنیت بین المللی تلقی کند، تصریح کرد: حال شورای امنیت نه تنها فعالیت هستهای ایران را تهدید نمیداند بلکه کشورهای جهان را به همکاری هستهای با ایران دعوت میکند.
کسی باور نمیکرد بتوانیم قطعنامه های شورای امنیت را یک جا لغو کنیم
وی ادامه داد: هیچ کس باور نمیکرد ایران بتواند شش قطعنامه شورای امنیت را به طور یک جا لغو کند اما ما با مذاکره این کار را انجام دادیم.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور به نقل قول شبکه بی بی سی پس از لغو قطعنامههای شورای امنیت اشاره کرد وافزود: این شبکه صریحا اعلام کرد که تمام شش قطعنامه شورای امنیت بدون اینکه حتی یک ساعت از طرف ایران اجرا شده باشد، لغو شد.
وی در ادامه از جو بینالمللی ایجاد شده علیه ایران پیش از برجام گفت و اعلام کرد: متاسفانه شورای امنیت در قطعنامه های خود موضوع موشکی ما را به مساله هستهای گره زده بود؛ آنها از لحاظ سیاسی خیلی جلو آمده بودند و عقبه های سیاسی و استراتژیک ما را فتح کرده بودند.
این مسئول در بخش دیگری از سخنان خود لغو همه تحریمهای مرتبط با موضوع هستهای را دستاورد سوم برجام عنوان کرد وافزود: این تحریم ها شامل تمام تحریم های هستهای اتحادیه اروپا که از روز اجرایی شدن لغو و همه تحریم های آمریکا و کنگره که از همان ابتدا لغو و یا متوقف شدند میشود.
عراقچی ادامه داد: برای اینکه بدانید چقدر این اقدام ارزشمند است لازم است به صحبتهای معاون وزیر خارجه یکی از کشورهای مذاکره کننده اشاره کنم؛ وی دریک جلسه خصوصی به من گفت «ایرانی ها نابغه اند، آمدند از شورای امنیت حق غنی سازی را گرفتند، قطعنامههای صادر شده را لغو کردند و بدون اینکه چیزی بدهند تحریمهای اعمال شده علیه خود را نیز برداشتند.».
وی با بیان اینکه اینها دستاوردهای ما بوده است گفت: اما در قبال اینها ما چه چیزی به طرف مقابل دادهایم؟ مهمترین چیزی که ما به طرف مقابل دادهایم اطمینان از اینکه به سراغ ساخت بمب هستهای نخواهیم رفت، است.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور افزود: ما نسبت به عدم ساخت سلاحی اطمینان دادهایم که از نظر شرعی ساخت و نگهداری و استفاده از آن حرام و در دکترین دفاعی ما جایی ندارد.
عراقچی افزود: آنها فکر میکردند ما به دنبال ساخت بمب هستهای بودهایم؛ اوباما در سخنرانی خود گفت ما بدون جنگ جلو ساخت بمب هستهای توسط ایران را گرفتیم؛ بگذارید این حرف را بزند.
این مسئول به محدودیتهایی که ایران برای این اطمینان بخشی پذیرفته است اشاره کرد وافزود: ما یک سری محدودیت و یک سری نظارتهای بیشتر را برای یک بازه زمانی در این زمینه قبول کردهایم.
نظارتها به جاسوسی ختم نمی شود؛ محدودیت ها نیاز ما را تعطیل نمیکند
وی ادامه داد: ما تا زمانی به نظارت بیشتر پایبندیم که مورد سوء استفاده قرار نگیرد و منجر به جاسوسی نشود؛ تا این حد با آن مشکل نداریم.
عراقچی افزود: محدودیتهایی پذیرفته شده نیز در بازه زمانی مورد توافق باعث تعطیل شدن هیچکدام از نیازهای ما نخواهد شد.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور با اشاره به زمانبندی شدن محدودیت ها تاکید کرد: سوخت نیروگاه بوشهر طبق توافقات قبلی توسط روسیه تامین میشود و نیروگاه هایی که در آینده در کشور ساخته خواهد شد نیز در بازه زمانی مورد توافق به نیاز نمیرسد.
قدرت رمز به نتیجه رسیدن برجام
این عضو تیم مذاکره کننده هسته ای با بیان اینکه نه تنها هیچ نیازی از ما تعطیل نشده است بلکه زمینه برای همکاری در ده ها فعالیت دیگر نیز باز شده است اعلام کرد: این دستاوردها فقط از طریق مذاکره به دست نیامده است؛ چرا که هیچ کشوری در عرصه بین المللی به جایی نمیرسد مگر اینکه به قدرت درونی متکی باشد.
وی افزود: ما در طول این سال ها توانستیم قدرت مورد نیاز خود را ایجاد کنیم تا با آن خواستههای خود را به پیش ببریم؛ ما زمانی توانستیم دشمن را به امتیاز دادن وادار کنیم که از حمله نظامی به ما ناامید شد.
عراقچی ادامه داد: توان موشکی ما به ما این قدرت را داد زیرا اگر دشمن مطمئن بود که ما توان مقابله و دفاع از خود را نداریم به مذاکره تن نمی داد و حتما تاسیسات هستهای ما را منهدم میکرد.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور به مقاومت مردم در مقابل فشارهای اقتصادی نیز اشاره کرد وافزود: توان مردم و کسانی که با کارآفرینی و دور زدن تحریمها توانستند نیازهای کشور را تامین کنند نیز در این زمینه تاثیر بهسزایی داشت.
وی افزود: نمیگوییم تحریم ها تاثیر نداشت؛ تحریم هزینههای زیادی را به ما تحمیل کرد ولی باعث نشد تا ما تسلیم شویم.
عراقچی توانایی علمی کشور را نیز در پیشبرد خواستههای ما در مذاکرات مهم ارزیابی کرد و گفت: اگر دانشمندان ما نمی توانستند این فناوری را پیش ببرند و سطح غنی سازی را به 20 درصد برسانند طرف مقابل هم حاضر به مذاکره نمیشد.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور نقش تیم دیپلماسی کشور را جمع بندی این توانمندی ها دانست و گفت: کار دیپلماسی این است که توانمندی های کشور را جمع بندی و به نتیجه برساند همین اتفاقی که دربرجام رخ داد.
چرا برجام را آن طور که باید در زندگی روزمره حس نمیکنیم؟
وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع عدم احساس برجام در زندگی روزمره اشاره کرد و افزود: لغو تحریمها دو مرحله دارد؛ اول به قوانین مربوط به برداشتن تحریم ها و دوم به صحنه عمل مربوط می شود.
عراقچی ادامه داد: آن چیزی که در برجام به 1+5 و تعهدات آنان مربوط است به طور کامل انجام شده است؛ اتحادیه اروپا تحریم های خود را لغو و دستورالعمل های جدید را صادر کرد. شورای امنیت نیز قطعنامه های خود را لغو کرد.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور افزود: رئیس جمهور آمریکا نیز برخی از تحریم ها را لغو و آن دسته از تحریمها که در اختیار کنگره بود را تعلیق کرد.
وی اضافه کرد: پس آن چیزی که بر روی کاغذ از آن به عنوان لغو تحریم ها یاد میشود به طور کامل انجام شده است؛ ولی تا زمانی که در صحنه عمل مشاهده و به مبادلات اقتصادی تبدیل شود مدتی طول خواهد کشید.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور به مشکلات مشاهده برجام در زندگی روزمره اشاره کرد و گفت: چند مشکل در این زمینه وجود دارد که اولین مورد به زمان بر بودن بازگشت به وضعیت قبل از تحریم مربوط میشود.
عراقچی ادامه داد: طبیعی است که پس از 10 سال تحریم و قطع کامل ارتباطات بین المللی، طول میکشد تا به شرایط ایده آل برسیم؛ مثال بارز این مشکل فروش نفت است. کشور ایران تا پیش از اعمال تحریمها حدود دو و نیم میلیون بشکه نفت صادر می کرد که بر اثر تحریم هر شش ماه 20 درصد از آن کاهش می یافت.
اگر توافق ژنو نبود صادرات نفت ما صفر میشد
وی افزود: در زمانی که توافق ژنو انجام شد صادرات نفت ما به یک میلیون بشکه در روز رسیده بود و در همان نقطه متوقف شد؛ اگر توافق ژنو انجام نمی شد صادرات ما به صفر میرسید.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور ادامه داد: با اجرایی شدن برجام این تحریم ها برداشته شد اما آیا توقع ما این بود که فردای برجام صادرات نفت ما به همان دو و نیم میلیون بشکه در روز برسد؟
عراقچی تاکید کرد: پاسخ این سوال خیر است چون ما مشتری های خود را از دست داده بودیم و خریداران ما برای تامین نفت خود جایگزین پیدا کرده بودند و پالایشگاه های خود را با نفت های جدید منطبق کرده بودند.
وی با بیان اینکه فروش نفت به بازاریابی مجدد نیازمند است گفت: برجام برای ما مشتری نمیآورد ما خود باید به دنبال مشتری برویم و البته با گذشته کمتر از چهار ماه از اجرایی شدن برجام صادرات ما به دو میلیون بشکه در روز رسیده است.
وی به بازگشت مبادلات بانکی به پیش از تحریمها اشاره کرد وافزود: این بازگشت در مورد بانک ها قدری دشوارتر است زیرا بانکهای ما 10 سال از شبکه بانکی بینالمللی کنار گذاشته شده بود و به دلیل اینکه بانک های غربی خصوصیاند و کسی نمی تواند برای ارتباط با ما به آنها دستور دهد این مساله به زمان بیشتری نیاز دارد.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور با تاکید بر اینکه احیا این موضوعات زمان بر است، خاطرنشان کرد: البته موقعیت قبل از تحریم ها هم لزوما ایده آل نبود و سیل سرمایه گذاری به کشور سرازیر نبود.
این مسئول ارشد وزارت خارجه با بیان اینکه برجام فقط موانع را از سر راه برداشته است، تاکید کرد: پس ما باید بدانیم که بازگشت به حالت اولیه زمان بر است و باید تلاش کنیم تا این زمان را کوتاه کنیم.
عراقچی به مشکل دیگری که در مسیر اجرای برجام وجود دارد اشاره کرد وافزود: تداخل تحریمهای لغو شده و باقیمانده همچون تحریم هایی که به بهانه تروریسم، گروگانگیری و حقوق بشر علیه ما وضع شده نیز در راه اجرای برجام مشکل ایجاد کرده است.
آمریکاییها به تعهدات خود پایبند هستند اما با ما رفیق نشدهاند
معاون وزیر خارجه خاطرنشان کرد: مشکل سوم بدجنسی و خباثت های طرف آمریکایی است که همچنان ادامه دارد. آمریکاییها به تعهدات خود دربرجام پایبند بودهاند اما با ما رفیق نشدهاند واین ایراد نادرستی است که خیلی از منتقدین به ما می گیرند و می گویند چرا بعد از برجام خصومت های آمریکا علیه ما بیشتر شده است! مگر قرار بود کمتر شود.
وی از ادامه دشمنی آمریکا با ایران گفت و تاکید کرد: تا جمهوری اسلامی جمهوری اسلامی است و تا آمریکا آمریکاست این تقابل وجود دارد.
عراقچی با تاکید بر اینکه نباید توقع داشته باشیم آمریکا به خاطر برجام با ما دوست شود گفت: ما فقط یک موضوع را مدیریت کردهایم و آن بحث هستهای است؛ در هر حال آنها تلاش میکنند ایران از میوه های برجام بهره نبرد.
وی به تلاشهای رژیم صهیونیستی، عربستان و برخی دیگر از کشورهای عربی برای به نتیجه نرسیدن برجام اشاره کرد وگفت: حال که این موضوع به نتیجه رسیده است همه این کشورها به همراه آمریکا میخواهند ایران از دستاوردهای برجام کمتر استفاده کند.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور فضاسازی های نادرست را به عنوان مانع چهارم اجرا شدن برجام دانست و گفت: برای اینکه از برجام به طور کامل استفاده کنیم باید فضای اطمینان بخشی را برای تجارت در کشور به تصویر بکشیم.
این مسئول ادامه داد: هر کس به قصد سود فعالیت اقتصادی می کند و اگر سرمایه گذاری در کسب سود از فعالیتش تردید کند ممکن است حاضر به حضور در کشور ما نشود.
عراقچی بر لزوم ایجاد یک فضای اطمینان بخش در کشور تاکید کرد وافزود: ما مسئولیم که این فضا را ایجاد کنیم؛ طرف مقابل می خواهد این فضا را ازطریق ایران هراسی از بین ببرد و هر کسی که در داخل نیز به ایران هراسی دامن بزند قطعا در زمین آمریکا بازی می کند.
وی اعلام کرد: مسئول آمریکایی اعلام می کند که شاکله تحریم حفظ شده است تا سرمایهگذاران نیایند؛ حال اگر خود ما هم به اینها دامن بزنیم و بگوییم تحریم ها ادامه دارد، سوئیفت برقرار نشده است و برجام هیچ دستاوردی نداشته است در زمین آمریکا بازی کردهایم و به سرمایه گذار میگوییم به ایران نیاید.
عراقچی به نمونهای از این واقعیت اشاره کرد و گفت: یک سرمایه گذار با 100 میلیون دلار سرمایه به کرج آمده بود ولی نسبت به سرمایه گذاری تردید داشت زیرا مترجم وی به او گفته بود که در روزنامه های کشور هنوز صحبت از ادامه تحریم هاست.
وی ادامه داد: اگر می خواهیم از برجام بهره مند شویم باید این شرایط را مهیا کنیم، باید قوانین را شفاف کنیم و یک فضای اطمینان بخش در کشور به وجود آوریم.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور گفت: من مطمئنم برجام شرایطی را برای کشور ایجاد میکند که همچون دیگر بخش ها در زمینه اقتصادی هم به یک قدرت بزرگ تبدیل شود و این به شرطی است که درست عمل کنیم؛ آن زمان می توانیم در مسیر تبدیل شدن به یک قدرت جهانی حرکت کنیم.
نباید برجام را فروملی کرد
عراقچی به ارتباط برجام با اقتصاد مقاومتی اشاره و تصریح کرد: برجام قطعا به این موضوع کمک می کند؛ چرا که زمینههای انتقال تکنولوژی، رشد صادرات و گسترش روابط با کشورهای منطقه و جهان را فراهم آورده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود لزوم وفاق ملی در خصوص برجام رایادآور شد و گفت: برجام یک موضوع ملی است نباید آن را فروملی کرد و نباید فکر کرد کسی میخواهد از آن بهره برداری سیاسی و جناحی کند؛ برجام یک نگاه جدید میخواهد.
معاون امور حقوقی و بین الملل وزیر خارجه کشور در پایان گفت: برجام مورد تایید رهبری و مجلس است؛ پس خودمان کوچکش نکنیم.
