ارائه خدمات متنوع به معلولان البرز با محوریت نیازسنجی و توانبخشی
معاون توانبخشی بهزیستی البرز گفت: خدمات به افراد دارای معلولیت پس از نیازسنجی و متناسب با نوع و شدت معلولیت، با نظر کمیتههای تخصصی و مددکاری ارائه میشود.
سیده معصومه توکلی، معاون توانبخشی ادارهکل بهزیستی استان البرز در گفتوگو با ایکنا از البرز با تشریح بخشی از خدمات ارائهشده به افراد دارای معلولیت اظهار کرد: نقطه آغاز ارائه خدمات، شناخت دقیق شرایط فرد است و به همین دلیل پس از آنکه نوع و شدت معلولیت از سوی کمیسیون پزشکی مشخص میشود، نیازهای فرد مورد بررسی قرار میگیرد.
وی توضیح داد: قرار نیست همه افراد دارای معلولیت، صرفنظر از شرایطشان، از یک بسته خدماتی مشابه استفاده کنند؛ بلکه بر اساس نوع و شدت معلولیت، وضعیت فرد نیازسنجی انجام میشود و سپس با نظر کمیته تخصصی و مددکاری، خدمات متناسب با شرایط هر فرد در اختیار او قرار میگیرد.
توکلی با اشاره به گستره حمایتهای پیشبینیشده برای این افراد گفت: مستمری، حق پرستاری خانوادهمحور، خدمات موضوع ماده ۲۷ قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت، خدمات درمانی و معیشتی و همچنین تسهیلات مربوط به اشتغال و مسکن، بخشی از خدماتی است که در چارچوب برنامههای حمایتی به افراد دارای معلولیت ارائه میشود.
به گفته وی، تنوع این خدمات نشان میدهد حمایت از افراد دارای معلولیت تنها در یک حوزه خاص تعریف نشده و بسته به شرایط فرد میتواند از حمایتهای اقتصادی و معیشتی تا مراقبتی، درمانی و تسهیلاتی را دربرگیرد.
معاون توانبخشی ادارهکل بهزیستی استان البرز ادامه داد: ارائه خدمات در شهرستانهای مختلف استان نیز بر مبنای شرایط و نیازهای موجود انجام میشود و آمار افراد دارای معلولیت، نتایج نیازسنجی و نظر کمیته توانبخشی در تعیین نوع و نحوه ارائه خدمات مورد توجه قرار میگیرد.
این مسئول با تأکید بر نقش کمیتههای تخصصی در این فرایند اظهار کرد: هدف از انجام نیازسنجی آن است که خدمات با شرایط واقعی زندگی فرد تناسب داشته باشد و حمایتها در مسیری قرار گیرد که بیشترین اثر را برای فرد دارای معلولیت داشته باشد.
توکلی در ادامه سخنانش، موضوع سالمندی را یکی دیگر از حوزههای مهم خدمات اجتماعی دانست و گفت: سالمندان از گروههایی هستند که در مقاطع مختلف زندگی ممکن است به حمایتهای تخصصی و اجتماعی نیاز پیدا کنند و نحوه مواجهه جامعه با این مسئله، باید مبتنی بر حفظ سلامت، کرامت انسانی و توانمندسازی آنان باشد.
وی با بیان اینکه مراقبت از سالمندان تنها به تأمین نیازهای اولیه آنان خلاصه نمیشود، افزود: سالمندی دورهای از زندگی است که در آن توجه به کیفیت زندگی، سلامت، ارتباطات اجتماعی و حفظ توانمندیهای فرد اهمیت ویژهای پیدا میکند و خدمات مراکز سالمندی نیز باید با چنین نگاهی دنبال شود.
توکلی از فعالیت ۱۵ مرکز نگهداری و مراقبتی سالمندان در استان البرز خبر داد و اظهار کرد: این مراکز در حال حاضر بخشی از خدمات مورد نیاز سالمندان را در حوزه نگهداری و مراقبت ارائه میکنند. در کنار مراکز نگهداری، دو مرکز روزانه نیز به سالمندان خدمات ارائه میدهند و سه مرکز دیگر در حوزه خدمات در منزل سالمندان فعالیت دارند.
وجود مراکز روزانه و خدمات در منزل در کنار مراکز نگهداری، از این جهت اهمیت دارد که نیاز همه سالمندان به یک شکل نیست. برخی افراد به مراقبت مستمر و اقامت در مراکز تخصصی نیاز دارند و برخی دیگر میتوانند در محیط خانواده زندگی کنند اما برای انجام امور روزمره یا دریافت خدمات تخصصی به حمایت نیاز دارند؛ بنابراین تنوع شیوههای خدمترسانی میتواند امکان انتخاب و تطبیق خدمات با شرایط افراد را افزایش دهد.
معاون توانبخشی ادارهکل بهزیستی استان البرز خاطرنشان کرد: اگرچه بخشی از فعالیت مراکز سالمندی به نگهداری از سالمندان اختصاص دارد، اما موضوع توانمندسازی و حمایت اجتماعی نیز از محورهای اساسی خدمات ارائهشده در استان است.
این مسئول توضیح داد: توجه همزمان به افراد دارای معلولیت و سالمندان را میتوان بخشی از یک رویکرد گستردهتر در حوزه خدمات اجتماعی دانست؛ رویکردی که در آن، حمایت اجتماعی زمانی اثربخشتر خواهد بود که پیش از ارائه خدمت، نیازهای واقعی افراد شناسایی و بر اساس همان نیازها برای آنان برنامهریزی شود. در چنین چارچوبی، نیازسنجی افراد دارای معلولیت و تنوعبخشی به خدمات سالمندی، دو موضوع متفاوت اما مرتبط هستند؛ در هر دو حوزه، تفاوت شرایط افراد ایجاب میکند که یک نسخه واحد برای همه در نظر گرفته نشود.
وی تصریح کرد: از یک سو، فرد دارای معلولیت ممکن است به دلیل نوع و شدت معلولیت، نیازمند حمایت درمانی، مراقبتی یا پرستاری باشد و از سوی دیگر، فرد دیگری ممکن است بیش از هر چیز به حمایت معیشتی، تسهیلات اشتغال یا تأمین مسکن نیاز داشته باشد. همین تفاوتهاست که ضرورت ارزیابی شرایط فردی و تصمیمگیری تخصصی را پررنگ میکند.
توکلی اضافه کرد: در حوزه سالمندی نیز وضعیت افراد یکسان نیست؛ برخی سالمندان ممکن است امکان ادامه زندگی در کنار خانواده را داشته باشند و برخی دیگر به خدمات تخصصی و مراقبتی بیشتری نیاز پیدا کنند. به همین دلیل، وجود مراکز نگهداری، مراکز روزانه و خدمات مراقبتی در منزل میتواند پاسخهای متفاوتی برای نیازهای متفاوت فراهم کند.
وی در پایان با تأکید بر اهمیت حمایت از گروههای نیازمند خدمات اجتماعی، بر تداوم ارائه خدمات متناسب با شرایط افراد دارای معلولیت و سالمندان در استان البرز تأکید کرد.
