پرهیزکاران جانب خدا را در نظر دارند

«فَالْمُتَّقُونَ فيها هُمْ اَهْلُ الْفَضائِلِ، مَنْطِقُهُمُ الصَّوابُ»

پرهیزکاران در این دنیا اهل فضائلند، گفتارشان صواب است

وی گفت: ایشان در محضر امیرالمؤمنین(ع) موفق بودند چنین درخواستی را به حسب نقل نهج‌البلاغه مطرح کنند و حضرت ابتدائاً در یک جواب اجمالی به ایشان، به تقوی توصیه می‌کنند و می‌فرمایند: جانب خدا را در نظر داشته باش، اهل احسان باش، عمل خیر انجام بده، عمل صالح و احسان، زمینه‌ساز لطف خاص خدا است که حضرت در ادامه به آیه شریفه اشاره می‌کنند که: «محسنون» عنایت و امداد و لطف خاص خدا با کسانی است که تقوی‌پیشه و اهل احسان هستند، انفاق می‌کنند؛ انفاق در علم، عمر و به هر نحوی شده خلق‌الله و ضعفا را از یاد نمی‌برند.

حجت الاسلام و المسلمین غفاری ادامه داد: «هَمّام» قانع نمی‌شود تا اینکه حضرت را قسم می‌دهد. حضرت پس از حمد و ثنای الهی و صلوات بر پیامبر اسلام(ص) شروع می‌فرمایند و اجمالاً می‌فرمایند خدای متعال عالم را که خلق کرد و هیچ نیازی نداشت به اینکه مخلوقات او را اطاعت کنند. خداوند متعال غنی بالذات است نه با اطاعت کسی به خدای متعال سودی می‌رسد، نه با معصیت کسی به خدای متعال خطری متوجه می‌شود.

شاگرد آیت‌الله بهجت افزود: ذاتی که همه کمالات و همه عالم نشانی از عظمت اوست، بالاتر از آن است که مخلوق که اثری از آثار اوست، بخواهد در او مؤثر واقع شود؛ مؤثر مطلق حضرت حق است و اشاره می‌فرماید: مخلوقات را خلق کرد و معیشت و روزی آنها را برقرار کرد و در دنیا هر کسی جایگاهی پیدا کرد. اشخاص مختلف شدند؛ عده‌ای اهل تقوی و عده‌ای اهل غفلت شدند. عده‌ای فسق‌ورزی و طغیان کردند و حدود الهی را نادیده گرفتند، عده‌ای هم اصلی‌ترین امری را که در نظر گرفتند، خدای متعال و خالقشان بود.

این مدرس حوزه علمیه گفت: حضرت می‌فرمایند: عده‌ای اهلیت و لیاقت پیدا کردند که فضیلت و کمال دریافت کنند، خدای متعال که به همه نعمت داده بود، به اینها قابلیت و اهلیت داد که آنچه به خواص مخلوقات و افراد برگزیده خود عطا می‌کند، به آنان نیز ارزانی بدارد و این را به زبان حال از خدا طلب می‌کنند. امیرالمؤمنین(ع) در این خطبه شریفه می‌فرماید: کسانی که اهلیت دارند، فضیلت‌های علمی و عملی به معنایی که خداپسند است(نه به آن معنا که فقط چهار روز دنیا مدیریت شود) و ابدیت در آن تضمین شود، به آنها تعلق دارد؛ اینها همان متقین هستند.

یک نشان بارز تقوا این است که زبان به هر مطلبی نمی‌چرخد

وی بیان کرد: متقین در این دار دنیا انسان‌های زرنگ و باهوشی هستند که انتخابی کرده‌اند که خدای متعال لطف خاص خود را بر اینها ارزانی بدارد. حال این اهلیت در چه قالب‌هایی ظاهر شد؟ اولین امری که در این خطبه شریفه بیان شده است، عبارت از این است که نطق اینها و آنچه بیان و اظهار می‌کنند و آنچه از زبانشان صادر می‌شود، غیر از راستی و درستی نیست.

حجت الاسلام و المسلمین غفاری در توضیح صفت «منطقهم الصواب» گفت: از این کلمه شریفه دو استفاده می‌کنیم؛ متقین به دلیل اینکه جایگاه خود را در این عالم پیدا کرده‌اند، هم حرف درست و مطابق واقع می‌زنند و هم به جا حرف می‌زنند. گاهی حرفی درست است؛ اما اگر آن را جایی نقل می‌کنید، این نقل فتنه می‌انگیزد و میان عده‌ای را به هم می‌ریزد، چند نفر به هم بدبین می‌شوند و خانواده‌ای در معرض صدمه قرار می‌گیرد. انسانی که مهار زبانش به دست خود است و از زبان او هر چیزی صادر نمی‌شود، مراقب است. متقین کسانی هستند که یک نشان بارز تقوایشان این است که زبانشان به هر مطلبی نمی‌چرخد و جز به راست نمی‌چرخد و همان مطلب راست را به جا و در جایی که مفید است به کار می‌برند.

رفتارمان هم گاهی پیام دارد/ما با برخاستن، نشستن، اعتناکردن، اعتنانکردن و ... حرف می‌زنیم

این مدرس حوزه افزود: این که حضرت در خصوصیت اول متقین، روی زبان دست گذاشته است معلوم است امر زبان بسیار خطیر و اثرگذار است. البته مخاطب هوشیار می‌داند، زبان، همین تکه گوشتی است که در دهان داریم و به وسیله آن حرف می‌زنیم؛ این یک نوع نطق است، رفتارمان هم گاهی پیام دارد؛ گاهی به یک جا می‌رویم رفتنمان احترام است، گاهی به یک جا نمی‌رویم، نرفتنمان احترام است. ما با برخاستن، نشستن، اعتناکردن، اعتنانکردن و ... حرف می‌زنیم. این پیام‌ها هم نطق حساب می‌شود و طبق این بیان، نطق را نباید فقط به نطق زبانی خلاصه کرد؛ ما نطق‌هایی با اشاره‌ها و رفتارهایمان داریم و به وسیله آنها پیام می‌رسانیم.

شاگرد آیت‌الله بهجت گفت: متقین به نحو همه جانبه آن کسانی هستند که هر پیامی به دیگران می‌رسانند، همان پیامی است که باید برسد. یعنی همانی است که خدای متعال از آنها می‌طلبد. اینها چون جانب خدا را در نظر دارند، هیچ وقت پیامی که به دیگران صادر می‌کنند در مسیر صدمه، شیطنت و اهداف غیرالهی نخواهد بود.