آیتالله ایمانی تشریح كرد:
تبیین دیدگاه اسلام درباره احساس مسئولیت/ معرفت؛ گام نخست سیر و سلوك
گروه اندیشه: نماینده ولی فقیه در استان فارس با اشاره به تأكیدات دین مبین اسلام بر مسئولیتپذیری افراد، این مسئله را از ویژگیهای اصلی انسانهای با تقوا برشمرد و گفت: افراد باتقوا نسبت به ادای مسئولیت در مقابل حضرت احدیت، جامعه و خانواده دچار کوتاهی نمیشوند.
آیتالله اسدالله ایمانی، نماینده ولی فقیه در استان فارس در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایكنا) از فارس، با اشاره به تأكیدات دین مبین اسلام بر مسئولیتپذیری افراد گفت: طبق روایات اسلامی یكی از ویژگیهای انسانهای با تقوا این است كه وقتی مسئولیتی به آنها سپرده میشود، در آن كوتاهی نمیكنند.
وی افزود: افراد باتقوا نسبت به ادای مسئولیت چه در مقابل حضرت احدیت، چه در مقابل جامعه و چه در برابر خانواده و همسایگان و بستگان هیچ گاه دچار کوتاهی نمیشوند و حق مسئولیت را آنچنان که هست ادا میکنند و این مسئلهای بسیار مهم و سرنوشتساز در زندگی انسانهاست که اگر انسانها به آنچه به آنها واگذار شده رعایت حدود و حریم میكردند، جامعه بشری وضعیتی به مراتب بهتر از اینکه اكنون با آن روبهرو است، پیدا میکرد.
احساس مسئولیت یك حسنه و عمل صالح است
آیتالله ایمانی با بیان اینكه احساس مسئولیت در سبك زندگی اسلامی خود یك ارزش است، گفت: مسئولیتپذیری یک حسنه و عمل صالح است و این عمل صالح فضای انجام اعمال صالح دیگری را برای انسان فراهم میسازد و به وجود میآورد.
اشاره به ابعاد حس مسئولیتپذیری
امام جمعه شیراز با یادآوری اینكه مسئولیتپذیری دایره بسیار وسیع و گستردهای دارد، افزود: نخستین بخش كه زیربنای سایر مسئولیتها به حساب میآید، احساس مسئولیت در برابر خود و خویشتن خویش است؛ اگر کسی خود را شناخت و در برابر خویش احساس مسئولیت کرد در برابر دیگران هم احساس مسئولیت میكند و اگر نسبت به خود بیتفاوت شد، طبعاً نسبت به دیگران هم بی تفاوت میشود.
وی اظهار كرد: سرّ مسئله روشن است، در میان علایق و غرایز انسانی هیچ غریزه و علاقهای قویتر از علاقه به خود نیست حتی علاقه به فرزند، همسر، زندگی و خانواده نشئت گرفته از علاقه به خود است و اگر کسی در مقابل خودش، معرفت لازم را نداشته باشد، خود را نشناسد و مسئولیتی که در برابر خود دارد، ادا نکند چه انتظاری از او است که مسئولیت را در برابر دیگران ادا كند و چنین فردی در مقابل جامعه، محیط زندگی و طبیعت بیتفاوت میشود و لذا به یک انسان فاقد هویت، ارزش انسانی و مسئولیتهای اجتماعی تبدیل میشود.
حفظ حرمت دیگران در گرو حفظ حرمت خویشتن خویش است
آیتالله ایمانی به حدیثی از حضرت علی(ع) در این باره اشاره كرد و گفت: آن امام همام فرمود شناخت خود سودمندترین شناختهاست، وقتی خود را شناختید، فضای کار خود را درک کردید، حوزه اثرگذاری خود را به دست آوردید، طبیعتاً به دیگران هم شناخت پیدا میکنید و حوزه اثرگذاری دیگران را هم درک میکنید و برای خود حرمت قائل میشوید و این حرمت را برای دیگران قرار میدهید لذا اگر برای خود حرمت قائل نباشیم، برای دیگران هم حرمتی قائل نیستیم.
منتخب مردم فارس در مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: از این بالاتر سخن دیگر امیر المؤمنین(ع) است که میفرماید شناخت پروردگار عالم به یک معنا، متوقف بر شناخت انسان از خودش است؛ پس در گام اول باید به خود برسیم و توجه به خود پیدا کنیم و از آنجا نسبت به سایر نقاط توجه لازم را داشته باشیم.
نظر قرآن درباره احساس مسئولیت
وی با اشاره به آیه 105 سوره مائده «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا عَلَیكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا یضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَیتُمْ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِیعًا فَینَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ؛ اى كسانى كه ایمان آوردهاید به خودتان بپردازید هر گاه شما هدایت یافتید آن كس كه گمراه شده است به شما زیانى نمى رساند بازگشت همه شما به سوى خداست پس شما را از آنچه انجام مىدادید، آگاه خواهد كرد»، گفت: طبق این آیه وقتی به خود رسیدیم و قدر خود را شناختیم، موقعیت خود را درک کردیم و فهمیدید که جان ما چه قیمت بالایی دارد، به هر قیمت نباید آن را معامله کرد و در این صورت دیگر انحراف دیگران در ما تأثیر نمیگذارد و گمراهی دیگران ما را منحرف نمیکند.
آیتالله ایمانی تأكید كرد: آنانی در جامعه دچار انحراف میشوند که خود را نشناخته باشند و پایههای معرفتی آنها نسبت به خود ضعیف باشد وگرنه اگر انسان جایگاه خود را شناخت، میزان اثرگذاری خود را در جامعه درک کرد و خود را به عنوان یک انسان موثر در عالم آفرینش مورد تجزیه و تحلیل قرار داد، هیچگاه به دنبال بیراههها نمیرود و جان، آبرو، وقت و امكانات خود را صرف این و آن نمیكند.
مشکل جامعه اینجاست که ما به خودمان نرسیدهایم
وی با بیان اینكه مشکل جامعه اینجاست که ما به خودمان نرسیدهایم، افزود: مسائل تربیتی جامعه ما این نکته را به ما بازگو نکرده است و در کتابهای درسی ما غیرمستقیم و مستقیم این معنا به دانشآموزان ما انتقال نشده است که عزیزم خیال میکنی کوچکی اما جهانی با این عظمت در وجود تو نهفته و خلاصه شده است.
نماینده رهبر معظم انقلاب در استان فارس بیان كرد: اشکال کار ما در این است که خود را نشناختهایم، دیگران را هم نمیشناسیم، حدود خود و دیگران را نمیدانیم و خدای خود را هم نمیشناسیم و به مسئولیتهای خود و همچنین مسئولیتهایمان در مقابل دیگران توجه نداریم و این پایه و اساس برای مسئولیتهای دیگر است.
وی با تأكید بر اینكه احساس مسئولیت یک ارزش بسیار والاتر از ارزشهای دیگر و بلكه مادر تمام ارزشهاست، گفت: سایر ارزشها به این ارزش بر میگردد و در میان احساس مسئولیت، احساس مسئولیت نسبت به خود از اولویت ویژهای برخوردار است و زیربنای سایر مسائل در این حوزه است.
وی افزود: افراد باتقوا نسبت به ادای مسئولیت چه در مقابل حضرت احدیت، چه در مقابل جامعه و چه در برابر خانواده و همسایگان و بستگان هیچ گاه دچار کوتاهی نمیشوند و حق مسئولیت را آنچنان که هست ادا میکنند و این مسئلهای بسیار مهم و سرنوشتساز در زندگی انسانهاست که اگر انسانها به آنچه به آنها واگذار شده رعایت حدود و حریم میكردند، جامعه بشری وضعیتی به مراتب بهتر از اینکه اكنون با آن روبهرو است، پیدا میکرد.
احساس مسئولیت یك حسنه و عمل صالح است
آیتالله ایمانی با بیان اینكه احساس مسئولیت در سبك زندگی اسلامی خود یك ارزش است، گفت: مسئولیتپذیری یک حسنه و عمل صالح است و این عمل صالح فضای انجام اعمال صالح دیگری را برای انسان فراهم میسازد و به وجود میآورد.
اشاره به ابعاد حس مسئولیتپذیری
امام جمعه شیراز با یادآوری اینكه مسئولیتپذیری دایره بسیار وسیع و گستردهای دارد، افزود: نخستین بخش كه زیربنای سایر مسئولیتها به حساب میآید، احساس مسئولیت در برابر خود و خویشتن خویش است؛ اگر کسی خود را شناخت و در برابر خویش احساس مسئولیت کرد در برابر دیگران هم احساس مسئولیت میكند و اگر نسبت به خود بیتفاوت شد، طبعاً نسبت به دیگران هم بی تفاوت میشود.
وی اظهار كرد: سرّ مسئله روشن است، در میان علایق و غرایز انسانی هیچ غریزه و علاقهای قویتر از علاقه به خود نیست حتی علاقه به فرزند، همسر، زندگی و خانواده نشئت گرفته از علاقه به خود است و اگر کسی در مقابل خودش، معرفت لازم را نداشته باشد، خود را نشناسد و مسئولیتی که در برابر خود دارد، ادا نکند چه انتظاری از او است که مسئولیت را در برابر دیگران ادا كند و چنین فردی در مقابل جامعه، محیط زندگی و طبیعت بیتفاوت میشود و لذا به یک انسان فاقد هویت، ارزش انسانی و مسئولیتهای اجتماعی تبدیل میشود.
حفظ حرمت دیگران در گرو حفظ حرمت خویشتن خویش است
آیتالله ایمانی به حدیثی از حضرت علی(ع) در این باره اشاره كرد و گفت: آن امام همام فرمود شناخت خود سودمندترین شناختهاست، وقتی خود را شناختید، فضای کار خود را درک کردید، حوزه اثرگذاری خود را به دست آوردید، طبیعتاً به دیگران هم شناخت پیدا میکنید و حوزه اثرگذاری دیگران را هم درک میکنید و برای خود حرمت قائل میشوید و این حرمت را برای دیگران قرار میدهید لذا اگر برای خود حرمت قائل نباشیم، برای دیگران هم حرمتی قائل نیستیم.
منتخب مردم فارس در مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: از این بالاتر سخن دیگر امیر المؤمنین(ع) است که میفرماید شناخت پروردگار عالم به یک معنا، متوقف بر شناخت انسان از خودش است؛ پس در گام اول باید به خود برسیم و توجه به خود پیدا کنیم و از آنجا نسبت به سایر نقاط توجه لازم را داشته باشیم.
نظر قرآن درباره احساس مسئولیت
وی با اشاره به آیه 105 سوره مائده «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا عَلَیكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا یضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَیتُمْ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِیعًا فَینَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ؛ اى كسانى كه ایمان آوردهاید به خودتان بپردازید هر گاه شما هدایت یافتید آن كس كه گمراه شده است به شما زیانى نمى رساند بازگشت همه شما به سوى خداست پس شما را از آنچه انجام مىدادید، آگاه خواهد كرد»، گفت: طبق این آیه وقتی به خود رسیدیم و قدر خود را شناختیم، موقعیت خود را درک کردیم و فهمیدید که جان ما چه قیمت بالایی دارد، به هر قیمت نباید آن را معامله کرد و در این صورت دیگر انحراف دیگران در ما تأثیر نمیگذارد و گمراهی دیگران ما را منحرف نمیکند.
آیتالله ایمانی تأكید كرد: آنانی در جامعه دچار انحراف میشوند که خود را نشناخته باشند و پایههای معرفتی آنها نسبت به خود ضعیف باشد وگرنه اگر انسان جایگاه خود را شناخت، میزان اثرگذاری خود را در جامعه درک کرد و خود را به عنوان یک انسان موثر در عالم آفرینش مورد تجزیه و تحلیل قرار داد، هیچگاه به دنبال بیراههها نمیرود و جان، آبرو، وقت و امكانات خود را صرف این و آن نمیكند.
مشکل جامعه اینجاست که ما به خودمان نرسیدهایم
وی با بیان اینكه مشکل جامعه اینجاست که ما به خودمان نرسیدهایم، افزود: مسائل تربیتی جامعه ما این نکته را به ما بازگو نکرده است و در کتابهای درسی ما غیرمستقیم و مستقیم این معنا به دانشآموزان ما انتقال نشده است که عزیزم خیال میکنی کوچکی اما جهانی با این عظمت در وجود تو نهفته و خلاصه شده است.
نماینده رهبر معظم انقلاب در استان فارس بیان كرد: اشکال کار ما در این است که خود را نشناختهایم، دیگران را هم نمیشناسیم، حدود خود و دیگران را نمیدانیم و خدای خود را هم نمیشناسیم و به مسئولیتهای خود و همچنین مسئولیتهایمان در مقابل دیگران توجه نداریم و این پایه و اساس برای مسئولیتهای دیگر است.
وی با تأكید بر اینكه احساس مسئولیت یک ارزش بسیار والاتر از ارزشهای دیگر و بلكه مادر تمام ارزشهاست، گفت: سایر ارزشها به این ارزش بر میگردد و در میان احساس مسئولیت، احساس مسئولیت نسبت به خود از اولویت ویژهای برخوردار است و زیربنای سایر مسائل در این حوزه است.
