اهمیت روزهداری و احیای شبهای ماه محرم
گروه اجتماعی: ماه محرم در مکتب تشیع یادآور نهضت حضرت سیدالشهدا و حماسه جاودان کربلاست. این ماه، یادآور دلاورمردی های یاران با وفای اباعبدالله الحسین(ع)، فداکاریهای زینب کبری(س)، حضرت سجاد(ع) و همه اسرای کاروان امام حسین(ع)، است.
این ماه در مکتب تشیع یادآور نهضت حضرت سیدالشهدا و حماسه جاودان کربلاست، این ماه، یادآور دلاورمردیهای یاران با وفای اباعبدالله الحسین(ع)، فداکاریهای زینب کبری(س)، حضرت سجاد(ع) و همه اسرای کاروان امام حسین(ع)، است، این ماه، یادآور خطبهها و شعارهای آگاهی بخش سالار شهیدان، نطق آتشین حضرت زینب(س) و خطابه غرّای زین العابدین(ع)، است، این ماه، یادآور استقامت حبیب بن مظاهر و شهادت عون و جعفر است. آری این ماه، ماه پیروزی حق بر باطل است.
پیش از اسلام، عرب، جنگ در این ماه را حرام میدانست و ترک مخاصمه میکرد؛ لذا از آن زمان این ماه به این اسم نامگذاری شد و روز اول محرم را اول سال قمری قرار دادند در توضیح این که چرا ماههای دیگر که جنگ در آنها حرام است، محرم نامیده نمیشود میتوان گفت: چون ترک جنگ از این ماه شروع میشد به آن محرم گفتند.
این ماه، یادآور دلاورمردیهای یاران با وفای اباعبدالله الحسین(ع)، فداکاریهای زینب کبری(س)، حضرت سجاد(ع)، و همه اسرای کاروان امام حسین(ع) است، این ماه، یادآور خطبهها و شعارهای آگاهی بخش سالار شهیدان، نطق آتشین حضرت زینب(س) و خطابه غرّای زین العابدین(ع)، است، این ماه، یادآور استقامت حبیب بن مظاهر و شهادت عون و جعفر است؛ آری این ماه، ماه پیروزی حق بر باطل است.
شیعیان از امام رضا(ع) چنین نقل شده است: «وقتی محرم فرا میرسید، پدرم خندان دیده نمیشد، حزن و اندوه تا پایان دهه اول بر او غالب بود و روز عاشورا، روز حزن و مصیبت و گریه ایشان بود»، همچنین حضرت امام رضا(ع) درباره عاشورا میفرماید: «کسی که عاشورا روز مصیبت و اندوه و گریهاش باشد، خداوند قیامت را روز شادمانی و سرور او قرار خواهد داد».
اعمال شب اول ماه محرم
نماز: این شب چند نماز دارد که یکی از آنها به شرح ذیل است:
دو رکعت، که در هر رکعت بعد از حمد یازده مرتبه سوره توحید خوانده شود، در فضیلت این نماز چنین آمده است: «خواندن این نماز و روزه داشتن روزش موجب امنیت است و کسی که این عمل را انجام دهد، گویا تمام سال بر کار نیک مداومت داشته است»،
احیای این شب و نیایش و دعا
روز اول محرم
اول محرم هر سال اولین روز سال قمری است. از امام محمدباقر(ع) روایت شده است: «آن کس که این روز را روزه بدارد، خداوند دعایش را اجابت میکند، همانگونه که دعای زکریا(ع) را اجابت کرد».
دو رکعت نماز خوانده شود و پس از آن سه بار دعای زیر قرائت گردد:«اللّهم انت الاله القدیم و هذه سنةٌ جدیدةٌ فاسئلک فیها العصمة من الشیطان و القوَّة علی هذه النّفس الامّارة بالسُّوء» بارالها! تو خدای قدیم و جاودانی و این سال، سال نو است، از تو می خواهم که مرا در این سال از شیطان حفظ کنی و بر نفس اماره (راهنمایی کننده) به بدی پیروز سازی.
اعمال روز دوم محرم
در چنین روزی کاروان امام حسین(ع) در سال 61 ه. ق وارد سرزمین کربلا شد و با ممانعت لشکر حرّ مجبور به توقّف در آنجا شد، از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است:«هر کس در این روز روزه بگیرد، خداوند دعایش را اجابت کند.»
در آن روز سپاه عمر بن سعد وارد کربلا شد.
روز چهارم محرم
بینتیجه بودن مذاکره حضرت سیدالشهداء(ع)، با عمر بن سعد برای وادار کردن لشکر وی به ترک جنگ و دعوت او و لشکرش جهت ملحق شدن به سپاه اسلام.
روز هفتم محرم
روزه گرفتن مستحب است.
روز نهم محرم
تاسوعای حسینی، روز محاصره امام حسین(ع) و اصحابش در سرزمین کربلا توسط سپاه شمر.
اعمال شب عاشورا
1. چند نماز برای این شب در روایات آمده است که یکی از آنها چنین است:چهار رکعت نماز که در هر رکعت بعد از سوره حمد، 50 بار سوره توحید خوانده می شود. پس از پایان نماز، 70 بار «سبحان الله والحمدالله و لا اله الاّ الله و الله اکبر ولا حول ولا قوة الاّ بالله العلی العظیم» خوانده شود.
2 احیای این شب کنار قبر امام حسین(ع).
3 دعا و نیایش.
روز عاشورا
1 عزاداری بر امام حسین(ع) و شهدای کربلا، در این مورد از امام رضا(ع نقل شده است:هر کس کار و کوشش را در این روز، رها کند، خداوند خواسته هایش را برآورد و هر کس این روز را با حزن و اندوه سپری کند، خداوند قیامت را روز خوشحالی او قرار دهد.
2 زیارت امام حسین(ع).
3 روزه گرفتن در این روز کراهت دارد؛ ولی بهتر است بدون قصد روزه، تا بعد از نماز عصر از خوردن و آشامیدن خودداری شود.
4 آب دادن به زائران امام حسین(ع).
5 خواندن سوره توحید هزار مرتبه.
6 خواندن زیارت عاشورا.
7 گفتن هزار بار ذکر «اللّهم العن قتلة الحسین(علیه السلام). »
پیشینه عزاداری عاشورا
نخستینبار خود خاندان پیامبر(ص) که در حقیقت منتشرکنندگان سنت نبوی بر اساس قاعده «اهلالبیت ادری بما فیالبیت» بودند، عزاداری عاشورا را بنیان نهادند؛ دادههای تاریخی، سوگواری و حتی پختن غذا در عاشورا را اولین بار از سوی امام سجاد(ع) گزارش کردهاند؛ پیش از این زمان از ام سلمه، همسر پیامبر(ص) و دیگر صحابه، گزارشهایی مبنی بر پیشگویی و عزاداری عاشورا به ما رسیده است؛ فراوانی این گزارشها را میتوان در یکی از بنامترین کتب تاریخی اهل سنت دید؛ صالحی شامی در «الباب الثالث عشر فیاخباره(ص) بقتل الحسینبن علی(رض)» یافت که روایت از زنان و صحابه پیامبر نقل میکند که در همگی آنها به پیشگویی و سوگواری پیامبر در عزای حسینبن علی(ع) اشاره شده است؛ وجود نامهای همسران پیامبر، ام سلمه، عایشه، زینب دختر جحش، همچنین امفضل دختر حارث و حضرت علی(ع) در این اسناد، گویای گستردگی این ماجراست؛ بعدها قندوزی نیز در «الباب الستون فیالاحادیث الواردهًْ فی شهادهًْالحسین صلواتالله و رحمهًْ و برکاته و سلامه علیه و علی اهل بیته و من معه دائما سرمدا» در چند صفحه همین اسناد را بحث کرده است(4) علاوه بر آن تاریخ، پیشگویی حضرت علی(ع) درباره حادثه کربلا را زمانی که آن حضرت برای نبرد صفین، از کربلا میگذشت، ثبت کرده است.
روز دوازدهم محرم
ورود کاروان اسیران کربلا به کوفه و شهادت حضرت سجاد(ع) در سال 94 ه. ق.
روز بیست و یکم محرم
1 روزه این روز مطلوب است.
پی نوشت ها:
-مصباح کفعمی
- فرهنگ عاشورا، جواد محدثی.
-وسائل الشیعه، ج 5
- بحارالانوار
-مصباح المتهجد
- عروة الوثقی
-فرهنگ عاشورا
-کامل الزیارات
یادداشت از مریم بیگدلو
پیش از اسلام، عرب، جنگ در این ماه را حرام میدانست و ترک مخاصمه میکرد؛ لذا از آن زمان این ماه به این اسم نامگذاری شد و روز اول محرم را اول سال قمری قرار دادند در توضیح این که چرا ماههای دیگر که جنگ در آنها حرام است، محرم نامیده نمیشود میتوان گفت: چون ترک جنگ از این ماه شروع میشد به آن محرم گفتند.
این ماه، یادآور دلاورمردیهای یاران با وفای اباعبدالله الحسین(ع)، فداکاریهای زینب کبری(س)، حضرت سجاد(ع)، و همه اسرای کاروان امام حسین(ع) است، این ماه، یادآور خطبهها و شعارهای آگاهی بخش سالار شهیدان، نطق آتشین حضرت زینب(س) و خطابه غرّای زین العابدین(ع)، است، این ماه، یادآور استقامت حبیب بن مظاهر و شهادت عون و جعفر است؛ آری این ماه، ماه پیروزی حق بر باطل است.
شیعیان از امام رضا(ع) چنین نقل شده است: «وقتی محرم فرا میرسید، پدرم خندان دیده نمیشد، حزن و اندوه تا پایان دهه اول بر او غالب بود و روز عاشورا، روز حزن و مصیبت و گریه ایشان بود»، همچنین حضرت امام رضا(ع) درباره عاشورا میفرماید: «کسی که عاشورا روز مصیبت و اندوه و گریهاش باشد، خداوند قیامت را روز شادمانی و سرور او قرار خواهد داد».
اعمال شب اول ماه محرم
نماز: این شب چند نماز دارد که یکی از آنها به شرح ذیل است:
دو رکعت، که در هر رکعت بعد از حمد یازده مرتبه سوره توحید خوانده شود، در فضیلت این نماز چنین آمده است: «خواندن این نماز و روزه داشتن روزش موجب امنیت است و کسی که این عمل را انجام دهد، گویا تمام سال بر کار نیک مداومت داشته است»،
احیای این شب و نیایش و دعا
روز اول محرم
اول محرم هر سال اولین روز سال قمری است. از امام محمدباقر(ع) روایت شده است: «آن کس که این روز را روزه بدارد، خداوند دعایش را اجابت میکند، همانگونه که دعای زکریا(ع) را اجابت کرد».
دو رکعت نماز خوانده شود و پس از آن سه بار دعای زیر قرائت گردد:«اللّهم انت الاله القدیم و هذه سنةٌ جدیدةٌ فاسئلک فیها العصمة من الشیطان و القوَّة علی هذه النّفس الامّارة بالسُّوء» بارالها! تو خدای قدیم و جاودانی و این سال، سال نو است، از تو می خواهم که مرا در این سال از شیطان حفظ کنی و بر نفس اماره (راهنمایی کننده) به بدی پیروز سازی.
اعمال روز دوم محرم
در چنین روزی کاروان امام حسین(ع) در سال 61 ه. ق وارد سرزمین کربلا شد و با ممانعت لشکر حرّ مجبور به توقّف در آنجا شد، از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است:«هر کس در این روز روزه بگیرد، خداوند دعایش را اجابت کند.»
در آن روز سپاه عمر بن سعد وارد کربلا شد.
روز چهارم محرم
بینتیجه بودن مذاکره حضرت سیدالشهداء(ع)، با عمر بن سعد برای وادار کردن لشکر وی به ترک جنگ و دعوت او و لشکرش جهت ملحق شدن به سپاه اسلام.
روز هفتم محرم
روزه گرفتن مستحب است.
روز نهم محرم
تاسوعای حسینی، روز محاصره امام حسین(ع) و اصحابش در سرزمین کربلا توسط سپاه شمر.
اعمال شب عاشورا
1. چند نماز برای این شب در روایات آمده است که یکی از آنها چنین است:چهار رکعت نماز که در هر رکعت بعد از سوره حمد، 50 بار سوره توحید خوانده می شود. پس از پایان نماز، 70 بار «سبحان الله والحمدالله و لا اله الاّ الله و الله اکبر ولا حول ولا قوة الاّ بالله العلی العظیم» خوانده شود.
2 احیای این شب کنار قبر امام حسین(ع).
3 دعا و نیایش.
روز عاشورا
1 عزاداری بر امام حسین(ع) و شهدای کربلا، در این مورد از امام رضا(ع نقل شده است:هر کس کار و کوشش را در این روز، رها کند، خداوند خواسته هایش را برآورد و هر کس این روز را با حزن و اندوه سپری کند، خداوند قیامت را روز خوشحالی او قرار دهد.
2 زیارت امام حسین(ع).
3 روزه گرفتن در این روز کراهت دارد؛ ولی بهتر است بدون قصد روزه، تا بعد از نماز عصر از خوردن و آشامیدن خودداری شود.
4 آب دادن به زائران امام حسین(ع).
5 خواندن سوره توحید هزار مرتبه.
6 خواندن زیارت عاشورا.
7 گفتن هزار بار ذکر «اللّهم العن قتلة الحسین(علیه السلام). »
پیشینه عزاداری عاشورا
نخستینبار خود خاندان پیامبر(ص) که در حقیقت منتشرکنندگان سنت نبوی بر اساس قاعده «اهلالبیت ادری بما فیالبیت» بودند، عزاداری عاشورا را بنیان نهادند؛ دادههای تاریخی، سوگواری و حتی پختن غذا در عاشورا را اولین بار از سوی امام سجاد(ع) گزارش کردهاند؛ پیش از این زمان از ام سلمه، همسر پیامبر(ص) و دیگر صحابه، گزارشهایی مبنی بر پیشگویی و عزاداری عاشورا به ما رسیده است؛ فراوانی این گزارشها را میتوان در یکی از بنامترین کتب تاریخی اهل سنت دید؛ صالحی شامی در «الباب الثالث عشر فیاخباره(ص) بقتل الحسینبن علی(رض)» یافت که روایت از زنان و صحابه پیامبر نقل میکند که در همگی آنها به پیشگویی و سوگواری پیامبر در عزای حسینبن علی(ع) اشاره شده است؛ وجود نامهای همسران پیامبر، ام سلمه، عایشه، زینب دختر جحش، همچنین امفضل دختر حارث و حضرت علی(ع) در این اسناد، گویای گستردگی این ماجراست؛ بعدها قندوزی نیز در «الباب الستون فیالاحادیث الواردهًْ فی شهادهًْالحسین صلواتالله و رحمهًْ و برکاته و سلامه علیه و علی اهل بیته و من معه دائما سرمدا» در چند صفحه همین اسناد را بحث کرده است(4) علاوه بر آن تاریخ، پیشگویی حضرت علی(ع) درباره حادثه کربلا را زمانی که آن حضرت برای نبرد صفین، از کربلا میگذشت، ثبت کرده است.
روز دوازدهم محرم
ورود کاروان اسیران کربلا به کوفه و شهادت حضرت سجاد(ع) در سال 94 ه. ق.
روز بیست و یکم محرم
1 روزه این روز مطلوب است.
پی نوشت ها:
-مصباح کفعمی
- فرهنگ عاشورا، جواد محدثی.
-وسائل الشیعه، ج 5
- بحارالانوار
-مصباح المتهجد
- عروة الوثقی
-فرهنگ عاشورا
-کامل الزیارات
یادداشت از مریم بیگدلو
