کارشناس مذهبی:
فرهنگ عاشورا، ریشه حقیقی انقلاب اسلامی است
گروه اجتماعی: نویسنده کتاب قهرمانان کربلا با اشاره به ابعاد مختلف قیام امام حسین(ع) این قیام را مهمترین ریشه و اصالت انقلاب اسلامی دانست و بر لزوم پاسداشت این شعایر تاکید کرد.
حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا فوادیان در گفت و گو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، گفت: واقعیت تاریخ آن اس تکه عاشورا در سال 61هجری به وقوع پیوست ولی قیام حضرت امام حسین(ع) را نباید در همین بازه تاریخی محدود کرد زیرا این حادثه در بردرانده اضلاع عقیدتی و فرهنگی و فلسفه تاریخ است.
این کارشناس مذهبی با ذکر این مطلب که عاشورا تکیه گاه شیعه در همه وانفساهای تاریخ بوده است افزود: عاشورا بود که جمعهای کوچک شیعیان را گردتر کرد و از همین جمعهای کوچک، آدابی شکل گرفت که کم کم به یک سنت مکتبی مبدل شد.
وی گفت: سنت و مکتب عاشورا از همین جمعهای کوچک و در همین خانهها و روضههای زنانه و مردانه و تکیهها، شکل گرفت و در طول زمان در کشورهای ایران و عراق و بعدها شبه قاره هند، متداول گشت اما هنوز یک جریان خروشان زایشگر نبود و صرفا در پاسداشت و نکوداشت یک حرکت انقلابی از یک مظلوم و امام مظلوم رخ نمایی میکرد.
این کارشناس حوزوی بیان کرد: این جریان در دوران صفویه به اوج خود رسید و به یک آیین ملی مذهبی تبدیل شد زیرا حکومت صفویه به دنبال احیای جنبههای شیعی در ورطه فرهنگی حاکمیت خود بود و به همین دلیل فرهنگ عاشورا در ایران به سرعت نزج گرفت و یکی از دلایلی که امروز وهابیت به شدت صفویه را میکوبند و نظام اسلامی را شیعه صفویه با نگاه منفی ذکر می کنند، همین دلیل است.
وی گفت: پس از دوران حکومت افغانها بر ایران مردم ایران که با محبت اهل بیت(ع) خود گرفته بودند و تشنه این مراسم بودند در زمان حکومت افغانها در فشار بسیاری بودند ولی پس از آن در دوران افشاری و پس از آن زندیه این شرایط از بین رفت و این آداب و رسوم مذهبی دوباره احیا شد ولی هنوز در بستر یک حرکت سطحی شعائری باقی ماند.
نویسنده کتاب قهرمانان کربلا، خاطرنشان کرد: در دوران قاجاریه بود که فرهنگ عامیانه عاشورایی با یک حجم عظیمی از سوی حکومت و مردم و علما مواجه شد و این فرهنگ در سراسر ایران به عنوان یک فرهنگ عام درآمد و شاهان قاجار اهمیت و ارزش بسیاری برای این مراسم قائل بودند.
وی گفت: بیشترین مرمت و سازندگی آثار و ابنیه مرتبط با اهل بیت(ع) پس از صفویه در دوران افشاریه و این دوره انجام شد که و شاهان قاجار به رغم تمام مشکلاتی که در مدیریت و فساد در داخل حکومت داشتند ولی تنها نقطه مثبت آنها همین مساله بود که در دوره هایی علمای بزرگی دراین بستر رشد کردند و مدارس علمیه بسیاری نیز در سراسر کشور ساخته شد.
این کارشناس مذهبی بیان کرد: : در این دوره یعنی در دوره قرن دوازده و سیزده هجری قمری به دلیل ازرش گذاری بسیاری که علما و مردم برای مساله عاشورا قائل بودند بیشترین مقاتل نوشته شد ولی این مقاتل از سوی تاریخ نگاران به عنوان مقاتل نه چندان قوی از نظر سندی معروف شد و نکته عجیبتر آنکه این شیوه تاریخ نگاری برگرفته از یک پدیده اجتماعی و سیاسی است.
وی گفت: یکی از مهمترین مساله در این زمینه آن بود که در این موجی از سطحی گری اجتماعی در جامعه پدید آن که سردمدار آن شاهان قاجار و دربار بودند در این دوره بود که بیشترین خرافات و بدعت ها در جامعه ایجاد شد که همین امروز نیز در جامعه به چشم میخورد.
فوادیان با ذکر این مطلب که این سطحی نگری در خصوص فرهنگ عاشورا یک آسیب دیگر نیز به جای گذاشت، بیان کرد: این مسایل باعث شد که فرهنگ عاشورا در سطح یک مناسبت ساده و سطحی باقی ماند و سیاستمداران را نیز در همین حد باقی گذاشت به همین دلیل بود که اجزای ایران یکی یکی از دست رفت و ایران کوچک و کوچکتر شد و شاهان قاجار خفت بار ترین قرادادها را پذیرفتند و کشورهای استعمارگر به همین دلیل توانستند ایران را تاراج کنند.
وی گفت: این شرایط در دوران پهلوی نیز ادامه داد و فقط علما و متدینین با بصیر نیز با بهره گیری از فرهنگ اصیل عاشورایی در مقابل دشمنان ایستادگی کردند که از آن جمله میتوان به فتاوی تاثیرگذاری مثل فتوای جهاد علیه روسیه از سوی آخوند خراسانی و همچنین میرزای شیرازی و همچنین جهاد میرزا کوچک خان جنگلی اشاره کرد.
این کارشناس حوزوی با ذکر این مطلب که حکومت پهلوی به دلیل اینکه ساختار حکومتش از سوی استعمارگران و کفار تعیین شده بود به نوعی به دنبال نهادینه کردن نگاه منفعلانه به فرهنگ عاشورا بودند، بیان کرد: به همین دلیل میخواستند که این روضهها هم سانسور شود و هم مطالبی بیان شود که این ماجرا درحد یک ماجرای ساده تاریخی باقی بماند.
وی گفت: امام راحل به همراه نسل مراجعی که فرهنگ علمی مکتب نجف را یدک میکشیدند وارد حوزه علمیه قم شدند و این حوزه به پایگاه نشر بصیرت تبدیل شد و وعده ائمه اطهار(ع) در خصوص انتقال جریان علم و فضیلت و نشر فرهنگ اهل بیت(ع) از نجف به قم محقق شد.
وی افزود: این جریان علم گرای جهادی از حوزه علمیه قم که سازنده مکتب علمی قم نیز بود کم کم توانست خط خود را جدا کرده و به عنوان یک مکتب علمی و دینی سیاسی مطرح شود و با نظریه ولایت فقیه باب حضور و قیام شیعیان برای مبارزه با استبداد استقرار نظام اسلامی باز شد.
فوادیان با ذکر این مطلب که امام راحل از روز اول نیز حرکت خود را از محرم آغاز کرد بیان کرد: امام راحل ثابت کرد که آنچه که تشکیل دهنده هسته اصلی عاشوراست چیزی بیش از آنی بود که تا کنون به آن نگاه میشد و به همین دلیل بود که فرهنگ حوزه به بزرگترین مرکز نشر علم و فقاهت وسیاست در بدنه جامعه اسلامی تبدیل شد و به یک جریان فعال مبدل شد که عزم از بین بردن نظام حاکم و طاغوتی را داشت.
وی گفت: فرهنگ عاشورا مهم ترین رمز پیروزی انقلاب اسلامی بود و امام راحل نیز همیشه این فرهنگ را مهمترین دلیل پیروزی انقلاب اسلامی دانست و بر تمام سراسر استکبار جهانی ثابت کرد که این فرهنگ دارای زایشی بیکران است که می تواند هر سال و در هر گوشه جهان امت ستمدیده و مظلوم را علیه استعمارگران و استکبار جهانی مسلح کند.
