اهتمام به واجبات، تواضع و ذکر الهی؛ از آداب زیارت اربعین

حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالله بحرانی، مدرس حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، درباره زیارت اربعین و فضیلت آن گفت: طبق فرموده خداوند در قرآن «وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ؛ اين است[فرايض خدا] و هر كس شعاير خدا را بزرگ دارد در حقيقت آن [حاكى] از پاكى دلهاست»(حج، 32) تعظیم و بزرگداشت برخی مراسمی که خداوند تبارک و تعالی آنها را به خود منسوب می‌کند، تعظیم خداوند است.

وی اظهار کرد: یکی از این شعائر زیارت اباعبدالله(ع) است که در طول سال به ویژه در نیمه شعبان، شب‌های قدر و اربعین توصیه شده است. امام حسین(ع) کسی است که مصداق تام آیه «وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ رَءُوفٌ بِالْعِبَاد؛ و از ميان مردم كسى است كه جان خود را براى طلب خشنودى خدا مى‏ فروشد و خدا نسبت به [اين] بندگان مهربان است»(بقره، 207) است و زیارت ایشان در روایات تأکید شده است.

این مدرس حوزه و دانشگاه ادامه داد: مطابق روایات کسی که زیارت امام حسین(ع) را ترک کند ایمانش ناقص می‌شود و حق‌الله و رسول را ترک کرده است. در سخنی از ائمه(ع) آمده است که ترک زیارت اباعبدالله(ع) از عمر انسان کم می‌کند. همچنین توصیه شده در زیارت اربعین بر یکدیگر سبقت بگیرید و آن را ترک نکنید چون حضرت سیدالشهدا(ع) شاهد شما نزد خداوند است.

بحرانی با بیان اینکه فضیلت زیارت اباعبدالله(ع) بر هیچ کس پوشیده نیست، تأکید کرد: باید حق زیارت حضرت را «عارفا بحقه» به جای بیاوریم. باید نهضت عاشورا را با تمام وجود لمس کنیم به گونه ای که در پوست و خون ما تأثیر بگذارد.

وی در خصوص آداب زیارت اربعین نیز گفت: زیارت لوازم و آدابی دارد که از سوی ائمه معصوم(ع) ذکر شده است. به طور مثال آداب قبل از حرکت چنین است: انسانی هنگامی که نیت زیارت می‌کند سه روز قبل از حرکت روزه بگیرد یعنی آمادگی زائر باید در این حد باشد. پس از آن غسل کند و ادعیه‌ای وارده برای هنگام عزیمت به قصد زیارت را بخواد. پس از آن توکل به خدا و از او طلب خیر کند و به زیارت برود.

این مدرس حوزه افزود: هنگام خروج حتماً حالت خضوع و خشوع داشته باشد. در روایات داریم که زائر در مسیر ذکر الهی به جای بیاورد و دلیلش این است که اینان حجت‌های الهی هستند که به قصد زیارت آنها رفته‌ایم. در روایات داریم اگر انسان با حالت استغفار و ذکر و همراه با خشوع خارج شود فرشتگان الهی برای او تا قیامت استغفار می‌کنند.

بحرانی دیگر ادب زیارت اباعبدالله(ع) را حالت حزن عنوان کرد و توضیح داد: امام صادق(ع) فرمودند هنگامی که به زیارت ابی‌عبدالله(ع) می‌روید با حالت حزن و غم و غبارآلود خارج شوید، چون امام حسین(ع) در این حالت شهید شدند. خوب است به یاد امام حسین(ع) کمی تشنگی و گرسنگی بکشیم و غمناک باشیم.

وی ادامه داد: زائر در زیارت باید تواضع و فروتنی به خرج دهد و نسبت به کسانی که در راه هستند، تواضع داشته باشد و اگر حقی از او ضایع شد به خاطر اباعبدالله(ع) بگذرد. در مسیر تا می‌تواند به دیگران کمک کند. در روایات تأکید شده است که در زیارت مشاهد مشرفه به همراهان خود در سفر کمک کنید، در حمل بار سنگین آنها یا هر خدمت دیگر.

این مدرس حوزه در پایان نسبت به توجه به واجبات تأکید کرد و گفت: ادب دیگر زیارت این است که سعی کنیم واجبات را فدای مستحبات نکنیم. نمازمان قضا نشود. حق دیگران را ضایع نکنیم. چون این مسائل باعث تضییع ثواب زیادی می‌شود. باید به این نکات جزئی توجه کنیم، غسل زیارت را فراموش نکنیم، نمازهای واجب و مستحب را در مشاهد مشرفه و ادعیه وارده را نیز بخوانیم.