صداقت و راستی؛ پایه و اساس پیشرفت و رشد اقتصادی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، هر آن‌چه را که دین اسلام به آن توصیه و تاکید کرده است یقیناً دارای آثار مثبت و مفیدی برای شخص و اجتماعی است کمااینکه صداقت و راستی در معامله نیز از مواردی است که دین مقدس اسلام بر آن تاکید دارد.
صداقت و راستی در معامله سبب جلب اعتماد عمومی، برکت معامله و سود بیشتر خواهد شد و علاوه‌بر این پایه و اساس هرگونه پیشرفت و رشد اقتصادی در جامعه از صداقت و راستی است.
صداقت و راستی به انسان آبرو و شخصیت می‎دهد و در مقابل، دروغ و تقلب مایه رسوایی و بی‎آبرویی است، همچنین صداقت و راستی موجب نجات و رستگاری و صفا و صمیمیت است.
رعایت صداقت در عرصه کار و تجارت، همیشه حاکی از این امر است که انسان به موفقیت بیشتری  دست پیدا خواهد کرد و محبت اجتماعی افزایش پیدا می‎کند.
امروزه متاسفانه دروغ، سوگند دروغ، تقلب در عرصه اقتصاد رواج پیدا کرده که نتیجه آن شیوع معضلاتی نظیر: غش در معامله، کم‎فروشی، عدم ثبات نرخ‌ها و ... است که همه این‌ها از گناهان کبیره است.
پیامبراکرم(ص) فرمود: «کسی‎که تقلب و حیله در معامله به کار می‎برد، از ما نیست». یعنی کسی‎که جنس معیوب یا جنسی تقلبی یا جنس مخلوط را به مشتری بدهد، از دین ما خارج است یا از اخلاق ما به دور است.
غش در معامله حرام است.مرحوم شیخ انصاری در مکاسب می‎فرمایند: «اخباری که در حرمت غش در معامله رسیده متواتر است، از جمله فرمود: کسی‌که با مسلمانی در خرید و فروش غش کند از ما نیست و در روز قیامت با طائفه یهود مشحور می‎شود این جمله را «من غش مسلماً فلیس منا» را سه بار تکرار کرد.آن‌گاه فرمود: کسی‌که با برادرش غش کند، هرگونه برکت را از رویش برمی‎دارد و معیشت و زندگی او را خراب فرموده و به خودش واگذارش می‎فرماید».
از حضرت محمدباقر(ع) روایت شده که: «پیامبر خدا(ص) در بازار مدینه به گندم‌فروشی عبور کرد و فرمود: خوب گندمی داری، سپس دست خود را وسط گندم نمود و مقداری از گندم را بیرون آورد، دید وسط گندم خراب است، آن‌گاه به صاحب گندم فرمود: خیانت کردی و با مسلمانان غش نمودی، من غش فلیس منا».
در روایت دیگر، حلبی از حضرت صادق(ع) پرسید: از شخصی که دو نوع از یک جنس دارد، یکی گران و خوب، دیگری پست و ارزان؛ پس هر دو را مخلوط می‎کند و به یک قیمت گران می‎فروشد: حضرت فرمود: «نباید با مسلمانان غش کند و این‌طور معامله نکند، مگر این‌که مخلوط بودن را به مشتری بگوید».
داوود بن سرحان از امام صادق(ع) سؤال کرد که: دو قسم مشک داشتم، یکی تر و یکی خشک، پس مشک تر را فروختم و مشک خشک را به همان قیمت نمی‎خرند، جایز است آن‌را تر کنم تا به فروش برسد، حضرت فرمود: «جایز نیست مگر این‌که مشتری را خبر دهی».
باید توجه داشت یکی‌از اصول و فضیلت‌های مهم اخلاقی، مسأله صداقت است.اهمیت صداقت و راستی در گفتار و رفتار نزد خداوند متعال به‌قدری است که خداوند از همه پیامبران به صداقت و راستی پیمان گرفت و آنان را قبل از بعثت به این صفت امتحان کرد.
صداقت و راستی و دوری از حقه و نیرنگ، تقلب، دروغ، فریب‌کاری و ... در تمام زمینه‌ها امری لازم و ضروری است؛ لیکن صداقت در معامله، بسیار مورد تاکید است.
پیامبراکرم(ص) فرمود: «هرگاه خداوند اراده کند خیر و موفقیتی را برای خانواده‌ای فراهم کند، سازگاری در زندگی و حُسن خُلق را روزی آن‌ها می‎کند».
در حدیث دیگری نیز پیامبراکرم(ص) فرمود: «ای گروه تاجران! همه شما به‌دلیل رعایت نکردن مسائل اخلاقی فاجر هستید مگر کسانی‎که در معاملات از خدا بترسند و نیکی کنند و صداقت و راستی در معامله داشته باشند».
در روایت دیگری یکی‌از اصحاب به نام «عبدالرحمان انصاری» از پیامبراکرم(ص) سؤال کرد: چرا تاجران فاجرند؟ حضرت فرمود: «برای این‌که در معامله دروغ می‎گویند، قسم می‎خورند و تقلب و نیرنگ به‌کار می‎برند» و در روایت دیگری پیامبر(ص) فرمود: «فروشنده و مشتری هر کدام حق خیار و فسق معامله را دارند تا زمانی‎که متفرق نشدند(خیار مجلس) آن‌گاه حضرت فرمود: اگر خریدار و فروشنده در معامله صداقت داشته باشند، خداوند به معامله آن‌ها برکت می‎دهد، اما اگر عیب را کتمان کنند و دروغ بگویند، برکت از آن‌ها برداشته می‏شود».
در حدیث دیگری پیامبراکرم(ص) فرمودند: «از دروغ بپرهیزید؛ همانا دروغ انسان را به بدی و فجور سوق می‎دهد و بدی و فجور هم انسان را به آتش جهنم می‎برد».
احمد بن محمد یحیی می‎گوید: «یکی‌از یاران امام صادق(ع) می‎خواست به کار تجارت و معاملات بپردازد، گفت: قبل از آن، باید خدمت امام صادق(ع) برسم و با آن حضرت مشورت کنم و آن حضرت در حق من دعا کند.می‎گوید: نزد امام رفتم و جریان را گفتم، حضرت فرمود: «بر تو باد به صداقت و درستی در معامله، مبادا عیبی را کتمان کنی و به مشتری ضرر بزنی».