حجتالاسلام والمسلمین مهدی جوکار، مدیر انتشارات کتابستان قم درگفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) درباره مشکلات اساسی توزیع کتابهای دینی گفت: قوام یک فروشگاه به فروشنده آن است که تأثیر مستقیمی بر کیفیت و کمیت فروش میگذارد.
وی افزود: کتابفروش متخصص، مشاور مخاطبان و مراجعان است و میتواند سیر مطالعاتی آنها را مدیریت کند، اما متأسفانه بیشتر کتابفروشان در حوزههای تخصصی خود کتابنخوان و بیتخصص هستند که این امر مانعی در توزیع کارآمد و رسیدن کتابهای خوب به دست مخاطبان است.
حجتالاسلام جوکار در ادامه عنوان کرد: متأسفانه ناشران با دغدغه توزیع به عنوان یک مشکل اساسی مواجه هستند و همین امر سبب شده بسیاری از مخاطبان در شهرستانها و استانها نتوانند به کتابهای مورد نیاز و علاقه خود دسترسی داشته باشند. از طرف دیگر بالابودن اجارهبهای کتابفروشیها و اجرایی نشدن تسهیل حذف مالیات کتابفروشان بسیاری از واحدهای عرضه کتاب را به تعطیلی کشانده است.
مدیر انتشارات کتابستان قم تأکید کرد: برای رفع دغدغه توزیع و کمبود کتابفروشیها بهتر است شهرداریها بخشی از واحدهای مجتمعهای تجاری را به کتابفروشی اختصاص دهند و اجارهبهای این مکانها بر اساس درآمد اندک آنها باشد.
جوکار گفت: در تهران که مرکز ناشران، کتابفروشان و توزیعکنندگان است کسی که کتاب میخواهد، حتما باید به خیابان انقلاب مراجعه کند که این مسئله مشکلساز است، به این معنی که توزیع کتابفروشیها در نقاط مختلف شهر تهران یکسان نیست؛ از این رو دسترسی آسانی به کتاب ندارند که در این راستا باید مشکل را حل کرد تا خانوادهها دسترسی آسانی به کتاب داشته و این کالای فرهنگی وارد زندگی مردم شود.
وی در ادامه بر لزوم تأمین زیرساختهای افزایش سرانه مطالعه در کشور تأکید کرد و افزود: هرچه ویترین عرضه کتاب بیشتر باشد، فروش و سرانه کتابخوانی نیز افزایش مییابد؛ این در حالی است که ویترین مناسب کتاب نداریم و یا کتابفروشیها و ناشران به این موضوع توجهی ندارند.
جوکار بر لزوم نظارت هرچه بیشتر بر قیمتگذاری کتاب تأکید کرد و گفت: در این زمینه نظام خاصی وجود ندارد و قیمت کتابها واقعی نیست؛ از این رو باید کف و سقفی برای قیمت کتاب در کشور وجود داشته باشد، البته با توجه به اینکه کتاب کالایی است که ممکن است سالها در انبار بماند و کتابفروش ناگزیر از عرضه آن به قیمت پشت جلد باشد، به همین دلیل بهتر است قیمت شناوری نیز برای کتابها درنظر گرفته شود تا کتابفروش متضرر نشود؛ چرا که برای برخی از کتابها هزینه هنگفتی صرف میشود.
وی در ادامه با بیان اینکه مشکل اجارهبها از چالشهای عمده در توسعه ویترین است، گفت: برای نمونه گردش مالی یک کتابفروش خیلی کمتر از گردش مالی یک سوپرمارکت است، اما هردو صنف به یک اندازه اجارهبها میپردازند. از سوی دیگر رسانهها مدام تبلیغ فرهنگ و کتابخوانی میکنند، اما چون ویترینی وجود ندارد و مردم با کتاب مواجه نیستند، ناشر، نویسنده، فروشنده و توزیعکننده وضعیت مناسبی ندارند.
جوکار ادامه داد: در بحث ترویج باید به گونهای عمل شود که شیرینی مطالعه در کام مردم بنشیند، با وجود اطلاعرسانی و تأکید رسانهها مبنی بر مضر بودن غذاهای فستفودی، شاهد افزایش بیش از پیش آنها هستیم و در هر کوچه و خیابانی یافت میشود، اما در رابطه با کتاب به این صورت نیست.
مدیر کتابستان قم با اشاره به راهکارهای حل مشکلات حوزه کتاب و کتابخوانی یادآور شد: حضور دولت در عرصه رفع معضلات توزیع و ترویج کتاب و کتابخوانی باید از طریق ایجاد زیرساختها باشد نه به طور مستقیم.