به گزارش از
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)
از همدان، ممکن است برايتان پيش آمده باشد وقتي به بازار ميرويد با
پديدهاي به نام کمفروشي و گرانفروشي مواجه شويد. پديدهاي که با فرهنگ و
دين ما مسلمانان بسيار در تضاد است و باعث مشکلات و ناهنجاريهاي بسياري
در جامعه و بازار ميشود.
از آیاتی چون ۸۵ سوره اعراف و هود و ۱۸۱ تا
۱۸۳ سوره شعراء بر میآید که کمفروشی به عنوان نوعی ظلم و بی عدالتی در
عرصه اقتصادی است که میتواند موجب فساد در جامعه شود از اینرو هر
جامعهای که گرفتار کمفروشی در حوزه اقتصادی میشود به سبب سلب اعتماد
اجتماعی از آن در مرحله فروپاشی قرار میگیرد.
کمفروشی؛ آفت مال حلالدر
حديثي از امام صادق عليهالسلام داريم که ميفرمایند:«مغبون ساختن مؤمن،
حرام است و مغبون ساختن کسي که در قيمت کالا (و سالم بودن جنس) به فروشنده
اعتماد کرده، حرام است.» (کافي، ج 6، ص 153)
در قرآن کريم نيز به طور
صريح و مکرر به کمفروشي اشاره شده و به شدت مذمت شده است و کمترين مجازات
دنيوي آن را ويران شدن شهر مدين و نابود شدن قوم آن معرفي کرده است.
طمع به سود حاصل از گرانفروشيياد کاسبيهاي قديم به خير! آن موقعي که به سودهاي معقول راضي بودند و بيش از سود معاملات، به برکت آن معامله و تجارت توجه داشتند. امروز متأسفانه از همان دورهها و زمانهايي است که امام صادق عليه السلام آن را نهي فرمودند. گران فروشي و طمع به سودهاي کلان!
امام
صادق عليهالسلام روزي غلام خود را خواستند و فرمودند: من براي خرج و
مخارج زندگي به درآمد نياز دارم. سپس يک کيسه پول، شامل هزار سکه به او
دادند و فرمودند: با اين پول تجارت کن. آن غلام نقل ميکند که با آن پول،
جنسي خريدم و همراه با تجّار، به سوي مصر رفتيم.
در راه قافلهاي را
ديديم که از مصر برميگشت، از اوضاع جنسي که داشتيم سراغ گرفتيم، گفتند:
جنس شما در مصر مورد احتياج همه است. تجّار قافله نيز براي سود بيشتر، هم
قسم شدند که اجناس خود را به دو برابر قيمتِ خريد، بفروشند.
غلام
ميگويد: از سفر برگشتم و با خوشحالي دو کيسه پول در مقابل امام صادق
عليهالسلام گذاشتم و گزارش تجارت خود را دادم. آن حضرت از گرانفروشي من
خيلي ناراحت شدند و فرمودند: سبحان ا...! هم قسم ميشويد که در مقابل هر
دينار يک دينار سود از مسلمانان بگيريد؟ مبلغ اوليه خودشان را برداشتند و
سود معامله را پس دادند و فرمودند: من احتياج به چنين سودي ندارم. سپس
روايتي خواندند که بايد سرمشق زندگي ما باشد:
"مُجَادَلَةُ السُّيوفِ
أَهْوَنُ مِنْ طَلَبِ الْحَلَالِ"؛ يعني انسان در خط مقدم جبهه باشد،
آسانتر از اين است که بتواند مال حلال به دست بياورد. [کافي، ج 5، ص 161]
از
آيات قرآن و روايات اهل بيت عليهم السلام چنين نتيجهگيري ميشود که تلاش
براي کسب حلال، ضروري است. حتي اگر لازم باشد کسي براي پرهيز از مال حرام،
گرسنگي بخورد، معلوم است که بايد آن گرسنگي را تحمّل کند و به حرام نيفتد.
گرانفروشی رایجترین تخلف در بازار استيک
شهروند همداني در گفتوگو با ایکنا با عنوان اين که کاسب حبيب خداوند
است، اظهار کرد: بازاريان ما بايد به حمايت و فروش محصولات داخلي، احياي
فريضه امر به معروف و نهي از منکر، توجه به موازين شرعي در معاملات، ممانعت
از ترويج کسب حرام، مشتريمداري بر مبنا و ارزشهاي ديني بسيار توجه کنند.گرانفروشي يکي از تخلفات رايج در زمينه فروش کالا و خدمات است. کمتر کسي را سراغ داريم که با اين پديده مواجه نشده و يا نشود.
مژگان
امينيان با بيان اينکه امروزه دستورات قرآن در لايههاي کمفروشي و
گران فروشي گم شده، گفت: دلايل زيادي براي اين امر وجود دارد که يکي از
دلايل اصلي آن دور شدن آدمها از تقوا است.
وي که کارشناس ارشد ادبيات
است، تصریح کرد: در درجه اول اگر خداترسي جزيي از اخلاقيات افراد به
حساب بيايد اين موارد رخ نميدهد، در مراحل بعدي نيز کسادي بازار ميتواند
يکي از دلايل کمفروشي و گران فروشي باشد.
این بانوي جوان همداني عنوان
کرد: براي آشنايي کاسبان به نظرم اصناف بايد ورود پيدا کند و آيات و
احاديثي در اين زمينه تهيه کند و در اختيار آنان قرار دهد تا در مغازههاي خود
نصب کنند، اين موضوع ميتواند رضايت خريدار را نيز جلب کند.
یک بانوی دیگر نیز گفت: به نظر ميرسد دو دليل براي گران فروشي و کمفروشي
در بازار وجود دارد؛ يا از دستورات و نهي قرآن در اين مورد خبر
ندارند و يا ميزان زشتي و کراهت اين عمل براي آنان مجسم نشده است.
طيبه شايسته
درباره دليل دوم اظهار کرد: دليل بعدي ميتواند اين باشد که متأسفانه
افراد اعتقادي به اين مسائل ندارند و وجدانشان را با توجيههايي نظير بقيه
هم همين کار را ميکنند، اگر بد بود ديگران سراغش نميرفتند، همه مشکلات
جامعه حل شده فقط اين مانده و... به خواب غفلت ميبرند.
شايسته اضافه
کرد: در زمانهاي گذشته کساني که ميخواستند وارد بازار شوند کتابي با
عنوان مکاسب با قوانين اسلامي را مطالعه ميکردند که بهتر با کسب و کار
بازار آشنا شوند اما متاسفانه هم اکنون ديگر چنين
کتابي وجود ندارد، يقيناً وجود چنين آموزشها و کتابهايي ميتواند سهم
بسزايي در آشنايي افراد و بازاريان با بازار و خريد و فروش اسلامي داشته
باشد.
وی که کارشناس ارشد معماري است، عنوان کرد: وقتي از فروشنده در مورد کالاي دلخواه
خود نظرخواهي ميکني متأسفانه اطلاعات کافي ندارد، با چنين وضعي چگونه بايد
انتظار داشت که بازاريان به خوبي نسبت به قوانين و احکام بازار اسلامي
آشنايي داشته باشند.
لزوم ورود سمنها در آموزش بازاریاناين
بانوي همداني با بيان اينکه مخالف ورود ادارات دولتي براي آموزش بازاريان
در اين رابطه هستم تصریح کرد: به نظرم بهترين کار آموزش افراد توسط ديگران
نظير رسانهها و سمنها است.
وي در پايان سخن خود به آيات قرآن کريم
درباره کمفروشي اشاره کرد و گفت: همان طور که ميدانيد گران فروشي و
کمفروشي از مسائلي است که در دين اسلام بسيار مورد نکوهش قرار گرفته، مسألهاي که
خداوند بزرگ آن را پيش بيني کرده تا جايي که سورهاي با اين نام در قرآن به
نام ويل المطففين نازل شده است
عليرضا نبيپور که جواني 23 ساله و در
کار نصب آسانسور است نیز به خبرنگار ایکنا گفت: متأسفانه گرانفروشي و کمفروشي مهمترين
تخلفات در بازار همدان است؛ وجود گرانفروشي و کمفروشي در بازار با عدالت رابطهاي ندارد و در واقع ظلم بزرگي است که قابل بخشش نيست.
نبيپور با تأکيد بر اینکه بالا رفتن حس جاه طبي و طمع از عواملي است که در بروز چنين موضوعي در جامعه دخيل است، گفت: افزايش ظلم در جامعه، از بين رفتن روزي حلال، وجود
بياخلاقي و سلب اعتماد همگي از آثار و نتايج وجود گران فروشي و کمفروشي
است.
وي افزود: به نظرم بهترين کار براي جلوگيري از اين پديده
فرهنگسازي براي بازاريان و اصناف است. ميتوان از توزيع بروشور، برگزاري
همايشهاي اخلاق مداري، کارگاههاي آموزشي و همچنين ظرفيت رسانهها براي
اين امر استفاده کرد. کمفروشي و گران فروشي يک پديده زشت و غيرقابل
تحمل است فرقي نميکند که عامل اين اتفاق چه کساني باشند، مطمئناً کساني که
در کار خود و برخورد با مردم چنين رفتاري دارند همگي در حق کشور، مردم و
حتي خودشان خيانت کرده و گناهشان بس نابخشودني است.
بازار قانون را نمیپذیردرئيس
اداره نظارت و بازرسي سازمان صنعت، معدن و تجارت استان همدان نیز درباره تخلفات در
بازار همدان به ایکنا گفت: تخلفات در گروههاي کالايي مختلف تفاوت دارد ولي گرانفروشي، درج نکردن قيمت، کمفروشي و عدم صدور فاکتور از مهمترين تخلفاتي است
که در بازار همدان وجود دارد.
عليرضا شجاعي با بیان اینکه گرانفروشي يک تخلف صنفي است که متأسفانه در بازار ما تا حدي رواج دارد، عنوان کرد: در حوزههايي بازار، اين موضوع را خطا نميداند زيرا بازار
قانون را به طور کامل نميپذيرد و قوانين خود را قبول ميکند براي مثال
قانون هزينههايي که براي حمل کالا باشد را قبول نميکند ولي بازاريان آن
را جزو هزينهها ميآورند، بعضي افراد نيز گران فروش حرفهاي هستند و تا جايي که ميتوانند به درآمدزايي ميپردازند.
شجاعي
درباره کمفروشي نيز گفت: متأسفانه اين امر در بازار به طريقهاي مختلفي
چون کاهش بستهبندي و ميزان نبودن ترازوها مشاهده ميشود.
وي در پايان
سخن خود بيان کرد: قانونگذار هر دو مشکل را جزو خطا و براي آن مراحل
تنبيهي قرار داده است که جزو تخلفات ارشد محسوب ميشود و در صورت مشاهده با
آن برخورد ميکند
کمفروشی حقالناس و تسویه آن دشوار است يک
کارشناس مذهبي نيز با بيان اينکه دين اسلام هشدارهاي بيشماري درباره
کمفروشي دارد، به ایکنا گفت: افراد بايد بسيار مواظب باشند تا خدايي نکرده وارد
اين کار نشوند زيرا حق الناس به دنبال دارد.
حجتالاسلام سيدعلي حسيني
افزود: کمفروشي حق الناس بوده و تسويه کردن آن نيز بسيار سخت است و از عهده
انسان بر نميآيد که بخواهد آن را ادا کند پس بسيار بايد از انجام چنين
کاري جلوگيري کرد.
وی اذعان کرد: اگر جامعهاي
ميخواهد به سوي کمفروشي و گران فروشي نرود و تا مرز فروپاشي نرسد
ميبايست از وجود چنين رفتارهايي در بازار آن جلوگيري به عمل آيد و اين کار
تنها با افزايش بينش افراد، پاسداري از نفس، رعايت عدالت اقتصادي و افزايش
نظارتها در بازار مهيا ميشود.
کسبه بيانصاف؛ حبيبالله نيستندوی
با بیان اینکه بيشترين روي سخن قرآن در سوره مطفّفين در آيههاي 2 و 3 با
كاسبها، قپاندارها، همه كساني كه جنس كشيدني و كيلویي دارند، گفت: حتی
پمپ بنزينيها، به آنها كه حمل گازوئيل و نفت و بنزين و ساير مواد را بر
عهده دارند هم مخاطب این آیه هستند يعني هر گاه جنسي به مردم ميدهيد،
ترازوهايتان را پر بگيريد و دقيق باشيد كه كم نباشد؛ يعني با ترازو بازي
نكنيد تا كسي كه يك كيلو جنس خريده تنها صاحب نهصد گرمش باشد؛ يعني در روز
روشن صد گرم از مال مردم را ندزديد، زيرا اين نوع دزدي از دزدي شبانه نيز
بدتر است.
وی تشریح کرد: دزدي كه شبانه و در تاريكي به در خانه اي كليد
مي اندازد يا از ديوار مردم بالا مي رود، در تاريكي مي آيد و در تاريكي نيز
مي رود اما كاسبي كه روز روشن مال مردم را اينطور ذره ذره مي دزدد، دزد
بي حيا و قهاري است.
این استاد دانشگاه اظهار کرد: قرآن مي فرمايد: اگر
جنس را وزن مي كنيد و به مردم مي دهيد، ترازوهايتان را پر بكنيد. دقت شود!
نمي گويد به مردم جنس اضافه بدهيد، مي فرمايد مطابق پولي كه داده اند جنس
تحويلشان بدهيد و ميزان سنجشتان را پر بگيريد. اگر ميزان كيلو است در وزنش
دقت كنيد؛ اگر معيار ليتر است، مواظب باشيد سر ظرف خالي نماند يا حوصله
كنيد تا محتويات ظرف كاملاً خالي شود. مثلاً، صاحب خودرو خودش در خودرو
نشسته تا روغن موتورش را عوض كنند. پيمانه روغن را كامل پر كنيد و از لب
پيمانه كم نگيريد. بعد هم صبر كنيد تا روغن داخل ظرف كاملاً خالي شود. عجله
نكنيد و ظرف را زود بر نداريد. زيرا اين خيانت است.
وی اضافه کرد: اگر
از كسي كه مخالف و دشمن قرآن هم هست بپرسيم كه دوست داري كسي از جنسي كه
خريدهاي و بابتش پول پرداختهاي كم بگذارد؟ مي گويد: نه؛ اگر بپرسيم: كسي
كه اين كار را مي كند به نظر تو چه نوع انساني است؟ مي گويد: خيلي دزد است
خدا لعنتش كند! حال، اگر به او بگوييم: قرآني كه با آن مخالف هستي به همه
دستور مي دهد كه كم فروشي نكنند، مي گويد: درست گفته است.
گزارش از مریم بیگدلو، خبرنگار ایکنا