مهمترین اقدامات کمیته فقهی در بازار سرمایه ایران
گروه اقتصاد: رئیس کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار، مهمترین اقدامات این کمیته فقهی در بازار سرمایه ایران را تشریح کرد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، حجتالاسلام و المسلمین غلامرضا مصباحیمقدم، رئیس کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار صبح امروز چهارشنبه 30 فروردینماه، در نهمین دوره بازار سرمایه اسلامی به بیان 9 مورد از مهمترین مصوبات این کمیته فقهی پرداخت و گفت: اولین اوراقی که باید به آن اشاره کرد، تصویب اوراق اجاره است که یکی از پرکاربردترین صکوک منتشره در جهان است که از سال 2011 مورد استفاده قرار گرفته و بعدا به صورت گسترده شاهد انتشار این اوراق در بازار سرمایه بودهایم و کمیته فقهی هم الگوی منطبق با شریعت را برای آن تهیه کرده است.
وی ادامه داد: اوراق اجاره میتواند به صورت اوراق به شرط اختیار فروش و یا به شرط تملیک تهیه شده است و ارکان آن هم شامل بانی، فروشنده، دارندگان اوراق و نهاد واسط هستند. اوراق اجاره، از جمله اوراقی هستند که دارای نرخ سود ثابت و معین میباشند.
مصباحی مقدم یادآور شد: دومین اوراق بهادار اسلامی با نرخ ثابت، اوراق استصناع هستند که ابزار مناسبی برای پروژههای عمران و زیر ساختی هستند و تاکنون در بازار سرمایه ایران یک مورد با مبلغ 54 میلیون دلار از این اوراق منتشر شده است.
رئیس کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار افزود: طبق رای کمیته فقهی، عقد استصناع بر مبنای صلح، بیع مستقل یا قرارداد مستقل صحیح است. اوراق استصناع را میتوان در قالبهای مختلفی شامل استصناع مستقیم، استصناع غیرمستقیم، اوراق استصناع با فرض وحدت بانی و سازنده منتشر کرد.
مصباحی مقدم عنوان کرد: اوراق سوم، مرابحه هست که دارندگان به صورت مشاء مالک دارای دینی هستند. بازار ثانویه این اوراق براساس تنزیل دین در نزد شخص ثالث صحیح است و از نظر فقهای اهل سنت این اوراق پذیرفته شده هستند.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام عنوان کرد: چهارمین اوراق، اوراق قرضالحسنه هستند. در شریعت اسلام، قرض بدون بهره بسیار پسندیده است و از جمله اهداف انتشار این اوراق، تامین مالی طرحهای عامالمنفعه است.
وی ادامه داد: پنجمین اوراق که در کمیته فقهی سازمان بورس تصویب شدهاند اوراق منفعت هستند که از پرکاربردترین اوراق برای تامین مالی دولت یا کسانی هستند که توانایی واگذاری دارای به نهاد واسط را ندارند. این اوراق در جولای 2012 در کمیته فقهی تصویب رسید اما هنوز مرحله اجرا نرسیده است.
رئیس کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار ادامه داد: ششمین اوراق، اوراق بهادار با پشتوانه تسهیلات رهنی هستند که بانکها اوراق بهادار را که در قبال آن تسهیلات را به رهن گرفتهاند میفروشند و قدرت وام دهی آنها افزایش پیدا میکند. براساس مبانی فقه شیعه در صورتی که دین براساس یک معامله واقعی شکل گرفته باشد تنزیل آن مجاز است.
مصباحیمقدم به انتشار اسناد خزانه اسلامی اشاره کرد و گفت: هشتمین اوراق، اسناد خزانه اسلامی هستند که براساس بدیهیهای طراحی شدهاند که دولت به شرکتها و پیمانکاران دارد. این اوراق به پشتوانه تعهد دولت منتشر میشود و دارای سر رسید یکساله، بدون کوپن و معاف از مالیات هستند، دولت به صورت گسترده برای تسویه خود از این اوراق استفاده کرده و ارزش این اوراق به رقمی بیش از 2 میلیارد دلار رسیده است.
رئیس کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار در پایان گفت: نهمین مورد، پذیرهنویسی اوراق بهادار اسلامی به صرف یا به کسر است و توجیه شرعی این اوراق با توجه به نوع اوراق متفاوت است.
