داشتن اعتدال و حساب و کتاب؛ شرط موفقیت در زندگی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، مدیریت و برنامه‌ریزی اقتصادی در زندگی یک بحث بسیار مهم و اساسی است. مدیریت و برنامه‌ریزی در کسب و درآمد یک نکته اساسی است که باید مورد توجه باشد.
اندازه و حساب و کتاب داشتن برای کسب و درآمد یک ضرورت عقلانی، شرعی و عرفی است.عقل انسان داشتن اعتدال و حساب و کتاب را شرط موفقیت در زندگی می‎داند عرف نیز می‎گوید: «بادآورده  را باد می‎برد».
شرع مقدس نیز داشتن درآمد روی حساب و حلال را بهترین وسیله پشتیبان مقام‌های معنوی و اخروی می‎داند و بدان سفارش نموده است.
امام موسی بن جعفر(ع) فرمود: «درآمد و دارایی به دست آمده از حرام رشد و ترقی ندارد، اگر هم ترقی کند، برکتی در آن نیست؛ اگر کسی آن‌را در راه خدا، انفاق و خرج کند، اجر و پاداشی ندارد و آن‌چه پس از مرگ به جای می‎گذارد، وسیله رفتن او به آتش می‎گردد».
اصولاً ثروت‌های بادآورده و نامشروع پایانش فقر و فلاکت است.نبی مکرم اسلام فرمود: «هرکس در زندگی مال و ثروتی را از راه‌های نامشروع به دست آورد، خداوند او را فقیر و تنگدست خواهد کرد».
درآمدهای بی‌حساب و نامشروع علاوه‌بر این‌که موجب بی‎برکتی و فقر و تنگدستی می‎شود، سبب ویرانی و پاشیدگی نظام خانواده نیز خواهد شد. کمااینکه پیامبراکرم(ص) در حدیثی فرمود: «چهار گناه و عمل حرام است که اگر یکی از آنها آنها وارد خانه‌ای گردد، سبب ویرانی و خرابی آن می‎گردد و چنین خانه‌ای هرگز با خیر و برکت و عمران و آبادانی نخواهد شد؛ این گناهان عبارتند: خیانت، دزدی، شراب‌خواری و زنا».
در آیه 58 سوره ذاریات آمده است: «إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ؛ خداوند روزی‌‎دهنده و صاحب قدرتی کامل و استوار است»  همچنین در آیه 58 سوره حج می‎خوانیم: «وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوا أَوْ مَاتُوا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقًا حَسَنًا وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ؛ و آنان كه در راه خدا مهاجرت كرده‏اند و آنگاه كشته شده يا مرده‏اند قطعا خداوند به آنان رزقى نيكو مى‏بخشد و راستى اين خداست كه بهترين روزى‏دهندگان است» و در آیه 60 سوره عنکبوت آمده است: «وَكَأَيِّن مِن دَابَّةٍ لَا تَحْمِلُ رِزْقَهَا اللَّهُ يَرْزُقُهَا وَإِيَّاكُمْ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ؛ و چه بسيار جاندارانى كه نمی‌‎توانند متحمل روزى خود شوند خداست كه آنها و شما را روزى می‎‏دهد و اوست‏ شنواى دانا»  بنابراین روزی هیچ شکمی گرسنه و هیچ دهانی باز و بدون قوت نیست. در مورد انسان نیز همین‌طور است، خداوند متعال زمین را برای بهره‌مند شدن انسان آفرید و در آیه 10 سوره الرحمن فرموده است: « وَالْأَرْضَ وَضَعَهَا لِلْأَنَامِ؛ و زمين را براى مردم نهاد» همچنین در ایه 10 سوره اعراف در این رابطه فرموده است: « وَلَقَدْ مَكَّنَّاكُمْ فِي الأَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيهَا مَعَايِشَ قَلِيلًا مَّا تَشْكُرُونَ؛ و قطعاً شما را در زمين قدرت عمل داديم و براى شما در آن وسايل معيشت نهاديم [اما] چه كم سپاسگزارى می‎‏كنيد» پس آنچه مربوط به خداوند است اختصاص روزی و مواهب برای انسان است و هیچ انسانی نیست که خداوند متعال روزی و معیشت او را فراهم نکرده باشد و برای او معیشتی اختصاص نداده باشد؛ اما آنچه مربوط به انسان است برنامه‌ریزی و درست مصرف کردن و هدر ندادن روزی و معیشت است کمااینکه در حدیثی از امام رضا(ع) آمده است: «خداوند از قیل و قال و ضایع کردن مال و از درخواست و تقاضای زیاد، نفرت دارد» و نیز امام علی(ع) فرموده است: «هرگاه خداوند، خیر بنده‌ای را بخواهد، میانه‌روی در زندگی و نیکویی در تدبیر مالی به او الهام می‎کند و از تدبیر بد و اسراف دورش می‎دارد» و نیز امام صادق(ع) فرمود: «معنای آیه «لا تولوا السفهاء اموالکم» این است که: مال را به دست کسی‌که شعور نگه‌داری، بهره‌وری درست و مصرف صحیح از مالش را ندارد، ندهید» کمااینکه سفیه یعنی کسی‌که مال را ضایع و تباه می‎کند، درست مصرف نمی‎کند و عقل معاش ندارد نه کسی‌که بی‌عقل است.