نگاهی به زندگی و خدمات شهيد آيتالله صدوقی
گروه معارف: دهه 60 در ذهن مردم ايران همواره تداعیکننده روزهايی سخت است؛ روزهايي که ملت ايران شاهد ترور متفکرين و متعهدين و نخبگاني بود که هر کدام ستوني براي نظام نوپاي جمهوري اسلامي بهشمار ميرفتند، ترورهايي که به دست منافقين سازمان مجاهدين خلق و به قصد از بين بردن وحدت و فروپاشي نظام انجام ميگرفت، از جمله اين افراد شهيد آيتالله محمد صدوقي بود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، آيتالله صدوقی از محضر استاداني همچون آيت الله خميني، آيتالله سيد محمدتقي خوانساري و آيتالله عبدالکريم حائري يزدي درس آموخته و شاگرداني همچون مرتضي مطهري، آيت الله قدوسي و آيت الله فاضل لنکراني در مکتب ايشان پرورش يافته بودند؛ حضور در محضر اين اساتيد و تربيت چنين شاگرداني به خوبي بيانگر تفکر و شخصيت وي ميباشد.
بي شک آيتالله صدوقي از جمله نخبگان نظام بودند، اما شايد آنچه بيش از همه منافقان را برآن داشت تا نام او را در ليست ترور خود قرار دهند و حتي بعد از چند بار سوء قصد ناموفق باز هم دست از تلاش خود براي از ميان بردن اين متفکر برندارند، تعهد بيمانند ايشان به امام و انقلاب، فعاليتهاي سياسي ايشان قبل و بعد از انقلاب و تاثيرگذاري بيمانند وي بر نسل جوان و انقلابي بود.
آيتالله صدوقي در دروان قبل از پيروزي انقلاب عرصههاي مختلفي از بدنه اجتماع و سياست را به خود مشغول کرده بود و بدينوسيله توانسته بود در به ثمر رسيدن نهضت امام خميني کمک شاياني داشته باشد.
آيتالله صدوقي نقش فراواني در پيروزي و به ثمر نشستن انقلاب داشتند و در اين راه دستيار بسيار مناسبي براي رهبر انقلاب بودند. امام خميني(ره) در اين باره مي فرمايند: «ايشان در انقلاب اسلامي نقش اساسي داشته، مي¬توانم بگويم محور انقلاب بودهاند.» آيت الله خامنهاي نيز درباره نقش آيتالله صدوقي در انقلاب و همچنين نحوه ارتباط ايشان با امام ميفرمايند: «نکته اي که در کار ايشان بسيار جالب و مهم بود روح رهبري ايشان بود. آقاي صدوقي را من در يزد يک رهبر، به¬معناي واقعي يافتم.» «ايشان تسليم و مطيع امام بود؛ فکرش و عقيدهاش و عملش در جهت و در خط فکر عقيده و عمل امام بود و هيچگونه راي و فکري را بر راي و فکر امام ترجيح نميداد. بههمين دليل بود که از اول انقلاب تا آخر، مواضع ايشان يک مواضع صد در صد صحيح و درست بود.»
آيتالله صدوقي نسل جوان را اميد کشور و حرکت دهنده چرخ هاي اجتماع در آينده مي دانست، در حوزه فرهنگي همواره سعي در جذب جوانان، ساماندهي افکار اسلامي و انقلابي آنها داشت و مقابله با مظاهر فساد و همچنين مقابله با ترويج افکار بهاييت در جامعه را در اولویت قرار میداد.
آيتالله صدوقي با رويکرد مثبتي که نسبت به جوانان داشتند موجبات دلگرمي و به تبع آن گرايش اين طيف سني را به اماکن مذهبي فراهم ميکرد؛ بهگونهاي که در اندک زماني پس از ورود ايشان به يزد، مسجد حظيره برخوردار از يک نماز جماعت با صفهاي مملو از جوانان شد. اين درحالي بود که ايشان به روشهاي گوناگون از مسجد بهعنوان پايگاهي براي ساماندهي افکار و فعاليتهاي اجتماعي بهره ميجست.
زماني که به ايشان خبردادند ساواک برنامه دستگيري وي را در دستور کار قرار داه است جوانهاي پرشور و انقلابي و مسلمان يزد هر شب با وسايل مختلف از قبيل سنگ و چوب و شيشه بنزين در پشت بام منزل آيتالله تا صبح آمادگي هر گونه دفاع در مقابل حمله خون آشامان يزيدي را داشتند. غيرت و حساسيت آيتالله نسبت به ديندار شدن و ديندار ماندن افراد جامعه به خصوص جوانان از نقاط برجسته وجودي ايشان بود که در اين راه خدمات فراواني را انجام داد.
از جمله اقداماتي که در جريان مبارزه براي پيروزي انقلاب و سرنگوني رژيم پهلوي انجام دادند ميتوان به مديريت جمع کردن روحانيون و ارسال تلگراف براي آنها در جريان انجمنهاي ايالتي و ولايتي، نقش هماهنگ كننده روحانيون و مردم با اقدامات امام، ارسال بيانيه و اطلاعيه به شهرهاي مختلف بعد از تبعيد امام و دعوت علما و مردم به مبارزه، طرفداري جدي از فدائيان اسلام، اعلام عزاي عمومي در نوروز 57 بعد از به خاک و خون کشيدن مردم در قيام 19 دي قم و 29 بهمن 56 تبريز، صدور اطلاعيه بعد از حمله به مدرسه فيضيه، اعلام عزاي عمومي 15 خرداد 1357، بيانه تحريم جشنهاي نيمه شعبان، بيانيه به مناسبت واقعه سينما رکس آبادان و انتساب واقعه مذکور به دولت و رژيم شاهنشاهي، صدور اعلاميه بر عليه دولت آشتي ملي (دولت شريف امامي) و به تمسخر گرفتن ادعاي روحاني زاده بودن شريف امامي و صدور بيانيه به مناسبت جمعه خونين 17 شهريور 1357 اشاره کرد.
بعد از پيروزي انقلاب اسلامي ايشان براي تدوين قانون اساسي راهي مجلس خبرگان شدند و در راه تثبيت اصل ولايت فقيه، تلاش فراواني از خود نشان داد و پس از آن به عنوان نماينده امام و امامجمعه به شهر يزد رفتند و به روشنگري و ارشاد مردم همت گماشت. درايت و مديريت ايشان باعث شد استان يزد از كمند توطئهها دور بماند. ايشان در برهم چيدن خانههاي تيمي منافقين نقش بهسزايي داشتند. با وجود كهولت سن در جبهه حضور مييافتند و باعث شور و نشاط در جبههها ميشدند. حضور ايشان در عمليات بيتالمقدس و فتح خرمشهر هميشه در يادها زنده است.
سازمان مجاهدين حکم خود پيرامون ترور آيتالله صدوقي را در سندی در نشريه مجاهد مورخ سه شنبه 8 تير 1378 چنين منتشر کرد: «صدوقي به دليل ارتکاب تمامي اعمالش در دادگاه خلق به اعدام انقلابي محکوم و واحد عملياتي مجاهد سياوش ابراهيمي عهده دار اجراي اين حکم انقلابي گرديد.» و سرانجام در روز يازدهم تيرماه سال 1361شمسی با لبان روزه در سن 75 سالگي در محراب عبادت (نمازجمعه) به دست منافقين كوردل به شهادت رسيد.
امام خميني در پيامي بعد از شهادت ايشان چنين فرمودند: اينجانب دوستی عزيز که بيش از سی سال با او آشنا و روحيات عظيمش را از نزديک درک کردم از دست دادم، و اسلام خدمتگزاری متعهد را، و ايران فقيهی فداکار، و استان يزد سرپرستی دانشمند را از دست داد؛ و در ازای آن به هدف نهايی که آمال اين شهيدان است نزديک شد.
منابع:
محمدجواد نورمحمدي،1376 ،شهيد صدوقي (صداقت محراب) ،سازمان تبليغات اسلامي.
شهلا بختياري ،1378، شهيد صدوقي (عملکرد، مبارزات، ديدگاهها) مرکز اسناد انقلاب اسلامي.
محمد اخوانفرد ،1381، شهيد صدوقي(ره) و انقلاب اسلامي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
یادداشت از اعظم شجاعی
