سیفالله شریفی، کارشناس ارشد خانواده در گفتوگو با
خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، در رابطه با راهکارهای مقابله با بددهنی و فحش و ناسزاگویی گفت: ابتدا لازم است مهارتهای زندگی را یاد بگیریم ازجمله مهارتهای زندگی این است که بدانیم چگونه با ناکامیها و خشم مقابله کنیم، مهارت ارتباطی و ابراز وجود آدمها در حین کنترل و خویشتنداری با گفتوگو میتواند تا حدودی مشکلات را حل کند.
وی با تأکید بر اینکه نباید برای بهدست آوردن آرامش خود از کلمات توهینآمیز و رکیک استفاده کرد، ادامه داد: وقتی یک زن و شوهر با هم تعارض و اختلاف پیدا کردند اگر احساس کردند درجه خشم آنها زیاد شده لازم است یکی از آنها کوتاه بیاید و توقف کند در چنین مواردی لازم است ظرفیت طرف مقابل را در نظر گرفت یکی از آنها از اتاق خارج شود و آب بخورد تا فضا عوض شود.
شریفی گفت: والدین باید مهارتهای ارتباطی را از زمانی که کودک آنها قدرت تکلم پیدا میکند بهتدریج به او آموزش دهند، خانوادهها نباید اجازه دهند از طریق بددهنی و ناسزاگویی مشکلاتی برای آنها ایجاد شود که جبران آن بسیار سخت است، در قتلهایی که انجام میگیرد با وجودی که همه گناه را به گردن قاتل میاندازند اما اگر خوب پیگیری شود متوجه میشویم که مقتول هم در این امر مقصر بوده حتماً کلمه رکیک و فحش و ناسزایی بر زبان آورده که قاتل جریحهدار شده و او را به قتل رسانده است.
لزوم تقویت احساس خودارزشمندیوی افزود: ما باید دقت کنیم با تقویت مهارتها و تواناییهایی که نیاز به ارتباط اطرافیان دارد با مطالعه و نیاز به ارزشمندی قدر و منزلت خود را بالا ببریم. انسان هرچه بتواند احساس خودارزشمندی را در خود تقویت کند هیچگاه کلماتی را بر زبان نخواهد آورد که بعداً شرمنده شود. لازم است افرادی که زود از کوره درمیروند و عصبانی میشوند خود را بهخوبی بشناسند و خود تنبیهی داشته باشند به این نحو که هرگاه کلمه رکیکی بر زبان آوردند خود را به شیوهای تنبیه کنند.
این کارشناس ارشد مسائل خانواده با تأکید بر اینکه بزرگترها باید در خانواده از جایگاه و منزلت کافی برخوردار باشند، تصریح کرد: لازم است با محبت کردن نسبت به بزرگترها حساسیتهای آنها را شناخت و در حضور آنها ادب را رعایت کرد و علاوهبر این بزرگترهای خانواده نیز سعی کنند رفتارشان بهگونهای نباشد که دیگران از آنها آزرده شوند.
وی اضافه کرد: خانوادهها باید با هم گفتوگو کنند و جلسات هفتگی داشته باشند تا اگر کدورتی بین آنها وجود دارد در آنها رسوب نکند و این اختلاف باعث فاصله بین خانواده نشود.
این کارشناس خانواده با یادآوری اینکه باید توجه داشت بددهانی یکباره ایجاد نمیشود، گفت: کسی که بددهان است اگر در گذشته وی دقت شود متوجه میشویم که وی بهدنبال بددهنی یک تقویتی دریافت کرده است مثلاً طرف مقابلش با سکوت کردن و واکنشی که نشان داده این رفتار درونی در وی را تقویت کرده است.
وی با بیان اینکه در قوانین اسلامی برای افرادی که از الفاظ رکیک استفاده میکنند مجازات تعیین شده است، گفت: ما نباید اجازه دهیم دیگران هر لفظ رکیک و زشتی را به ما نسبت دهند در چنین مواردی اگر رفتار و واکنش درستی از خود نشان ندهیم ما هم در آن رفتار سهمی داشتهایم باید با گفتوگو آن فرد را نسبت به حرفهای رکیکی که بر زبان آورده آگاه کنیم.
وی جهل و نادانی را از عوامل بددهنی و فحاشی دانست و افزود: فردی که کلمات زشت و رکیک بر زبان میآورد خودش متوجه نیست چه آثار زیانباری هم برای خودش و هم کسانیکه در اطراف او هستند و این الفاظ رکیک را میشنوند خواهد داشت در چنین مواردی باید از فرد قابل اعتمادی کمک گرفت تا زشتی این عمل را به وی گوشزد کند و یا وی را به مراکز مشاوره ارجاع داد.
شریفی با بیان اینکه بدزبانی و بددهنی اعتیادی است که درمان آن سخت است اما میتوان با بهکار بردن روشهای صحیح این رفتار را اصلاح کرد، گفت: همیشه سکوت در برابر فحش و ناسزا جایز نیست بلکه لازم است از دیگران کمک بگیریم.
وی ادامه داد: زن و شوهر باید بدانند در چنین مواردی قهر کردن موجب رسوب و در نتیجه سردی رابطه بین آنها میشود؛ لذا لازم است حساسیتهای همسر خود را بشناسند تا بتوانند در مواقعی که احساس میکنند رفتاری باعث عصبانیت طرف مقابل میشود از آن رفتار خودداری کنند تا مانع بددهنی همسر خود شوند.
شریفی افزود: لازم است زوجین گهگاهی مروری روی انتظارات همسر خود داشته باشند و اگر همسر آنها بددهن است راهحلهای مختلف را برای جلوگیری از بددهنی در وی بشناسد و از بین آنها بهترین روشها را بهکار بگیرند.
وی گفتوگو و ارتباط صمیمانه و بر زبان آوردن نقاط قوت و مثبت فرد بددهن به وی را راهحلهای درمان بددهنی فرد دانست و گفت: اگر در خانوادهای کودک بددهنی وجود دارد و الفاظ رکیک بر زبان میآورد لازم است خانوادهها یک رفتار معقولانه در پیش بگیرند.
این کارشناس خانواده ادامه داد: بددهنی و برزبان آوردن کلمات رکیک توسط کودک دلایلی دارد یا میخواهد به آن وسیله اعتراض کند، یا فریاد کمکخواهی است و تلاش دارد توجه دیگران را به خود جلب کند یا برای قدرتطلبی و ریاستطلبی است تا به خواسته و نیازی دست یابد که در هر بخش باید با درایت خاص نسبت به برخورد با این رفتار اقدام کرد.
وی اضافه کرد: در چنین مواقعی لازم است پدر و مادر در برابر کلمات رکیکی که کودک بر زبان میورد سکوت معنادار داشته باشند، آنها نباید عصبانی شوند بلکه باید به فرزندشان آموزش دهند که بهکار بردن این کلمات در خانه آنها ممنوع است.
شریفی ادامه داد: والدین در برابر حرفهای رکیک فرزند خردسالشان باید واکنش مناسب داشته باشند، نه عصبانی شوند و نه لبخند بزنند بلکه معنی کلمه و آثار بد آن را برای کودک بیان کنند.
وی گفت: گاهی موارد از بزرگسالان مثلاً پدربزرگ و مادربزرگ نیز ممکن است شاهد کلمات رکیک و بددهنی باشیم آنها انتظاراتی از فرزندان و نوههایشان دارند که اگر نیازهای عاطفی آنها برآورده نشود ممکن است از این روش استفاده و اعتراض خود را نسبت به آنهایی که متوجه آنها نیستند بیان کنند و نباید اجازه دهیم احساس کرامت و بزرگی آنها خدشهدار شود و احساس کنند آنها را بهخاطر پیری کنار گذاشتهایم.