عادت، شوخی و عصبانیت؛ 3 عامل ناسزاگویی/ سکوت بهترین درمان ناسزاگویی است
گروه اجتماعی: عادت، عصبانیت، شوخی، مقابله به مثل، مسائل سیاسی، حزبی و اقتصادی و تربیت نادرست از عوامل مهم در ناسزاگویی است، از عوامل مؤثر در درمان ناسزاگویی نیز میتوان از سکوت، تربیت صحیح از دوران کودکی و رعایت ادب نسبت به دیگران نام برد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، انسان با زبانش میتواند بهترین سخنها را بگوید و با زبانش ایجاد محبت و صمیمیت کند. افرادی را هدایت کند. علم بیاموزد. نصیحت کند. با خدا راز و نیاز نماید و دهها کار مفید انجام دهد.و میتواند با زبانش به کارهای زشت سفارش کند.ایجاد دشمنی نماید.اسرار دیگران را فاش کند، به دیگران ناسزا و دشنام بگوید و دهها گناه انجام دهد.
یکیاز گناهان زبان، فحش و ناسزاست.عدهای از انسانها به عادت زشت ناسزاگویی عادت کردهاند.گاهی عادت دارند که به همسر و فرزندانشان ناسزا بگویند.گاهی عادت دارند به زیردستان خود اهانت کنند و گاهی پا را فراتر گذاشته و به مقدسات و ارزشهای مردم ناسزا و اهانت میکنند.
ازجمله عوامل ناسزاگویی میتوان از عادت، عصبانیت، شوخی، مقابله به مثل، مسائل سیاسی و حزبی، مسائل اقتصادی و تربیت نادرست نام برد و در مقابل ازجمله درمانهای ناسزاگویی میتوان به سکوت اشاره کرد کمااینکه نبی مکرم اسلام فرموده است: «هرگاه دیدید که مؤمن خاموش و باوقار است، به او نزدیک شوید که او به حکمت دست پیدا کرده است.
تربیت صحیح از دوران کودکی نیز یکی دیگر از راههای درمان ناسزاگویی است کمااینکه پیامبراکرم(ص) در این رابطه فرموده است: «فرزندان خود را احترام کنید و ادب خوب به آنها بیاموزید» همچنین رعایت ادب نسبت به دیگران از دیگر مواردی است که بار یدرمان ناسزاگویی ذکر شده است و امام علی(ع) در این رابطه فرموده است: «دیگران را نیکو صدا بزنید تا شما هم جواب خوب بشنوید».
دشنام در آئینه احادیث و آیات
پیامبراکرم(ص) فرموده است: «کسیکه به پدر و مادرش دشنام دهد ملعون است! پرسیدند که مگر کسی به پدر و مادرش دشنام میدهد؟ فرمود: شخصی به پدر دیگران فحش میدهد، آنها هم به پدر و مادر او فحش میدهند».
امام علی(ع) فرمود: «از کلام زشت و ناروا دوری کنید که باعث میشود پَستان و رذلان به شما نزدیک شده و افراد بزرگوار از شما بگریزند».
پیامبراکرم(ص) نیز فرموده است: «فحش دادن به مؤمن مثل نزدیک شدن به مرگ است و نیز امام جعفرصادق(ع) شنید که مسلمانی به غلامش فحش داد به این خاطر امام با او قطع رابطه کردند و فرمود: «فحش دادن ظلم است و ظالم در آتش جهنم است».
خداوند متعال در آیه 70 سوره احزاب در این رابطه فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا؛ اى كسانىكه ايمان آوردهايد از خدا پروا داريد و سخنى استوار گوييد» در روایت است هر موقع پیامبراکرم(ص) میخواستند سخنرانی کنند در ابتدای سخنرانی این آیه را تلاوت میکردند.
باید توجه داشت که منظور از سخن سدید و استوار سخنی است که در آن دروغ، غیبت و سخنچینی نباشد. در آن تمسخر و تحقیر و ناسزا نباشد.، براساس گمان و شک نباشد، کشف اسرار مردم نباشد، حمایت از کفار و منافقین نباشد.
خداوند متعال در آیه 108 سوره انعام میفرماید: «وَلاَ تَسُبُّواْ الَّذِینَ یَدْعُونَ مِن دُونِ اللّهِ فَیَسُبُّواْ اللّهَ عَدْوًا بِغَیْرِ عِلْمٍ کَذَلِکَ زَیَّنَّا لِکُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِم مَّرْجِعُهُمْ فَیُنَبِّئُهُم بِمَا کَانُواْ یَعْمَلُونَ؛ و آنهایى را که جز خدا مىخوانند دشنام مدهید که آنان از روى دشمنى [و] به نادانى خدا را دشنام خواهند داد اینگونه براى هر امتى کردارشان را آراستیم آنگاه بازگشت آنان بهسوى پروردگارشان خواهد بود و ایشان را از آنچه انجام مىدادند آگاه خواهد ساخت».
در روایات اسلامی نیز منطق قرآن درباره ترک دشنام به گمراهان و منحرفان، تعقیب شده و پیشوایان بزرگ اسلام به مسلمانان دستور دادهاند همیشه روی منطق و استدلال تکیه کنند و به حربه بیحاصل دشنام نسبت به معتقدات مخالفان، متوسل نشوند، در نهجالبلاغه میخوانیم که امام علی(ع) به جمعی از یارانش که پیروان معاویه را در جنگ صفین دشنام میدادند، میفرماید: «انی اکره لکم ان تکونوا سبابین و لکنکم لو وصفتم اعمالهم و ذکرتم حالهم کان اصوب فی القول و ابلغ فی العذر؛ من خوش ندارم که شما فحاش باشید، اگر شما بهجای دشنام، اعمال آنها را برشمرید و حالات آنها را متذکر شوید (و روی اعمالشان تجزیه و تحلیل داشته باشید) به حق و راستی نزدیکتر است و برای اتمام حجت بهتر».
همچنین، امام جعفر صادق(ع) در این باره فرموده است: «مِنْ عَلَامَاتِ شِرْکِ الشَّیطَانِ الَّذِی لَا شَکَّ فِیهِ أَنْ یکُونَ الرَّجُلُ فَحَّاشاً لَا یبَالِی مَا قَالَ وَ لَا مَا قِیلَ فِیهِ فَإِنَّهُ لُعِبَ بِه؛ از نشانههایى که ثابت میکند شیطان در نطفه فردی شرکت دارد این است که او فحاش باشد و باکى نداشته باشد که چه مىگوید و چه میشنود» و نیز فرموده است: «فحش دادن ظلم است و ظالم در آتش دوزخ قرار دارد».
نبی مکرم اسلام(ص) نیز در این رابطه میفرمایند: «خداوند بهشت را حرام کرده بر هر دشنامدهنده بیآبروی بیحیایی که از آنچه میگوید و از آنچه به او گفته میشود باکی ندارد و متأثر و ناراحت نمیشود» و نیز فرموده است: «هرگاه شخصی را دیدید که نسبت به آنچه میگوید یا درباره او گفته میشود بیمبالات و بیتفاوت است پس همانا او یا زنازاده است و یا شیطان شریک او بوده است» و نیز فرموده است: «فحش به مؤمن مانند نزدیک شدن به مرگ است».
همچنین پیامبراکرم(ص) فرموده است: «إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ الْجَنَّةَ عَلَى کُلِّ فَحَّاشٍ بَذِی قَلِیلِ الْحَیاءِ لَا یبَالِی بِمَا قَالَ وَ لَا مَا قِیلَ فِیه؛ بهشت بر فحاش و هرزهگوى کمحیایى که باک ندارد چه میگوید و چه مىشنود حرام است».
یکیاز گناهان زبان، فحش و ناسزاست.عدهای از انسانها به عادت زشت ناسزاگویی عادت کردهاند.گاهی عادت دارند که به همسر و فرزندانشان ناسزا بگویند.گاهی عادت دارند به زیردستان خود اهانت کنند و گاهی پا را فراتر گذاشته و به مقدسات و ارزشهای مردم ناسزا و اهانت میکنند.
ازجمله عوامل ناسزاگویی میتوان از عادت، عصبانیت، شوخی، مقابله به مثل، مسائل سیاسی و حزبی، مسائل اقتصادی و تربیت نادرست نام برد و در مقابل ازجمله درمانهای ناسزاگویی میتوان به سکوت اشاره کرد کمااینکه نبی مکرم اسلام فرموده است: «هرگاه دیدید که مؤمن خاموش و باوقار است، به او نزدیک شوید که او به حکمت دست پیدا کرده است.
تربیت صحیح از دوران کودکی نیز یکی دیگر از راههای درمان ناسزاگویی است کمااینکه پیامبراکرم(ص) در این رابطه فرموده است: «فرزندان خود را احترام کنید و ادب خوب به آنها بیاموزید» همچنین رعایت ادب نسبت به دیگران از دیگر مواردی است که بار یدرمان ناسزاگویی ذکر شده است و امام علی(ع) در این رابطه فرموده است: «دیگران را نیکو صدا بزنید تا شما هم جواب خوب بشنوید».
دشنام در آئینه احادیث و آیات
پیامبراکرم(ص) فرموده است: «کسیکه به پدر و مادرش دشنام دهد ملعون است! پرسیدند که مگر کسی به پدر و مادرش دشنام میدهد؟ فرمود: شخصی به پدر دیگران فحش میدهد، آنها هم به پدر و مادر او فحش میدهند».
امام علی(ع) فرمود: «از کلام زشت و ناروا دوری کنید که باعث میشود پَستان و رذلان به شما نزدیک شده و افراد بزرگوار از شما بگریزند».
پیامبراکرم(ص) نیز فرموده است: «فحش دادن به مؤمن مثل نزدیک شدن به مرگ است و نیز امام جعفرصادق(ع) شنید که مسلمانی به غلامش فحش داد به این خاطر امام با او قطع رابطه کردند و فرمود: «فحش دادن ظلم است و ظالم در آتش جهنم است».
خداوند متعال در آیه 70 سوره احزاب در این رابطه فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا؛ اى كسانىكه ايمان آوردهايد از خدا پروا داريد و سخنى استوار گوييد» در روایت است هر موقع پیامبراکرم(ص) میخواستند سخنرانی کنند در ابتدای سخنرانی این آیه را تلاوت میکردند.
باید توجه داشت که منظور از سخن سدید و استوار سخنی است که در آن دروغ، غیبت و سخنچینی نباشد. در آن تمسخر و تحقیر و ناسزا نباشد.، براساس گمان و شک نباشد، کشف اسرار مردم نباشد، حمایت از کفار و منافقین نباشد.
خداوند متعال در آیه 108 سوره انعام میفرماید: «وَلاَ تَسُبُّواْ الَّذِینَ یَدْعُونَ مِن دُونِ اللّهِ فَیَسُبُّواْ اللّهَ عَدْوًا بِغَیْرِ عِلْمٍ کَذَلِکَ زَیَّنَّا لِکُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِم مَّرْجِعُهُمْ فَیُنَبِّئُهُم بِمَا کَانُواْ یَعْمَلُونَ؛ و آنهایى را که جز خدا مىخوانند دشنام مدهید که آنان از روى دشمنى [و] به نادانى خدا را دشنام خواهند داد اینگونه براى هر امتى کردارشان را آراستیم آنگاه بازگشت آنان بهسوى پروردگارشان خواهد بود و ایشان را از آنچه انجام مىدادند آگاه خواهد ساخت».
در روایات اسلامی نیز منطق قرآن درباره ترک دشنام به گمراهان و منحرفان، تعقیب شده و پیشوایان بزرگ اسلام به مسلمانان دستور دادهاند همیشه روی منطق و استدلال تکیه کنند و به حربه بیحاصل دشنام نسبت به معتقدات مخالفان، متوسل نشوند، در نهجالبلاغه میخوانیم که امام علی(ع) به جمعی از یارانش که پیروان معاویه را در جنگ صفین دشنام میدادند، میفرماید: «انی اکره لکم ان تکونوا سبابین و لکنکم لو وصفتم اعمالهم و ذکرتم حالهم کان اصوب فی القول و ابلغ فی العذر؛ من خوش ندارم که شما فحاش باشید، اگر شما بهجای دشنام، اعمال آنها را برشمرید و حالات آنها را متذکر شوید (و روی اعمالشان تجزیه و تحلیل داشته باشید) به حق و راستی نزدیکتر است و برای اتمام حجت بهتر».
همچنین، امام جعفر صادق(ع) در این باره فرموده است: «مِنْ عَلَامَاتِ شِرْکِ الشَّیطَانِ الَّذِی لَا شَکَّ فِیهِ أَنْ یکُونَ الرَّجُلُ فَحَّاشاً لَا یبَالِی مَا قَالَ وَ لَا مَا قِیلَ فِیهِ فَإِنَّهُ لُعِبَ بِه؛ از نشانههایى که ثابت میکند شیطان در نطفه فردی شرکت دارد این است که او فحاش باشد و باکى نداشته باشد که چه مىگوید و چه میشنود» و نیز فرموده است: «فحش دادن ظلم است و ظالم در آتش دوزخ قرار دارد».
نبی مکرم اسلام(ص) نیز در این رابطه میفرمایند: «خداوند بهشت را حرام کرده بر هر دشنامدهنده بیآبروی بیحیایی که از آنچه میگوید و از آنچه به او گفته میشود باکی ندارد و متأثر و ناراحت نمیشود» و نیز فرموده است: «هرگاه شخصی را دیدید که نسبت به آنچه میگوید یا درباره او گفته میشود بیمبالات و بیتفاوت است پس همانا او یا زنازاده است و یا شیطان شریک او بوده است» و نیز فرموده است: «فحش به مؤمن مانند نزدیک شدن به مرگ است».
همچنین پیامبراکرم(ص) فرموده است: «إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ الْجَنَّةَ عَلَى کُلِّ فَحَّاشٍ بَذِی قَلِیلِ الْحَیاءِ لَا یبَالِی بِمَا قَالَ وَ لَا مَا قِیلَ فِیه؛ بهشت بر فحاش و هرزهگوى کمحیایى که باک ندارد چه میگوید و چه مىشنود حرام است».
