امام باقر(ع)؛ تجسمی از کمالات اخلاقی
گروه اجتماعی: امام محمدباقر(ع) در سن چهار سالگی در کربلا و ماجرای عاشورای حسینی حضور داشت و در سفر کوفه و شام، همراه پدر، همه ماجراها را میدید و براساس فرهنگ عاشورا تربیت شد در واقع او تجسمی از ارزشهای والای انسانی و کمالات اخلاقی بود و همه لحظههای زندگی درخشانش، درسهای بزرگ انسانی را الهام میبخشد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از
لرستان، هفتم ذیالحجه مصادف است با سالروز شهادت امام محمدباقر(ع) است امامی که ملقب به «شکافنده علوم و دانشها» است. امام محمدباقر(ع) در سال 57 هجری در مدینه متولد شد، مادرش فاطمه دختر امام حسن و پدرش امام سجاد(ع) بوده است.این امام همام در سن سی و شش سالگی به مقام امامت رسید و پس از 21 سال امامت در سن 57 سالگی به دست هشام بن عبدالملک به شهادت رسید.
نام شریفش محمد و القابش، باقر، شاکر، هادی و کنیهاش اباجعفر بوده است و پیامبراکرم(ص) در رابطه با وی فرمودند: «هرگاه حسین رحلت کند، قائم به امر بعد از او، پسرش علی است و او حجت خدا و امام است خداوند سبحان از صلب علی، فرزندی متولد کند که همنام و شبیهترین مردم به من باشد، علم او علم من و حکم او حکم من است و امام و حجت بعد از پدرش است».
هفتمین گوهر عرش عصمت، شکافنده و تبیینکننده علوم اسلامی، است، این امام همام سراسر زندگیش نور بود و همه لحظات عمر بابرکتش، در راه ارشاد و هدایت انسانها به پایان رسید.
امامیکه زمینهسازیهای پدرش امام سجاد(ع) در راستای معرفی مکتب تشیع و مبارزه با طاغوتها، بهرهبرداری بسیار کرد و با تربیت شاگردان برجسته و تبببن فقه ناب اسلام و اهلبیت(ع)، بزرگترین قدم را برای شناسایی تشیع و مکتب اهلبیت(ع) برداشت.
امام محمدباقر(ع) در سن چهار سالگی در کربلا و ماجرای عاشورای حسینی حضور داشت و در سفر کوفه و شام، همراه پدر، همه ماجراها را میدید و براساس فرهنگ عاشورا تربیت شد در واقع او تجسمی از ارزشهای والای انسانی و کمالات اخلاقی بود و همه لحظههای زندگی درخشانش، درسهای بزرگ انسانی را الهام میبخشد.
یکیاز ویژگیهای امام محمد باقر(ع) این است که ایشان هم از جهت پدری و هم مادری منصوب به خاندان رسالت بوده و از جهات مختلف دارای ویژگیهای منحصر به فردی هستند.
ایشان در بُعد عبودیت و بندگی همچون آباء و اجداد طیبینش دارای مقامات عالیهای بودند و هر مقدار از عمر پربرکت امام محمدباقر(ع) سپری میشد، بندگی او نسبت به خالق هستی بیشتر میشد و این ویژگی میتواند درس گرانبهایی برای رهروان و شیعیان این امام باشد.
امام محمدباقر(ع) در عصر خود بهعنوان یک شخصیت علمی زبردست زبانزد خاص و عام بودند، ایشان یکی از چهرههایی بودند که در تاریخ اسلام مهندسی علمی (حوزهای علمیه) را بنا نهادند و با انقلاب فرهنگی خود توانستند در دوران خلفا و تاکنون هدایت علما و فرهنگ جهان اسلام را طراحی کنند.
امام محمد باقر(ع) از نظر زهد و روشنفکری و زمانشناسی دارای یک شخصیت منحصر به فردی بود و توانست دسیسههای دشمنان به ویژه در ایجاد نحلههای انحرافی برای اختلاف بین جامعه اسلامی مدیریت کنند و با حرکت علمی پاسخ آنها را داد و حرکتشان را خنثی کرد.
این امام همام از فضیلتهای زیادی برخوردار بودند و مجموع این ویژگیها و فضیلتها سبب شده بود تا همه مردم از خواص و عوام چشم امیدشان به ایشان باشد.
یکیاز ویژگیهای آن حضرت علم و دانش وسیعی بود که ایشان داشتند تا آنجا که به «باقرالعلوم» شهره شدند، درواقع این لقبی بود که از سوی پیامبر مکرم اسلام(ص) به ایشان اعطا شده بود.
شخصیت علمی امام محمدباقر(ع) به اندازهای بود که دانشمندان و شخصیتهای علمی برجسته آن زمان نیز به علم و دانش بینظیر آن حضرت معترف بودند و از مقام علمی حضرتش استفاده و بهرهها بردند.
صبر و شکیبایی از دیگر خصوصیات برجسته امام پنجم شیعیان بود از دیگر خصوصیات شخصیتی آن حضرت بردباری بود تا جاییکه در مقابل تمامی مصائب و بلایا صبر پیشه میکرد و هرگز در مقابل برخی بیاحترامیها که به وی صورت میگرفت خشمگین نشد و عطوفت را پیشه خود میساخت.
جود و بخشش از دیگر ویژگیهای امام محمدباقر(ع) بود و ایشان همواره در بذل و بخشش پیشتاز و پیشگام بودند تا آنجا که امام صادق(ع) در توصیف این خصوصیت پدرشان فرمودند که ثروت پدرم از تمامی خاندانش کمتر و خرج زندگیش از همه آنها افزونتر بود اما با این حال هرجمعه یک دینار به فقرا صدقه میدادند.
امام محمدباقر(ع) همواره به یاد خدا بودند و در هر حالی به ذکر خدا مشغول و شبهای بسیاری را تا صبح به طاعت و راز و نیاز با خداوند متعال میپرداختند.حُسن خلق نیز از دیگر ویژگیهای بارز ایشان بود و این امام بزرگوار اخلاق و رفتار بسیار خوبی نسبت به فرزندان و خانواده داشتند.
یکیاز بارزترین ویژگیهای امام، جامعیت اوست.همه فضائل و ویژگیهای انسان کامل در وجود امام محمد باقر(ع) متبلور بود، مرجعیت علمی و پاسخگویی به پرسشهای مردم، عبادت و تهجد و شب زندهداری، کار و تلاش در اوج زهد و تقوا، حضور سازنده و مؤثر در جامعه، شکیبایی و بردباری در روابط اجتماعی، رسیدگی به محرومان، صمیمیت و محبت با دوستان، محبت و عاطفه نسبت به خانواده، رعایت حقوق و نیازهای روحی همسران، عدم تحمیل ایدههای خویش بر همسران، رعایت جمال و زندگی شرافتمندانه، اهتمام به حقوق مالی مردم و....تنها پارهای از ویژگیهای امام محمدباقر(ع) است.
از دیگر خصوصیات شخصیتی آن حضرت بردباری بود تا جاییکه در مقابل تمامی مصائب و بلایا صبر پیشه میکرد و هرگز در مقابل برخی بیاحترامیها که به وی میشد خشمگین نشد و عطوفت را پیشه خود میساخت.
امام محمد باقر(ع)، 2 سال از دوران امامت خود را در زمان عمر بن عبدالعزیز بود و مابقی را در دوران هشام بن حکم طی کرد. دوران حکومت هشام نزدیک به 20 سال بود که این نکته نشان میدهد وی حاکمی تقریباً مقتدر بوده و توانست با سرکوب مخالفان مدت زیادی را حکومت کند که این امر نیززمینه فعالیت چندانی برای امام باقر(ع) فراهم نبود.
امام محمد باقر(ع) در طول سالهایی که امامت شیعیان را عهدهدار بود، دوران خلافت ولید بن یزید و سلیمان و عمر بن عبد العزیز و یزید بن عبدالملک و برادرش، هشام، و ولید بن یزید و برادرش ابراهیم، را درک کرده است.
دوران امامت امام محمد باقر(ع) با اوج ستمها و شهوترانیهای امویان و استفادههای ناروای آنها از بیتالمال مسلمانان مصادف شد، شدت اختناق و بیداد چنان بود که خلفا آشکارا به دشمنی با آلمحمد(ص) میپرداختند و نام آنان را از دیوان بیتالمال حذف میکردند.
صبر نیز یکیاز بارزترین ابعاد شخصیتی امام صادق(ع) بود امام صادق(ع) چهار هزار شاگرد در زمینههای مختلف علمی را تربیت کرده است که هرکدام به نوبه خود در رشتهای که فعالیت داشتند. امام صادق(ع) بهخاطر صداقت و روراستی که در بیان حقایق داشتند به صادق شهرت یافت، در تاریخ آمده است که امام صادق(ع) چهار هزار شاگرد در زمینههای مختلف علمی را تربیت کرده است که هرکدام به نوبه خود در رشتهای که فعالیت داشتند نمونه بودند و بهنوعی میتوان گفت دنیا پیشرفت و توسعه خود را مدیون امام صادق(ع) و شاگردان بزرگوار ایشان است.
در زمان امام باقر(ع)، نزدیک به یک قرن از وفات پیامبر اسلام(ص) سپری شده و نسل جدید از احکام اسلام و عقاید آگاهی درستی نداشت و تلاشهای شصت ساله امویان در محو آثار دین و ایجاد شبهات اعتقادی به بار نشسته بود.
در این دوران حاکمان اموی بهدلیل تعارضات داخلی از نهضت عظیم علمی امام باقر(ع)، غافل بودند، به همین دلیل امام باقر(ع) تا حد زیادی موفق به نشر معارف اسلامی شد. البته اوضاع خشونتآمیز این دوره به گونهای بود که امام باقر(ع) بارها تقیه میکرد و سرانجام نیز بر سر تعارضات مبنایی با نظام خلافت ظالمانه، توسط هشام به شهادت رسید.
حضرت امام محمدباقر(ع) 19 سال و 10 ماه پس از شهادت پدر بزرگوارش حضرت امام زینالعابدین(ع) زندگى کرد و در تمام این مدت به انجام دادن وظایف خطیر امامت، نشر و تبلیغ فرهنگ اسلامى، تعلیم شاگردان، رهبرى اصحاب و مردم، اجرا کردن سنتهاى جد بزرگوارش میان خلق، متوجه کردن دستگاه غاصب حکومت به خط صحیح رهبرى و راه نمودن به مردم جهت شناخت رهبر واقعى و امام معصوم که تنها خلیفه راستین خدا و رسول(ص) در زمین است پرداخت و لحظهاى از این وظیفه غفلت نفرمود.
وی سرانجام در هفتم ذیالحجه سال 114 هجرى در سن 57 سالگى در مدینه بهوسیله هشام مسموم شد و چشم از جهان فروبست و پیکر مقدسش را در قبرستان بقیع ـ کنار پدر بزرگوارش ـ به خاک سپردند.
نام شریفش محمد و القابش، باقر، شاکر، هادی و کنیهاش اباجعفر بوده است و پیامبراکرم(ص) در رابطه با وی فرمودند: «هرگاه حسین رحلت کند، قائم به امر بعد از او، پسرش علی است و او حجت خدا و امام است خداوند سبحان از صلب علی، فرزندی متولد کند که همنام و شبیهترین مردم به من باشد، علم او علم من و حکم او حکم من است و امام و حجت بعد از پدرش است».
هفتمین گوهر عرش عصمت، شکافنده و تبیینکننده علوم اسلامی، است، این امام همام سراسر زندگیش نور بود و همه لحظات عمر بابرکتش، در راه ارشاد و هدایت انسانها به پایان رسید.
امامیکه زمینهسازیهای پدرش امام سجاد(ع) در راستای معرفی مکتب تشیع و مبارزه با طاغوتها، بهرهبرداری بسیار کرد و با تربیت شاگردان برجسته و تبببن فقه ناب اسلام و اهلبیت(ع)، بزرگترین قدم را برای شناسایی تشیع و مکتب اهلبیت(ع) برداشت.
امام محمدباقر(ع) در سن چهار سالگی در کربلا و ماجرای عاشورای حسینی حضور داشت و در سفر کوفه و شام، همراه پدر، همه ماجراها را میدید و براساس فرهنگ عاشورا تربیت شد در واقع او تجسمی از ارزشهای والای انسانی و کمالات اخلاقی بود و همه لحظههای زندگی درخشانش، درسهای بزرگ انسانی را الهام میبخشد.
یکیاز ویژگیهای امام محمد باقر(ع) این است که ایشان هم از جهت پدری و هم مادری منصوب به خاندان رسالت بوده و از جهات مختلف دارای ویژگیهای منحصر به فردی هستند.
ایشان در بُعد عبودیت و بندگی همچون آباء و اجداد طیبینش دارای مقامات عالیهای بودند و هر مقدار از عمر پربرکت امام محمدباقر(ع) سپری میشد، بندگی او نسبت به خالق هستی بیشتر میشد و این ویژگی میتواند درس گرانبهایی برای رهروان و شیعیان این امام باشد.
امام محمدباقر(ع) در عصر خود بهعنوان یک شخصیت علمی زبردست زبانزد خاص و عام بودند، ایشان یکی از چهرههایی بودند که در تاریخ اسلام مهندسی علمی (حوزهای علمیه) را بنا نهادند و با انقلاب فرهنگی خود توانستند در دوران خلفا و تاکنون هدایت علما و فرهنگ جهان اسلام را طراحی کنند.
امام محمد باقر(ع) از نظر زهد و روشنفکری و زمانشناسی دارای یک شخصیت منحصر به فردی بود و توانست دسیسههای دشمنان به ویژه در ایجاد نحلههای انحرافی برای اختلاف بین جامعه اسلامی مدیریت کنند و با حرکت علمی پاسخ آنها را داد و حرکتشان را خنثی کرد.
این امام همام از فضیلتهای زیادی برخوردار بودند و مجموع این ویژگیها و فضیلتها سبب شده بود تا همه مردم از خواص و عوام چشم امیدشان به ایشان باشد.
یکیاز ویژگیهای آن حضرت علم و دانش وسیعی بود که ایشان داشتند تا آنجا که به «باقرالعلوم» شهره شدند، درواقع این لقبی بود که از سوی پیامبر مکرم اسلام(ص) به ایشان اعطا شده بود.
شخصیت علمی امام محمدباقر(ع) به اندازهای بود که دانشمندان و شخصیتهای علمی برجسته آن زمان نیز به علم و دانش بینظیر آن حضرت معترف بودند و از مقام علمی حضرتش استفاده و بهرهها بردند.
صبر و شکیبایی از دیگر خصوصیات برجسته امام پنجم شیعیان بود از دیگر خصوصیات شخصیتی آن حضرت بردباری بود تا جاییکه در مقابل تمامی مصائب و بلایا صبر پیشه میکرد و هرگز در مقابل برخی بیاحترامیها که به وی صورت میگرفت خشمگین نشد و عطوفت را پیشه خود میساخت.
جود و بخشش از دیگر ویژگیهای امام محمدباقر(ع) بود و ایشان همواره در بذل و بخشش پیشتاز و پیشگام بودند تا آنجا که امام صادق(ع) در توصیف این خصوصیت پدرشان فرمودند که ثروت پدرم از تمامی خاندانش کمتر و خرج زندگیش از همه آنها افزونتر بود اما با این حال هرجمعه یک دینار به فقرا صدقه میدادند.
امام محمدباقر(ع) همواره به یاد خدا بودند و در هر حالی به ذکر خدا مشغول و شبهای بسیاری را تا صبح به طاعت و راز و نیاز با خداوند متعال میپرداختند.حُسن خلق نیز از دیگر ویژگیهای بارز ایشان بود و این امام بزرگوار اخلاق و رفتار بسیار خوبی نسبت به فرزندان و خانواده داشتند.
یکیاز بارزترین ویژگیهای امام، جامعیت اوست.همه فضائل و ویژگیهای انسان کامل در وجود امام محمد باقر(ع) متبلور بود، مرجعیت علمی و پاسخگویی به پرسشهای مردم، عبادت و تهجد و شب زندهداری، کار و تلاش در اوج زهد و تقوا، حضور سازنده و مؤثر در جامعه، شکیبایی و بردباری در روابط اجتماعی، رسیدگی به محرومان، صمیمیت و محبت با دوستان، محبت و عاطفه نسبت به خانواده، رعایت حقوق و نیازهای روحی همسران، عدم تحمیل ایدههای خویش بر همسران، رعایت جمال و زندگی شرافتمندانه، اهتمام به حقوق مالی مردم و....تنها پارهای از ویژگیهای امام محمدباقر(ع) است.
از دیگر خصوصیات شخصیتی آن حضرت بردباری بود تا جاییکه در مقابل تمامی مصائب و بلایا صبر پیشه میکرد و هرگز در مقابل برخی بیاحترامیها که به وی میشد خشمگین نشد و عطوفت را پیشه خود میساخت.
امام محمد باقر(ع)، 2 سال از دوران امامت خود را در زمان عمر بن عبدالعزیز بود و مابقی را در دوران هشام بن حکم طی کرد. دوران حکومت هشام نزدیک به 20 سال بود که این نکته نشان میدهد وی حاکمی تقریباً مقتدر بوده و توانست با سرکوب مخالفان مدت زیادی را حکومت کند که این امر نیززمینه فعالیت چندانی برای امام باقر(ع) فراهم نبود.
امام محمد باقر(ع) در طول سالهایی که امامت شیعیان را عهدهدار بود، دوران خلافت ولید بن یزید و سلیمان و عمر بن عبد العزیز و یزید بن عبدالملک و برادرش، هشام، و ولید بن یزید و برادرش ابراهیم، را درک کرده است.
دوران امامت امام محمد باقر(ع) با اوج ستمها و شهوترانیهای امویان و استفادههای ناروای آنها از بیتالمال مسلمانان مصادف شد، شدت اختناق و بیداد چنان بود که خلفا آشکارا به دشمنی با آلمحمد(ص) میپرداختند و نام آنان را از دیوان بیتالمال حذف میکردند.
صبر نیز یکیاز بارزترین ابعاد شخصیتی امام صادق(ع) بود امام صادق(ع) چهار هزار شاگرد در زمینههای مختلف علمی را تربیت کرده است که هرکدام به نوبه خود در رشتهای که فعالیت داشتند. امام صادق(ع) بهخاطر صداقت و روراستی که در بیان حقایق داشتند به صادق شهرت یافت، در تاریخ آمده است که امام صادق(ع) چهار هزار شاگرد در زمینههای مختلف علمی را تربیت کرده است که هرکدام به نوبه خود در رشتهای که فعالیت داشتند نمونه بودند و بهنوعی میتوان گفت دنیا پیشرفت و توسعه خود را مدیون امام صادق(ع) و شاگردان بزرگوار ایشان است.
در زمان امام باقر(ع)، نزدیک به یک قرن از وفات پیامبر اسلام(ص) سپری شده و نسل جدید از احکام اسلام و عقاید آگاهی درستی نداشت و تلاشهای شصت ساله امویان در محو آثار دین و ایجاد شبهات اعتقادی به بار نشسته بود.
در این دوران حاکمان اموی بهدلیل تعارضات داخلی از نهضت عظیم علمی امام باقر(ع)، غافل بودند، به همین دلیل امام باقر(ع) تا حد زیادی موفق به نشر معارف اسلامی شد. البته اوضاع خشونتآمیز این دوره به گونهای بود که امام باقر(ع) بارها تقیه میکرد و سرانجام نیز بر سر تعارضات مبنایی با نظام خلافت ظالمانه، توسط هشام به شهادت رسید.
حضرت امام محمدباقر(ع) 19 سال و 10 ماه پس از شهادت پدر بزرگوارش حضرت امام زینالعابدین(ع) زندگى کرد و در تمام این مدت به انجام دادن وظایف خطیر امامت، نشر و تبلیغ فرهنگ اسلامى، تعلیم شاگردان، رهبرى اصحاب و مردم، اجرا کردن سنتهاى جد بزرگوارش میان خلق، متوجه کردن دستگاه غاصب حکومت به خط صحیح رهبرى و راه نمودن به مردم جهت شناخت رهبر واقعى و امام معصوم که تنها خلیفه راستین خدا و رسول(ص) در زمین است پرداخت و لحظهاى از این وظیفه غفلت نفرمود.
وی سرانجام در هفتم ذیالحجه سال 114 هجرى در سن 57 سالگى در مدینه بهوسیله هشام مسموم شد و چشم از جهان فروبست و پیکر مقدسش را در قبرستان بقیع ـ کنار پدر بزرگوارش ـ به خاک سپردند.
