به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایكنا) از فارس، چهلمین دوره مسابقات سراسری قرآن سازمان اوقاف و امور خیریه طی روزهای 10 تا 27 شهریورماه به میزبانی ارومیه در حالی برگزار شد كه با اعتراضات و انتقادات قابل توجه متسابقان درباره نحوه برگزاری و همچنین داورها مواجه شد.
بیشترین موج انتقادات به مسئله آییننامه داوری مسابقات بود به طوری كه یك نفر از متسابقان و یكی از داوران این دوره از رقابتها در اعتراض به نقصهای آییننامه موجود مسابقات قرآن با صدور پیامی برای همیشه از عرصه رقابتهای قرآنی و داوری مسابقات قرآن كنارهگیری كردند.
از آن زمان تاكنون بسیاری از قاریان، داوران و اساتید قرآنی كشورمان درباره مسابقات و آییننامه صحبتها و نظرات مختلفی را ارائه كردهاند كه در این گزارش ما نیز به سراغ یكی از اساتید و پیشكسوتان قرآنی و همچنین داور مسابقات قرآن استان فارس رفتهایم و نظرات او را در این باره میخوانیم؛ البته با توجه به زیاد بودن حجم مطالب، این گزارش را در دو بخش و طی دو روز متوالی ارائه میدهیم.
پای سخنان داور مسابقات استانی و كشوری قرآن
امیر فتحپور، داور مسابقات سراسری و استانی اوقاف، دانشجویی و غیره كه سابقه 20 ساله در رشتههای صوت و لحن و تجويد مسابقات مختلف قرآن دارد، در گفتوگو با خبرنگار ایكنا به ارائه پیشینهای از چگونگی برگزاری مسابقات قرآن در كشورمان پرداخت و گفت: برگزاری مسابقات قرآن در كشور ما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی پررنگ شد كه نفس برگزاری آن بسیار خوب و مناسب و مطلوب بود و با توجه به فضای انقلابی كه بعد از پیروزی انقلاب در سال 57 به وجود آمد این مسئله هم از بعد سیاسی و هم فرهنگی برای جمهوری اسلامی ایران بسیار مناسب بود.
برگزاری مسابقات بینالمللی قرآن در اوایل پیروزی انقلاب موجب وحدت كشورهای اسلامی شد
فتحپور ادامه داد: قبل از پیروزی انقلاب به خاطر اینكه رژیم طاغوت با اسرائیل رابطه خوبی داشت بسیاری از عربهای مسلمان ما را برادر یهود قلمداد میكردند و فضای مسمومی علیه ما در جهان اسلام وجود داشت اما بعد از پپروزی انقلاب اسلامی، سازمان اوقاف و بسیاری از سازمانها مسابقات بینالمللی قرآن برگزار كردند تا این جو مسموم علیه ایران بشكند و باعث وحدت كشورهای اسلامی شود و مركز ثقلی برای وحدت بیشتر كشورهای اسلامی به وجود آید.
طی دو دهه اخیر نیاز به تغییراتی در شیوه اجرای مسابقات داشتیم
این داور مسابقات كشوری قرآن با ذكر این نكته كه مسابقات بینالمللی قرآن جمهوری اسلامی در دو دهه اول انقلاب آثار بسیار خوبی در سطح كشور ما داشت، ادامه داد: از طرف دیگر وزارت آموزش و پرورش مسابقات قرآن دانشآموزی را تدارك دید و آن مسابقات در گرایش دانشآموزان و رشد قرآنی نسل نوجوان و جوان ما بسیار موثر بود اما در دو دهه اخیر یعنی دهه 80 و 90 با توجه به ارتقای سطح كمی و كیفی قرآنی قرآنیان كشورمان كه تعداد زیادی قاریان و حافظان قرآن در كشورمان نسبت به اول انقلاب داشتیم كه همگی از بركات فعالیتهای قرآنی بودند شاید نیاز به تغییراتی در نحوه اجرای مسابقات بود.
وی اظهار كرد: در مسابقات قرآن اوایل انقلاب امتیازدهی و یكسری آییننامههای خاصی كه توسط اساتید و پیشكسوتان قرآنی كشور تهیه شده بود، در زمان خود بسیار مطلوب و مناسب بود اما در 8 یا 10 سال گذشته علیرغم اینكه پیشكسوتان و اساتید قرآنی كشور بارها دور هم نشستند و سعی كردند آییننامه اجرایی مسابقات را به روز كرده و با علم و تجربه آمیخته كنند و یك كار جامعه ارائه دهند، باز هم مشكل وجود دارد.
برگزاری مسابقات به شیوه فعلی دیگر پاسخگوی نیاز جامعه نیست
فتحپور این نكته را یادآور شد كه اصل شیوه برگزاری مسابقات مخصوصاً مسابقات اوقاف به شیوه فعلی دیگر پاسخگوی نیاز جامعه و آن هدفی كه از ابتدای انقلاب برای برگزاری مسابقات در نظر گرفتند نیست و شاهد هستیم در سالهای گذشته چه در مسابقات استانی و چه كشوری این نحوه اجرا باعث انشقاق، دودستگی، ناراحتی و دلخوری بسیاری از حافظان و قاریان خوب و خوشخوان كشور شده است كه نمونه بارز آن را در چهلمین دوره مسابقات سراسری قرآن اوقاف شاهد بودیم كه نحوه اجرای آن آنقدر ایراد داشته است كه بسیاری از شركتكنندگان معترض بودند.
نماینده شورای عالی قرآن در استان فارس پیشنهاد داد كه شاید بهتر باشد امسال به جای اینكه بخواهیم به این مطلب پپردازیم كه با تغییر آییننامه داوری نگاهی نو دراندازیم، بهتر است كه دید خود را این قرار دهیم که آیا اكنون به نقطهای نرسیدهایم كه شاید بهتر باشد در شیوه اجرای مسابقات بازنگری كنیم.
مسابقات قرآن برای سنین زیر 25 سال مناسب است
وی تأكید كرد: من با برگزاری مسابقات قرآن برای افراد زیر 20 یا حتی 25 سال و مخصوصاً مسابقات دانشآموزی مخالف نیستم بلكه آن را بسیار خوب میدانم چرا كه یك رقابت برای جوانان و نوجوانان ما ایجاد شده و موجب میشود تا سطح قرآنی خود را ارتقا دهد اما این مسئله تنها برای یك سن و سالی خوب است ولی اینكه افرادی كه خودشان در شهر و دیارشان پیشكسوت هستند را بیاوریم در مسابقات قرآن آن هم با این آییننامه فعلی، خوب نیست.
گاهی اوقات سطح آییننامه از تلاوتها بسیار ضعیفتر است
فتحپور اعتقاد دارد كه سطح آییننامه فعلی مسابقات قرآن گاهی اوقات از تلاوت و محفوظات قاریان و حافظان ما بسیار ضعیفتر است و جوابگوی سطح بسیار خوب قاریان ما نیست.
وی ادامه داد: این آییننامه با یك نگاه انسانی و بشری تنظیم شده است هرچند كه اساتید كشور همیشه با سعه صدر و تیزبینی تلاش كردند كه بهترین آییننامه ممكن هم از لحاظ علمی و هم تجربه را تدوین كنند اما خودشان هم معتقد هستند كه این آییننامه دیگر پاسخگوی ارزیابی شركتكنندگان نیست چون مسابقات اوقاف در كشور و خیلی از استانها سطح بسیار بالایی دارد و سطح تلاوتها در آنها بسیار به هم نزدیك است كه گاهی اوقات در مسابقات چند نفر قاری را با اختلافات یك صدم امتیاز تفكیك میدهیم و یك نفر را جایزه داده و بالاتر میآوریم اما فرد دیگری را با اختلاف دو صدم امتیاز از جایزه و كرسی و تلاوت محروم میكنیم كه این مسئله نه با عقل و نه با انصاف سازگار است.
با این آییننامه ضعیف حقالناس گردن ماست
این مدرس قرآن كریم با یادآوری اینكه این اتفاق سالهاست كه در فارس هم رخ میدهد و من به عنوان داور مسابقات اوقاف از این موضوع واقعاً ناراحت هستم، گفت: گاهی اوقات دل خود را به این خوش میكنیم كه طبق آییننامه داوری میكنیم اما من به این نتیجه رسیدم كه با این آییننامه ضعیف دیگر حقالناس گردن ماست.
گاهی اوقات بین تلاوتها اختلافی نیست
وی گفت: ما سعی كردیم كه از لحاظ عملی و تجربی خود را ارتقا دهیم كه بتوانیم بین تلاوتها یك اختلاف معقولی حائز باشیم اما گاهی اوقاف بین آنها اختلافی نیست مثلاً امسال انصافاً بین نفر اول تا پنجم چهلمین دوره مسابقات قرآن استان فارس اختلاف آنچنانی نبود. گاهی اوقات این اختلافات یك صدم امتیاز بالاتر و پایینتر در مسابقات باعث میشود كه خود ما زمانی كه از داوری فارغ میشویم، از این مسئله راضی نباشیم.
داوری خود را در مسابقات قرآن كمرنگ میكنم
فتحپور بیان كرد: من تصمیم گرفتم تا زمانی كه این آییننامه باشد و مسابقات قرآن با این شیوه برگزار شوند، حداقل حضور خود را به عنوان داور در مسابقات كمرنگ كنم و اگر بتوانم در مسابقاتی كه با این شیوه و آییننامه برگزار میشوند، داوری نكنم.
رقابت بین قاریان و حافظان ممتاز معنی نمیدهد
این قاری برجسته قرآن كریم استان فارس در ادامه باز هم این نكته را یادآور شد كه اصل برگزاری مسابقات برای دانشآموزان، كودكان و حتی جوانان میتواند مناسب باشد آن هم در سطحی كه افراد مبتدی و متوسط هستند اما زمانی كه قاریان و حافظان ما در سطح عالی و ممتاز تلاوت میكنند مسابقه بین آنها معنی نمیدهد چون همه اینها به درجهای رسیدند كه حداقل 10 یا 15 سال سابقه زانو زدن پای رحلهای قرآنی و جلسات قرآنی دارند و در این رابطه كسب فیض كردند و حتی بسیاری از اینها شاگرد دارند لذا با این آییننامه ارزیابی كردن سطح تلاوت و حفظ این افراد معقول نیست.
بهتر است برای قاریان و حافظان ممتاز كرسیهای تلاوت ایجاد شود
وی افزود: شاید بهتر باشد برای این افراد كرسیهای تلاوت مختلفی را در سطح جامعه ایجاد كنیم اعم از كرسی تلاوت در مساجد و هیئات مذهبی در محرم و صفر و ماه رمضان و نماز جمعهها و قبل از ایراد خطبههای نماز جمعه و یا قبل از اینكه هر خطیب توانمندی در مجلسی بخواهد سخنرانی كند، یك تلاوت قرآن خوبی هم انجام شود.
فتحپور همچنین پیشنهاد داد كه از ظرفیت این افراد برای تلاوتهای اذانگاهی در ظهر و شب در امامزادههای سراسر كشور استفاده كنیم و حتی تلاوتهای آنها را از تلویزیون به صورت مستقیم پخش كنیم.
پیشنهاد میشود نهایتاً مسابقات را به صورت جشنوارهای برگزار كنیم
این داور مسابقات كشوری قرآن اظهار كرد: نهایتاً اگر خیلی اصرار به رقابت قرآنیان از بابت هیجان داریم میتوانیم رقابت اینها را بهصورت جشنوارهای برگزار كنیم آن هم نه جشنواره امتیاز دادن یعنی بدون اینكه بخواهیم امتیاز داده و سطحبندی ممتاز، عالی، خوب و متوسط داشته باشیم و تسهیلاتی نیز از سوی نهادهای قرآنی به این دستهبندیها اعطا شود.
وی تأكید كرد كه در برگزاری مسابقات قرآن به صورت جشنوارهای ما دیگر تنها یك نفر اول نداریم چه بسا چندین نفر حائز رتبههای ممتاز، عالی و خوب داشته باشیم.
ایكنا نظرسنجی را درباره شیوه اجرای مسابقات انجام دهد
فتحپور با بیان اینكه این وضعیتی كه اكنون مسابقات قرآن با آن برگزار میشود، قابل نظرسنجی و آمارگیری هست، گفت: میتوان از تمام اساتید و قاریان ممتاز استانها و همچنین داوران مسابقات قرآن در این رابطه نظرسنجی كرد و ایكنا میتواند این كار را در سراسر استانها انجام دهد كه آیا برگزاری مسابقات اوقاف و یا هر مسابقه دیگر با این شیوه و آییننامه باعث ارتقای سطح تلاوت در كشور شده است یا برعكس اثر معكوس داشته و باعث انشقاق و تفرقه شده است.
در آییننامهنویسی باید از كلماتی استفاده كرد كه كمتر نیاز به تفسیر داشته باشد
این حقوقدان كه با موازين قانوني آييننامه نويسي آشناست در فراز دیگر از سخنان خود به مبحث آییننامه نویسی و جنبههای حقوقی آن اشاره كرد و گفت: آییننامه و تنظیم هر گونه آییننامه و مقررات مثل قانوننویسی نیاز به علم و تجربه دارد و البته دقت فراوان در نوع نگارش میطلبد یعنی باید از كلماتی استفاده كنیم كه كمتر نیاز به تفسیر داشته باشد.
آییننامه فعلی مرجع تفسیر و رفع ابهامها را دقیق مشخص نكرده است
وی ادامه داد: درست است كه تفسیر هر آییننامه و قانونی ضوابط خاص خودش را دارد اما این آییننامه فعلی مسابقات قرآن مرجع تفسیر و رفع ابهام آییننامه را به صورت دقیق مشخص نكرده است و در برخی موارد هم ساكت است و اگر آییننامهای موارد سكوتش زیاد باشد و زیاد ابهام داشته و زیاد نیاز به تفسیر داشته باشد از لحاظ حقوقی این آییننامه یك آییننامه متوسط و حتی ضعیف است؛ لذا ضرورت دارد سازمان اوقاف و تمام نهادهای ستاد عالی مسابقات اگر قصد دارند یك آییننامه اجرایی و فنی و داوری دیگری تنظیم كنند هم از تجارب و علم افراد صاحب فن تلاوت استفاده كرده و هم در كنار آن سعی كنند از افرادی كه با موازین حقوقی آشنا هستند مشورت بگیرند كه نوشتن آییننامه به نحوی باشد كه این آییننامه دارای كمترین ابهام و سكوت باشد.
فتحپور یادآور شد: آییننامه و مقررات اجرایی داوری باید آنقدر قوی باشد و كمتر جای سكوت و ابهام داشته باشد كه نیاز نباشد دائم و در حین اجرای مسابقات آن را تفسیر و یا تغییر دهیم و علت این حرف هم آن است كه در این صورت این آییننامه دائم دچار سلیقههای شخصی خواهد شد یعنی هر كسی كه آن را تفسیر میكند نظر شخصی و تفسیر به رأی خواهد داد مگر اینكه بعد از آییننامهنویسی مثل قوانین عادی توسط مجلس تصویب و توسط مجلس هم تفسیر شود و همچنین قانون اساسی فقط توسط شورای نگهبان تفسیر میشود لذا اگر قرار است آییننامه نیاز به تفسیر داشته باشد یا در موارد سكوت نیاز به تصمیمگیری داشته باشد باید در آییننامه صراحتا قید شود و مرجع تصمیمگیری هم در این موارد مشخص شوند.
ادامه دارد ...
من از استان دیگری خبر را می خوانم و خدمت جناب استاد رسیدم و از نزدیک ابراز ارادت داشتم
اما چرا من ممتازبه امتیاز کنار کشیدن نمیرسم؟
اگر ممتاز بودن من اثبات شده چرا برای تدریس و داوری و مشاوره در سطوح کلان قرآنی کشور دعوت نمیشوم؟
تو شهر ما مثل شهر شما حتی بین قرآنیان هم باندبازیه همه چیز و هر امتیازی بین چند نفر که باور کنید حتی یک رتبه سوم کشوری ندارن تقسیم شده و سالهاست ادامه داره مثل قرائت جلسات مهم و داوری و .... تو بعد کلان هم سازمان دارالقرآن و اوقاف هیچ برنامه و امتیازی برای ممتازین ندارن
گوش کنید: اگه امثال من حقوق ثابت . حق التدریس مصوب خوب. و امتیاز هایی شبیه شهریه رایگان برای تدریس و قبولی بدون کنکور در مقاطع بالای تحصیلی و حق اعزام به خارج از کشور برای تبلیغ داشته باشیم .....آیا مریضیم بیایم مسابقه برای چند میلیون جایزه که در جنجالی از استرس و دوری از خانواده و انتظار رقبا برای حذف است قرار بگیریم؟
تو کشور ما دو طیف حال میکنن : .........
همه اقایونم میدونن ولی خوب دیگه