رواها و نارواهای زندگی براساس سخنان امام حسین(ع)/5
وفای به عهد در فرهنگ حسینی
گروه معارف: دکتر سنگری با بیان اینکه ما در فرهنگ دینی خود، دین را مساوی عهدشناسی می دانیم، گفت: تصویر دین در بیان الهی و قرآن کریم با آنچه در ذهن داریم متفاوت است، در روایات می خوانیم هر کس به عهد خود وفا نکند، دین ندارد.
به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، پنجمین شب از مراسم سخنرانی دکتر محمدرضا سنگری شب گذشته 6 مهر از سوی مؤسسه فرهنگی هنری فرهنگ عاشورا در دزفول برگزار شد.
دکتر سنگری در این برنامه با اشاره به خطبه حضرت اباعبدالله(ع) هنگام ورود به کربلا گفت: ما با بهره گیری از این خطبه و دیگر سخنان حضرت مبحثی را با عنوان تحلیل رواها و نارواهایی که می تواند با الهام از فرهنگ حسینی برای امروز ما مفید باشد، طرح کردیم.
وی اظهار کرد: امروز از یک روای دیگر با شما سخن خواهیم گفت که در روابط اجتماعی و خانوادگی ما بسیار مؤثر است. در روایات آمده است: إذا وعدتم الصغار فأوفوا لهم، فإنهم يرون أنكم أنتم الذين ترزقونهم ، وإنّ الله لا يغضب بشيءٍ كغضبه للنساء والصبيان. ترجمه این سخن نورانی و بسیار کلیدی این است که هر گاه به فرزندان کوچک وعده دادید حتما به وعده خود وفا کنید چرا که شما را کسی می بینند که رزقشان به دست شماست و خداوند به اندازه اى كه براى زنان و كودكان خشم مى گيرد، براى هيچ چيز به خشم نمى آيد.
این محقق عاشورایی با بیان اینکه ما در فرهنگ دینی خود، دین را مساوی عهدشناسی می دانیم، افزود: در روایات می خوانیم هر کس به عهد خود وفا نکند، دین ندارد. کلمه دین در اصل به معنی قاعده و قانون است و در آیه مالک یوم الدین، منظور از یوم الدین قیامت است چون روز قانون است. خداوند وقتی می خواهد بفرماید بی دین هستید، چنین می فرماید: أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّين، فَذَٰلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ، وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ الْمِسْكِينِ، فَوَيْلٌ لِّلْمُصَلِّينَ، الَّذِينَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ، الَّذِينَ هُمْ يُرَاءُونَ، وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ(1- 7، سوره ماعون).
مدیر گروه ادبیات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در توضیح این آیات گفت: خداوند می فرماید آیا میدانید چه کسی دین را تکذیب می کند؟ کسی که یتیم را طرد می کند و حقش را به او نمی دهد، کسی که به مساکین غذا نمی دهد و غذا دادن به آنها را هم تشویق نمی کند. گاهی ما از خود چیزی نداریم اما می توانیم دیگران را به کمک به فقرا تشویق کنیم.
وی در ادامه تصریح کرد: یکی از غصه های ما در ایام محرم همین است که با وجود این همه پخت و پز و نذورات، گاهی اصلی ترین کسانی که باید این نذورات را دریافت کنند، به آنها نمی رسد و عمدتا آنها که نیازی ندارند، دریافت می کنند. در ادامه می فرماید نمازگزارانی که نماز ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻓﺮﺍﻣﻮﺷﻰ ﻣﻰ ﺳﭙﺎﺭﻧﺪ، ریا می کنند و اگر امکانی دارند که به دیگران کمک کنند، ممانعت می کنند، چنین کسانی نسبت به دین مشکل دارند.
نویسنده کتاب آینه داران کربلا ادامه داد: تصویر دین در بیان الهی و قرآن کریم با آنچه در ذهن داریم متفاوت است. تصویر دینداری در نگاه روایات از این هم عجیب تر است.
دکتر سنگری در ادامه به نقل روایاتی درباره وفای به عهد پرداخت و گفت: وفای به عهد نسبت به نیکوکار و بدکار یکسان است. باید به عهد وفا کرد و این در همه موقعیت ها و سطوح معنا دارد. اگر عهدی با دشمن بستید، باید وفا کنید. امام حسن مجتبی(ع) در سال 50 هجری به شهادت رسید و معاویه در سال 60 مرد. در این ده سال امام حسین(ع) به عهدنامه برادر وفادار ماند. در زمان معاویه نامه های فراوانی از سوی کوفیان برای امام حسین(ع) نوشته می شد، امام در پاسخ آنها می فرمود: من به عهد و پیمان برادرم وفادارم.
وی تصریح کرد: ما از پیمان شکنی ها پریم. ما خیلی ناکث(پیمان شکن) هستیم. غم مشترک یاران حضرت اباعبدالله(ع) این است که با ناکثان روبرو هستند.
این پژوهشگر ادامه داد: در روایات توصیه شده است هیچ وقت عهدت را به تأخیر نینداز و وعده کریم نقد است و آن را به تأخیر نمی اندازد. به خصوص وعده دادن به بچه ها که به تأخیر انداختن آن روش دین مداران نیست. وقتی می خواهید دینداری کسی را ارزیابی کنید ببینید چه قدر به عهدش وفادار است. ما چه قدر عهدشکنی با خود داریم. روایات به ما می آموزند پیمان شکنی سلطه دشمن را در پی دارد و بزرگترین دشمن ما شیطان است که با این عهدشکنی ها بر ما تسلط پیدا می کند.
مدیر گروه ادبیات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی اظهار کرد: در وعده دادن توان خود را واقع بینانه بسنجید، سپس وعده دهید. وعده خود را عوض نکنید، از خدا بیاموزیم که خدا لایخلف المیعاد، خلف وعده نمی کند. برای وعده های خود شروط متعدد نگذارید. در کربلا هر کس وعده ای کرد، همان طور عمل کرد، کسی خلف وعده نکرد.
وی حفظ حرمت و احترام گذاشتن به یکدیگر را به عنوان یک روای دیگر مطرح کرد و گفت: بهترین کلماتمان را برای هم به کار ببریم. حفظ حرمت کودکان را پاس بداریم، حتی کودکی که شیرخواره است. ما کودکان خود را هنگام صحبت کردن با هم دست کم می گیریم در حالیکه حرف ها و حرکات ما هم روی آنها اثر می گذارد. ما این حفظ حرمت را در رفتار حضرت اباعبدالله(ع) می بینیم.
دکتر سنگری افزود: روای دیگر آموختن دیدار و زیارت به فرزندان است. این دعوت حضرت اباعبدالله(ع) است که به دیدار دیگران بروید. زیارت خوبان را در برنامه های خود قرار دهید و بگذارید این دیدار ها سرمایه و اندوخته فرزندانتان را فراهم کند. در روایات داریم که لقاﺀ أهل الخیر عمارة القلب؛ دیدار خوبان قلب ها را می سازد، بارور می کند. به زیارت شهدا و اهل قبور بروید، اینها. سازنده روح است.
مطالب مرتبط
