وی به ارائه تاریخچهای از زبان فارسی پرداخت و گفت: امپراطوری زبان فارسی از قسطنطنیه تا چین گسترده و حافظ شیرازی نماد و طلیهدار این زبان و فرهنگ است.
صالحی افزود: از عالمان نامی تا مردمان عادیترنم سرای ترانههای حافظ شدهاند و دیوان او را در طاقچه در کنار مصحف نشانده و با آن سال و روز طی کرده و شب بلند یلدا را به سپیده رساندند.
وی با بیان اینکه هفت ویژگی مهم دلیل بر دل نشستن و جاودانه شدن حافظ شده است، حافظ را معلم زندگی، منتقدی مصلح و سخندانی سخنور دانست و گفت: ویژگی اول این است که شاعران با اسطوره سازه ماندگار میشوند، هرچه بتوانند از جهان ماده و طبیعت به ابدیت پل بهتر، بلندتر و ظریفتری بزنند، ماناتر خواهند ماند.
وزیر ارشاد با تصریح اینکه فردوسی با اسطورهسازی چنین پلی احداث کرد و همراه با شاهنامهاش جاودانه شد، گفت: حافظ نیز با می و رند و زاهد و صوفی و خرابات و پیر مغان اینگونه کیمیاگری کرد و ماندگار شد.
صالحی در بیان ویژگی دوم حافظ گفت: حافظ گرچه دانشمند است و در دانشهای مختلف تسلط دارد، اما جان مایه شعرش معرفت است، معرفتی که لفظی نیست بلکه وجودی است، شعر او شراره وجودی برپا کرده و به جان میزند.
وزیر ارشاد با بیان اینكه ادبیات برای پر کردن اوقات فراغت نیست،جان ساز و هستیساز است، گفت: شعر هستی جدید تولید میکند و حافظ با اشعارش هستیسازی بوده است که در عین دانشمندی با جان و دل سر و کار دارد و چون اشعارش برجان میزند، پس برجا میماند.
وی در بیان سومین ویژگی حافظ گفت: حافظ معلم زندگی است، در زندگی همه جا دارد، زندگی را در طول سدههای متوالی به ما تعلیم داده و زیست انسانی را به انسانها یاد میدهد، زیست وارستگی از ریا و دروغ و دغل، زیست رندانهی بیقیدز و تکلف گریزی و نکته گویی و نظر بازی و نکته سنجی و ....
صالحی با بیان اینكه ایرانیان بخشی از زیست رندانه را مدیون حافظ و تعالیم او هستند، حافظ را منتقدی مصلح اجتماعی دانست و گفت: این ویژگی خاصی است که در کنار سایر ویژگیها مایه ماندگاری این شاعر است. حافظ روشنگر زمانه خود بود، روشنفکری که متعلق به یک زمان نیست بلکه زمانهای پیوسته را شامل میشود.
وزیر ارشاد اضافه کرد: ویژگی پنجم حافظ سخندانی و سخنوری است، خصوصیتی که میتوان مدعی بود همچنان حافظ در آن بیبدیل مانده، حافظ در سخنوری چنان است که کلامش مافوق کلام مخلوق و مادون کلام خالق است.
وی در بیان ویژگی ششم حافظ گفت: عمق اندیشه حافظ در کنار قدرت تاویلگری او ویژگی این شاعر است که این ویژگی بهدلیل انس با کلام وحی در او ایجاد شد.
وزیر ارشاد با بیان اینكه دینداری و دیندانی و فهم دینی حافظ، ویژگی هفتم این شاعر بوده است، گفت: او از دین از مفاهیم بلند وحی در اعماق وسیعی برخوردار بود، جامعه دینی ایران با این وجه حافظ پیوند عمیقی داشته و دارد، انس حافظ با قرآن همین ویژگی است.
وی یادآور شد: ویژگیهای هفتگانه حافظ را در قله فرهنگ، زبان و معرفت ایرانی قرارداده و باعث شده است قرنها با شعر حافظ زیستهایم و قرنهای متوالی دیگر نیز خواهیم زیست.